qur’oni karim g‘oyalari va hadisi sharifdagi fikrlarning o‘rni va ahamiyati

DOCX 14 стр. 29,2 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 29,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

kurs ishi mavzu: mumtoz adabiyot taraqqiyotida qur’oni karim g‘oyalari va hadisi sharifdagi fikrlarning o‘rni va ahamiyati reja: i. kirish. qur’oni karim va hadisi shariflarning mohiyati. ii. asosiy qism: 1. qur’oni karim g‘oyalarining turkiy adabiyotga kirib kelishi. 2. o‘zbek adabiyotida nubuvvat motivi va obrazlari. 3. mumtoz adabiy asarlarninig badiiy qimmatida qur’oni karimning o‘rni. iii. xulosa. bu kabi asarlarning inson kamolotidagi o‘rni va ta’siri. kirish turkiy adabiyot qadim tarixga ega. adabiyot aslida tarbiya vositasi sanalganidan adabiy asarlarning qur’oni karimga bog‘lanishi tabiiy holatdir. adabiyotimizga qur’oni karimning kirib kelishi ulkan ijobiy hodisa. o‘lkamizga islom dini kirib kelishi bilan xalqimiz hayotida, ma’naviyatida katta o‘zgarishlar yuz berdi. bu o‘zgarish, tabiiyki, badiiy asarlarga ham ko‘chdi. islomning asosida qur’oni karim yotadi. u alloh tarafidan payg‘ambarimiz muhammad sollallohu alayhi vassallamga nozil qilingan ilohiy kitobdir. kitobni payg‘ambarimizning kotibi zayd ibn sobit roziyallohu anhu qog‘ozga tushirgan. xalifa abu bakr roziyallohu anhu davrida u yaxlit holga keltirildi. hazrat usmon roziyallohu anhu davrida …

2 / 14

da yusuf xos hojib, ahmad yugnakiy, ahmad yassaviy, nosuriddin rabg‘uziyning ijodlarini eslash joiz. islom dinida qur’ondan keyingi o‘rinni hadis egallaydi. payg‘ambarimizning hayotlari va diniy-axloqiy ko‘rsatmalarini o’z ichiga olgan rivoyat hadis ekanligini hammamiz yaxshi bilamiz. tarixiy-badiiy asarlarda, falsafa va hikmatlarda hadislardan keng foydalanilgan. mualliflar biror fakt yoki hodisani dalillash yoki o‘z fikrlarini isbot qilish maqsadida unga murojaat qilganlar. ularning sharhlariga bag‘ishlangan ixcham she’riy asarlar esa son-sanoqsizdir. payg‘ambarimiz so‘zlari va hollari hozirgacha ijodkorlarimiz uchun ilhom manbayi, ma’naviy suyanchiq vazifasini o‘tab keladi. islomda olamning yaratuvchisi yakka-yu yagona, azaliy va abadiy allohdir degan bosh g‘oya hukmrondir. muhammad sollalllohu alayhi vassallam allohning rasulidir. qur’onda shariatning tayanch ahkomlari asosiy aqida va g'oyalari o’z ifodasini topgan. movarounnahrliklar bu dinni qabul qilibgina qolmay, keyinchalik uning otashin taig'ibotchisiga ham aylandilar. ayniqsa, hadis to`plash an’anasi bizning yurtimizda rivoj topdi va unda turkistonlik buyuk muhaddislarning roli beqiyos. imom buxoriy va at-termiziy. «al-jome’ us-sahih». hadislarning ma'lum bir qismi rasulullohning hayotlik paytlarida yozib …

3 / 14

vomida yigirmaga yaqin asar yozgan. ular orasida eng mashhuri “jome’ as-sahih” nomli to`rt qismdan iborat hadislar to`plamidir. zamondoshlari uning favqulodda zehn va xotiraga ega bo`lganini qayd qiladilar. u minglab hadislarni yod bilgan. shunchaki yod bilish emas, ularning aytilish shart-sharoiti, guvohliklarigacha xotirasida saqlagan. mazkur kitob islom olamida qur’ondan keyingi mavqega egadir. asar xx asrning 90- yillarida o`zbek tiliga tarjima qilinib, to`rt jildda nashr etilgan. islomning birlashtiruvchilik kuchi, ijodiy qudrati, shaxs erki va tashabbuskorligiga yo`l ochganligi, yer yuzining salkam yarmida tinchlik barqarorligi hamda musulmon dunyosi bitta ilmiy tilga egaligi bu davrda fanning tezkorlik bilan rivojlanishiga asos bo`ldi. islomiy e'tiqod turk xalqida yashirinib yotgan intellektual imkoniyatlarni ochib yubordi va xalqimiz ilk uyg´onish davriga kirdi. turkiy xalqlarning uyg´oq tafakkuri bu davrda jahon ilmi taraqqiyotiga o`nlab qomusiy olimlarni yetkazib berdi. qomusiy olimlar ilmning bir necha sohasida birvarakayiga ulkan kashfiyotlar qilgan kishilardir. bulardan to`la ismi abu abdulloh muhammad ibn muso xorazmiy bo’lib, uning yoshlik yillari xivada …

4 / 14

meridian uzunligini aniqlagan olim hisoblanadi. nil daryosining oqimini o`lchaydigan “miqyos al-jadid” nomli asbob yasagan. olimning “javomi' ilm an-nujum val-harakot as-samoviya” (“yulduzlar ilmi va samoviy harakatlar haqida to`plam”) nomli asari xii asrda lotin tiliga, xiii asrda boshqa yevropa tillariga tarjima qilingan. abu nasr forobiy – olimning yetmishdan ortiq tilni bilganligini naql qiladilar. musiqa bilan shug´ullangan. qonun nomli soz yasaganligi haqida rivoyatlar bor. mutafakkir ijodiy umri davomida bir yuz oltmishdan ortiq asar yozgan. musiqa haqidagi kitobi “kitob ul-musiqa al-kabir” (“musiqa haqida katta kitob”) deb nomlanadi. “fozil shahar kishilari” haqidagi falsafiy asari buyuk olimning komil inson va mukammal jamiyat haqidagi dardli o`ylaridan iboratdir. forobiy asarlari turkistondagi ilk uyg´onish qaror topishida muhim o`rin tutgan. abu rayhon beruniy – badiiy adabiyotning nazariy masalalariga bag´ishlangan “fazl ahlining she’rda aytilgan fikrlarini bayon qilish kitobi”, “tanlangan asarlar va she’rlar kitobi” kabi asarlari ma’lum. shuningdek, buyuk qomusiy olim “hindiston", “al-javohir”, “kitobu-s-saydana” asarlarida ham san’at va adabiyot muammolarining ayrim qirralariga …

5 / 14

l-aruz” (“aruz ilmining mustahkam tarozilari”) asarida o‘z davrida yaratilgan she’rlarning vazn xususiyatlarini tadqiq qiladi. u aruzning eng kichik unsurlari – sabab, vatad, fosilaga o‘zgartirish kiritadi, solim va furu’ vaznlarga batafsil to‘xtaladi. bu allomalarning yetishib chiqishiga islom dinini chuqur egallaganliklari hamda uning birinchi sharti ilm o‘rganishda ekanligini anglaganliklari sabab bo‘ldi. qur’on va hadisi shariflarning mazmuni va bosh g‘oyasini o‘rganish nafaqat mumtoz asarlarni, balki barcha asarlarni tushunish va ulardan ibrat olish imkonini beradi. hadisi shariflar falsafa, axloq va odob ta’limotiga, ayniqsa, badiiy adabiyotga kuchli ta’sir ko'rsatadi. arab, fors-tojik adabiyotida hadislardan ta’sirlanib yaratilgan ko‘plab asarlar mavjud. turkiy, jumladan, o‘zbek adabiyotida ham hadislardan ilhomlanib yozilgan bir qator badiiy namunalar yuzaga keldi. bu silsiladagi dastlabki tajriba yusuf xos hojib nomi bilan bog‘liq.yusuf xos hojib tasavvuf adabiyotining namoyandasi sifatida qur’onning o‘zini ham, hadislarni ham mukammal darajada o'rgangan. uning «qutadg‘u bilig» dostoni bilan tanishish bu fikrni quvvatlaydi. ma’lumki, kitobda ollohga hamddan tashqari payg‘ambarga na’t ham mavjud. u …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qur’oni karim g‘oyalari va hadisi sharifdagi fikrlarning o‘rni va ahamiyati"

kurs ishi mavzu: mumtoz adabiyot taraqqiyotida qur’oni karim g‘oyalari va hadisi sharifdagi fikrlarning o‘rni va ahamiyati reja: i. kirish. qur’oni karim va hadisi shariflarning mohiyati. ii. asosiy qism: 1. qur’oni karim g‘oyalarining turkiy adabiyotga kirib kelishi. 2. o‘zbek adabiyotida nubuvvat motivi va obrazlari. 3. mumtoz adabiy asarlarninig badiiy qimmatida qur’oni karimning o‘rni. iii. xulosa. bu kabi asarlarning inson kamolotidagi o‘rni va ta’siri. kirish turkiy adabiyot qadim tarixga ega. adabiyot aslida tarbiya vositasi sanalganidan adabiy asarlarning qur’oni karimga bog‘lanishi tabiiy holatdir. adabiyotimizga qur’oni karimning kirib kelishi ulkan ijobiy hodisa. o‘lkamizga islom dini kirib kelishi bilan xalqimiz hayotida, ma’naviyatida katta o‘zgarishlar yuz berdi. bu o‘zgarish...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (29,2 КБ). Чтобы скачать "qur’oni karim g‘oyalari va hadisi sharifdagi fikrlarning o‘rni va ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qur’oni karim g‘oyalari va hadi… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram