yurist yozma nutqini shakllantirish

DOCX 11 стр. 32,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
11-mavzu: yurist yozma nutqini shakllantirish. reja: 1. til va nutq, til madaniyati va nutq madaniyati tushunchalari. 2. til va huquqning o’zaro munosabatlari. 3. nutq shakllari va ularning huquqiy faoliyat jarayonidagi vazifalari. 4. huquqqa oid munosabatlar tizimida muloqot strategiyasi va taktikasi. foydalanilgan adabiyotlar royhati 1. successful strategies for teams. team member handbook by frances a.kennedy, ph.d. associate professor, school of accountancy and legal studies. published by the office of teaching effectiveness and innovation clemson university. frances a. kennedy, 2008 2. skills to pay the bills: mastering soft skills for workplace success published by lillian cannon, glencoe mcgraw, 2000 qo’shimchaadabiyotlar 1. sozdanie effektivnoy komandi. praktikum. sostavitel – a.v.kovalenko. tomsk: izd-vo tpu, 2009. 2. menshova v.n. formirovanie professionalnoy komandi. uchebnoe posobie. – novosibirsk: sibags, 2004 tabiat va jamiyat mahsuli bo’lgan inson, ayni paytda, ularning oliy namunasi ham sanalib, olamni narsa va predmet shaklida, voqyea va hodisa tarzida miyasida aks ettiradi, idrok qiladi, fikrlaydi. …
2 / 11
gani sari tilning ijtimoiylik mohiyati ham ochilib boraveradi. inson nutqiy faoliyatida kommunikativ vazifani bajarayotgan til ko’magida suhbatdosh yoki tinglovchiga ma’lum axborot ham yetkaziladi. demak, tilga bo’lgan munosabatda to’rtinchi bosqich yuzaga keladi. til insonlar o’rtasida aloqa vositasi bo’lishi, tabiat va jamiyatdagi narsa va hodisalar to’g’risida xabar berishdan tashqari suhbatdosh yoki tinglovchiga ma’lum ta’sir o’tkazish, hissiyotini qo’zg’atish kuchiga ham ega. agar bu holatni shartli ravishda beshinchi bosqich deb ataydigan bo’lsak, ta’kidlaganimizdek, tilning bosqichma-bosqich takomillashib, mukammalashib va imkoniyatlari ham asta-sekinlik bilan kengayib borishini kuzatamiz. mana shu o’rinda tilning hyech bir imkoniyati nutqsiz, nutqiy jarayonsiz amalga oshmasligi, yuzaga kelmasligiga ham amin bo’lamiz. «til va tafakkurning birligi nutqda o’z ifodasini topadi. nutq og’zaki va yozma holda mavjud bo’lib, unda fikrimiz moddiy shaklga, ya’ni hissiy idrok etiladigan shaklga kiradi va shu tariqa u endi bir shaxsga emas, balki jamiyatga tegishli bo’lib qoladi»[footnoteref:3]. [3: ] ma’lum bo’ladiki, til nutqning o’ta muhim unsuri sifatida aloqa, xabar, ta’sir etishdek, …
3 / 11
tem tilshunoslik «til-me’yor-nutq» tarzida ajratishini ta’kidlashib, qayd qiladilarki, «til bevosita kuzatishda berilmagan. u jamiyat a’zolarining ongida mavjud bo’lib, ularning barchasi uchun tayyor, umumiy, majburiy bo’lgan, fikrni shakllantirish va uni ifodalashga xizmat qiladigan birliklar va ularning o’zaro munosabatlari haqidagi tasavvurlar yig’indisi sifatida qaraladi. [4: ] nutq tilning namoyon bo’lishi, ro’yobga chiqish, voqyelanish shakli bo’lib, u bevosita kuzatishda berilgan, moddiy (tabiiy, fizik) shaklga egadir. me’yor (norma) - til birliklarini nutqning u yoki bu ko’rinishida ishlatish qonuniyatlari va imkoniyatlari bo’lib, ular jamiyat tomonidan belgilangan va aniqlangandir»[footnoteref:5]. anglashilayaptiki, til va nutq material va uning voqyelanishi nuqtai nazaridan boshqa-boshqa tushunchalar bo’lish bilan birga, ular bir-birlarisiz mutlaqo yashay olmaydi ham. me’yor esa ularning yashash tarzini belgilaydi. [5: ] jamiyat taraqqiyoti bilan insonlarning tilga bo’lgan ehtiyoji ham o’sib boraveradi. bu ehtiyojlarni qondirish zarurati esa o’z navbatida tilning ijtimoiy hodisa sifatidagi tabiatini, mohiyatini, vazifasini o’rganishni taqozo qiladi. bunda ma’lum tilning iste’molchisi bo’lgan xalq, bu xalq yashagan va yashab …
4 / 11
rganib bo’lmaydi. tilning yozma va og’zaki me’yorlarini belgilash muammolarini hal qilish har bir milliy til madaniyatini rivojlantirishning uzviy qismi sifatida qaraladi. shuning uchun ham me’yor masalalarining nutq madaniyati doirasida o’rganilishi bejiz emas, albatta. «... nutq madaniyati problemasining o’rganilishi ... ikki aspektga ega deyish mumkin: birinchisi, o’zbek adabiy tili normalarini, imkoniyat doiralarini yanada silliqlash, stabillash bilan bog’liq bo’lgan nutq madaniyati problemalari; ikkinchisi esa o’zbek adabiy tilidan bu tilda gapiruvchi jamiyat a’zolarining (hatto konkret shaxslarning) to’g’ri, izchil hamda namunali foydalana olishlari uchun yordamlashishi bilan aloqador bo’lgan nutq madaniyati problemalari»[footnoteref:6]. [6: ] xo’sh, nutq madaniyati nima? ana shu savolga javob berish ushbu mavzuning asosiy maqsadi sanaladi. savolga javoblarni bu sohaning mutaxassislari bo’lgan olimlarning asarlaridan topamiz. masalan, s.i.ojegov: «yuqori nutq madaniyati nima? yuqori nutq madaniyati – bu o’z fikrlarini til vositalari bilan to’g’ri, aniq va ta’sirchan qilib bera olishdir. to’g’ri nutq deb esa hozirgi adabiy til me’yorlariga rioya qilib tuzilgan nutqqa aytiladi. ammo yuqori …
5 / 11
ka, uzundan-uzoqlikka yo’l qo’yilmasligi, qisqalik, soddalik va aniqlik bu nutqning asosiy o’lchovi bo’lishi lozim. keng ma’noda esa nutq madaniyati nutqiy ta’sirchanlikni, ijodiy yorqinlikni, o’tkirlik va obrazlilikni ifoda etadi. shu sohaning yirik bilimdoni prof. e.begmatovning qayd etishicha, ma’naviyatimiz tarixida «nutq odobi» deb yuritib kelingan qoidalar uning ko’hna tarixga ega ekanligidan dalolat beradi. xx asrning 20-30-yillarida boshlangan «… «til qurilishi» nomi bilan atalgan ulkan lingvistik va social madaniy tadbirlar o’z ichiga o’sha davr tillari rivoji uchun eng zaruriy, hayotiy masalalarni qamragan edi. chunonchi, yangi adabiy til uchun dialektal bazani belgilash, yozuvsiz tillar uchun alfavit yaratish, ba’zi noqulay alifbolarni boshqa ilg’orroq hisoblangan alfavit bilan almashtirish, adabiy tilning imlo prinsiplarini ishlash, orfografiyadagi kamchiliklarni tugatish, adabiy tilning morfologik va leksik normasidagi ikkilanish va barqarorlikni ilmiy asosda bartaraf etish, hali deyarli qo’l urilmagan juda ko’p xalqlarning adabiy tillarini o’rganish va ularning grammatikasini yaratish, millatlarning o’z ona tillarida o’quv-o’qituv ishlarini olib borishlariga imkoniyat yaratish, milliy adabiy tillarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yurist yozma nutqini shakllantirish"

11-mavzu: yurist yozma nutqini shakllantirish. reja: 1. til va nutq, til madaniyati va nutq madaniyati tushunchalari. 2. til va huquqning o’zaro munosabatlari. 3. nutq shakllari va ularning huquqiy faoliyat jarayonidagi vazifalari. 4. huquqqa oid munosabatlar tizimida muloqot strategiyasi va taktikasi. foydalanilgan adabiyotlar royhati 1. successful strategies for teams. team member handbook by frances a.kennedy, ph.d. associate professor, school of accountancy and legal studies. published by the office of teaching effectiveness and innovation clemson university. frances a. kennedy, 2008 2. skills to pay the bills: mastering soft skills for workplace success published by lillian cannon, glencoe mcgraw, 2000 qo’shimchaadabiyotlar 1. sozdanie effektivnoy komandi. praktikum. sostavitel – a.v....

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (32,0 КБ). Чтобы скачать "yurist yozma nutqini shakllantirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yurist yozma nutqini shakllanti… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram