iv-bob tovar-pul munosabatlari rivojlanishi

DOC 1 стр. 260,0 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 260,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

iv-ìàâçó iv-bob. tovar-pul munosabatlari rivojlanishi bozor iqtisodiyoti shakllanishi va amal qilishining asosidir oldingi boblarda ishlab chiqarishning umumiy, hamma bosqichlariga xos bo'lgan qonun-qoidalari va tushunchalarini, ijtimoiy tizimlar va mulk shakllarining o'zgarib turishini ko'rib chiqdik. lekin, ayrim iqtisodiy jarayonlar tarixiy tavsifga ega bo'lsada, uzoq davrlar davomida saqlanib qolishi mumkin. jumladan, insoniyat tarixiy taraqqiyotining ko'pgina bosqichlarida ijtimoiy-iqtisodiy shakllarning ayrim turlari uzoq vaqt mavjud bo'ladi. masalan, ibtidoiy jamoa tuzimi emirilayotgan sharoitdayoq vujudga kelgan tovar ayirboshlash bir ishlab chiqarish usulidan boshqasiga o'tib, bir necha ming yillardan beri amal qilib, rivojlanib kelmoqda. shu bilan birga biron-bir ijtimoiy-iqtisodiy shaklning turli tarixiy davr sharoitidagi mazmuni, o'rni, roli va ijtimoiy oqibatlari ko'p jihatdan turlicha bo'ladi. lekin ularning umumiy, eng xususiyatli belgilari saqlanib qoladi. shu sababli mavzuni ijtimoiy xo'jalik, ya'ni ijtimoiy ishlab chiqarish shakllarini tahlil qilishdan boshlaymiz. keyin tovar va uning xususiyatlari, tovar qiymatining miqdori, uni aniqlashga bo'lgan yondoshuvlar, pulning vujudga kelishi, mohiyati va vazifalari yoritiladi. 1-§. natural ishlab chiqarishdan …

2 / 1

km surgan. patriarxal dehqon xo'jaligi va feodal pomestyalari asosan natural xo'jalik bo'lgan. natural ishlab chiqarish sharti ijtimoiy mehnat taqsimotining rivojlanmaganligi oqibati sifatida vujudga kelgan, u vaqtda ijtimoiy mehnatdan uning u yoki bu turi endigina ajrala boshlagan edi. bunday sharoitda biqiq yoki o'z ehtiyojlarini o'zi qondiradigan ishlab chiqarish organizmlari paydo bo'lgan. mehnat ularning tor doirasidagina ijtimoiy xususiyatga ega bo'lgan. natural ishlab chiqarish shakli barcha iqtisodiy jarayonlarni bir xo'jalik doirasida qat'iy cheklab qo'yadi, tashqi aloqalar uchun yul ochilmaydi. ishchi kuchi muayyan xo'jalikka juda qattiq biriktirib qo'yiladi va ko'chib yurish imkonidan muhrum bo'ladi. natural xo'jalik shakllarining xuddi shu ko'rsatkichlari qishloq xo'jalik jamoalari ming yillar davomida barqaror yashovchi bo'lib qolganligining «siri»ni ochib beradi. natural xo'jalik ishlab chiqarish maqsadlarini nixoyat cheklab qo'yadi, ishlab chiqarish hajm jihatidan juda oz va turi jihatidan kam xil bo'lgan ehtiyojlarini qondirishga bo'ysungan. shuning uchun ham jamiyat asta-sekinlik bilan tovar ishlab chiqarishga o'tadi. tovar ishlab chiqarish natural xo'jalikning rivojlanishi, mahsulotlar turi …

3 / 1

olda oldindan aniqlanadi bozordagi muayyan talab va ishlab chiqaruvchining xususiiy manfaati asosida aniqlanadi 3. iste'molchini o'ziga jalb etish uchun kurash bunday kurash mavjud emas bunday kurash mavjud va tovar xo'jaligining rivojlanishi bilan kuchayib boradi 4. ishlab chiqarilgan mahsulotning iste'mol qilinishi darajasi barcha ishlab chiqarilgan mahsulotlar to'laligicha iste'mol qilinadi ishlab chiqarilgan mahsulotlar ayrim turlari va qismlarining sotilmay qolishi, ya'ni iste'mol kilinmasligi 5. ishlab chiqarish jarayonida ishchi kuchining ishtirok etish tamoyillari ishlab chiqarish jarayonida faqat o'zining va oila a'zolarining ishchi kuchidan foydalaniladi ishlab chiqarish jarayonida yollanma ishchi kuchidan ham foydalanish mumkin 1-jadval. natural va tovar xo'jaligining bir-biridan farqlanishi. tovar ishlab chiqarish ishlab chiqaruvchilar bilan iste'molchilar o'rtasidagi munosabatlarning, mehnatni o'lchash va uni jamiyatning jami mehnati tarkibiga kiritishning o'ziga xos usulidir. natural xo'jalikni siqib chiqarish va tovar ayirboshlashning rivojlanish jarayoni mehnat taqsimotining chuqurlashuvi, ishlab chiqarishning ixtisoslashuvi, xususiy mulkning vujudga kelishi va rivojlanishi asosida individual xo'jaliklarning tovar ayirboshlashga, oldi-sotdiga o'tish yo'li bilan boradi. ayrim turdagi …

4 / 1

uman jamiyatning rivojlanishi uchun qo'shimcha imkoniyatlar ochgan. ma'lum tarixiy davrlarga kelib tovar munosabatlari jamiyat iqtisodiyotining barcha tomonlarini keng va chuqur qamrab oladi. tovar xo'jaligining va umuman ayirboshlash vujudga kelishi va amal qilinishining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari hamda shart-sharoitlari qanday? bu, birinchidan, ijtimoiy mehnat taqsimotidir, bunda ishlab chiqaruvchilar u yoki bu aniq mahsulotni ishlab chiqarishga ixtisoslashadi. ixtisoslashuv, o'z navbatida, qiyosiy ustunlik tamoyili bo'yicha, ya'ni mahsulotni nisbatan kam muqobil qiymatda ishlab chiqarish layoqati bilan aniqlanadi. ikkinchidan, ishlab chiqaruvchilar xususiy mulk munosabatlari tufayli iqtisodiy jixatdan bir–biridan muayyan tarzda alohidalashib qoladi, bunda ular o'z mehnat natijalarini o'zlari tasarruf qiladilar. iqtisodiy alohidalik nima ishlab chiqarish, qanday ishlab chiqarish zarurligi va yaratilgan mahsulotlarni qaerda va kimga sotishni faqat ishlab chiqaruvchining o'zi hal qilishini bildiradi. xuddi shu ikki holat tovar ishlab chiqarishni zarur qilib qo'yadi va bozor vujudga kelishining shart-sharoiti hisoblanadi. mehnat mahsuli tovarga, ya'ni bozorda ayirboshlash uchun, sotish uchun tayyorlanadigan narsaga, ishlab chiqaruvchilar esa tovar ishlab chiqaruvchilarga aylanadi. …

5 / 1

arini qisqartiruvchi fan-texnika taraqqiyoti yutuqlarini tatbiq etishi lozim; - tovar ishlab chiqaruvchilar natural xo'jalik yurituvchilarga nisbatan ishlab chiqarish natijalaridan ko'proq manfaatdordirlar, agar ular daromad olmasalar xonavayron bo'ladilar; - tovar ishlab chiqaruvchilar xonavayron bo'lmasligi va daromad olishlari uchun o'z faoliyatlarini xaridorlarga zarur bo'lgan tovarlarni ishlab chiqarishga yo'naltira olishlari lozim, ular o'zlarining raqiblari ustidan g'alaba qozonishi uchun tadbirkorlik qobiliyatiga ega bo'lishlari kerak. natural xo'jalik yurituvchilar oldida bunday vazifa mavjud emas; - tovar ishlab chiqaruvchi uchun iste'molchini o'ziga jalb qilish, o'z tovarini sotib daromad olish imkoniga erishish vositasi bo'lib yangi, nisbatan sifatli va jozibador tovarlarni ishlab chiqarish hisoblanadi. tovar ishlab chiqarishning mohiyatini yanada kengroq tushunish uchun uning asosiy unsuri bo'lgan tovarning xususiyatlarini ko'rib chiqish maqsadga muvofiq hisoblanadi. 2-§. tovar va uning xususiyatlari. tovar-pul munosabatlarini tushunishda tovarning mazmunini, uning xususiyatlarini bilish muhim ahamiyatga egadir. tovarga ta'rif berishda ham iqtisodchilar tomonidan turlicha yondoshuvlar mavjud. jumladan, e.f.borisov ta'rifiga ko'ra «tovar – bu bozorda boshqa tovarga ekvivalent …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iv-bob tovar-pul munosabatlari rivojlanishi"

iv-ìàâçó iv-bob. tovar-pul munosabatlari rivojlanishi bozor iqtisodiyoti shakllanishi va amal qilishining asosidir oldingi boblarda ishlab chiqarishning umumiy, hamma bosqichlariga xos bo'lgan qonun-qoidalari va tushunchalarini, ijtimoiy tizimlar va mulk shakllarining o'zgarib turishini ko'rib chiqdik. lekin, ayrim iqtisodiy jarayonlar tarixiy tavsifga ega bo'lsada, uzoq davrlar davomida saqlanib qolishi mumkin. jumladan, insoniyat tarixiy taraqqiyotining ko'pgina bosqichlarida ijtimoiy-iqtisodiy shakllarning ayrim turlari uzoq vaqt mavjud bo'ladi. masalan, ibtidoiy jamoa tuzimi emirilayotgan sharoitdayoq vujudga kelgan tovar ayirboshlash bir ishlab chiqarish usulidan boshqasiga o'tib, bir necha ming yillardan beri amal qilib, rivojlanib kelmoqda. shu bilan birga biron-bir ijtimoiy-iqtisod...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOC (260,0 КБ). Чтобы скачать "iv-bob tovar-pul munosabatlari rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iv-bob tovar-pul munosabatlari … DOC 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram