yurist yozma nutqini shakllantirish talablari

DOC 4 pages 59.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.5 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

11-mavzu: yurist yozma nutqini shakllantirish talablari rеja yuristning yozma nutq madaniyati tushunchasini qanday izohlash mumkin? yuristning nutq madaniyati tushunchasini quyidagicha izohlash o‘rinlidir: 1. yuristning yozma nutq madaniyati yuridik tilni, uning qonun-qoidalarini ongli idrok qilish asosida yurisprudensiya doirasida ifodali nutq tuza olish mahoratidir. 2. yuristning nutq madaniyati faqat to‘g‘ri nutq tuzish emas, balki uquvlilik hamda nutqiy chechanlikdir. 3. yuristning yozma nutq madaniyati til vositalaridan o‘rinli foydalangan holda huquq sohasida maqsadga muvofiq yoza olish san’atidir. 4. yuristning nutq madaniyati bu, avvalo, ravon va mazmunli, oddiy va tushunarli fikrlash madaniyatidir. bo‘lajak yuristlarimiz yozma nutq madaniyatining yuqorida eslab o‘tilgan talablariga har doim rioya qilishlari lozim. zero, hozirgi zamon yuristlari nutqning ma’muriy-buyruqbozlik usuli, do‘q-po‘pisa va zo‘ravonlikka asoslangan “muomala madaniyati”dan emas, balki til madaniyatining milliy istiqlol g‘oyalari bilan yo‘g‘rilgan shakllaridan foydalanmoqlari zarur. ayniqsa, yuristlar ijtimoiy hayotda ko‘pchilik bilan muloqotda bo‘ladilar, har xil toifadagi kishilar (guvohlar, jabrlanuvchilar, aybdorlar, jinoyatchilar va b.) bilan ro‘baro‘ keladilar. tergov va sud …

2 / 4

an oddiygina “hadya shartnomasi”, “oldi-sotdi shartnomasi” kabi rasmiy hujjatlarda, sud hukmi matnlarida ham imloviy va uslubiy xatolar uchraydiki, hozirgi sharoitda bunga befarq qarab bo‘lmaydi. darvoqe! bo‘lajak yuristlarning nutq madaniyatini yuqori darajaga ko‘tarish uchun turli mavzularda yozma ishlar yozdirish maqsadga muvofiqdir. u talabaning mustaqillik, ma’naviyat, milliy mafkura, milliy istiqlol g‘oyasi to‘g‘risidagi dunyoqarashini ham shakllantiruvchi vositadir. yozma nutq bilan shug‘ullanmagan talabaning nutqi nochor, fikrlash qobiliyati past bo‘ladi. yozma ish jarayonida talaba falsafiy mushohada qilishga, fikrlashga majbur bo‘ladi. favqulodda noyob fikrlarni ijod qilishga harakat qiladi, tug‘ilayotgan har bir fikr bilan so‘zlar uyg‘unlashuvini hosil qilishga imkoniyat qidiradi. bundan tashqari, o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi, kodekslar, qonunlarning moddalari mazmunini kengaytirib yozish, har bir modda yuzasidan mulohazalar, izohlar, sharhlar tuzish mashqlari o‘tkazish bo‘lajak yuristlarning savodxon bo‘lib yetishuviga yordam beradi. yozma nutq madaniyatining asosiy mezoni adabiy til me’yorlari hisoblanadi. adabiy til me’yorlari deyilganda, til vositalarining umumxalqqa tushunarli bo‘lgan muqobil variantlarini tanlash tushuniladi. ana shu tanlab olingan variantlar hamma uchun …

3 / 4

llash (leksik) me’yorlari; 2) talaffuz (orfoepik) me’yorlari; 3) so‘z va gaplarda urg‘uni qo‘llash me’yorlari; 4) fonetik me’yorlar; 5) grammatik (morfologik va sintaktik) me’yorlar; 6) so‘z yoki termin yasash me’yorlari; 7 )imloviy (orfografik) me’yorlar; 8) punktuatsion me’yorlar; 9) uslubiy me’yorlar; 10) grafik me’yorlar. adabiy til va uning me’yorlari haqidagi gaplar nutq madaniyati masalasiga bevosita borib taqaladi. nutq madaniyati adabiy tilning me’yorlarini puxta egallash va ulardan nutqda foydalanish layoqati darajasi demakdir. bu layoqat darajasi har kimda har xil namoyon bo‘ladi (uning kasb-kori, ma’lumoti, madaniyligi darajasiga qarab). nutq madaniyati keng tushuncha bo‘lib, shaxsning atrofdagilarga muomalasi, madaniyati ham, yozma va og‘zaki nutqining barcha ko‘rinishlari ham shu tushuncha doirasiga kiradi. nutq madaniyati yuqori bo‘lgan kishi, birinchidan, o‘z nutqini to‘g‘ri, adabiy til me’yorlariga muvofiq tuzadi, ikkinchidan, til vositalaridan eng muvofiq, eng ko‘rkamlarini tanlab olib, nutqining ham to‘g‘ri, ham jozibali bo‘lishiga erishadi. yuridik til deganda nimani tushunasiz? yuridik til adabiy tilning tarkibiy qismi, o‘ziga xos ko‘rinishga ega …

4 / 4

yuridik tushunchalarni ifodalash uchun o‘zbek tilida unga muqobil so‘z yoki termin topilmasa, tarjimada ortiqcha sun’iylikka bormasdan xorijiy terminlarni qo‘llash maqsadga muvofiqdir. yuridik tilda shevaga oid so‘zlar, jargonlar, o‘zlashmagan so‘zlar, o‘ta obrazli iboralarni qo‘llashga yo‘l qo‘yilmaydi. qonun tili yuridik tilning asosi hisoblanadi. qonun tilining asosiy belgilari quyidagilardan iboratdir: a) aniqlik; b) qisqalik; d) shaxssizlik; e) rasmiy bo‘yoqdorlik; f) xolislik; g) mantiqiy izchillik; h) barqarorlik. qonun tilining eng muhim me’yorlaridan biri aniqlik bo‘lib, tushunchaning mohiyati qonun moddalarida to‘laqonli ifodalanishi va mamlakatning har bir fuqarosi kimligidan, qaysi kasb egasi bo‘lishidan, ma’lumotidan qat’i nazar tezda anglab yetishi zarur. qonunlar tuzilishi sodda, aniq, ravon va hammabop bo‘lishi shart. aniqlikka erishish uchun qonun ijodkorlari adabiy til me’yorlariga amal qilmoqlari lozim. buning uchun, avvalo, gapda so‘zlarning odatdagi tartibiga rioya qilinishi talab etiladi, ya’ni qonun tilida inversiya (gapda so‘zlar tartibining o‘zgartirilishi)ga yo‘l qo‘yilishi aniqlikka putur yetkazadi. o‘zlashtirilishi qiyin bo‘lgan so‘zlar va terminlarni qo‘llamaslik ham aniqlikni ta’minlaydi. qisqalik qonun …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurist yozma nutqini shakllantirish talablari"

11-mavzu: yurist yozma nutqini shakllantirish talablari rеja yuristning yozma nutq madaniyati tushunchasini qanday izohlash mumkin? yuristning nutq madaniyati tushunchasini quyidagicha izohlash o‘rinlidir: 1. yuristning yozma nutq madaniyati yuridik tilni, uning qonun-qoidalarini ongli idrok qilish asosida yurisprudensiya doirasida ifodali nutq tuza olish mahoratidir. 2. yuristning nutq madaniyati faqat to‘g‘ri nutq tuzish emas, balki uquvlilik hamda nutqiy chechanlikdir. 3. yuristning yozma nutq madaniyati til vositalaridan o‘rinli foydalangan holda huquq sohasida maqsadga muvofiq yoza olish san’atidir. 4. yuristning nutq madaniyati bu, avvalo, ravon va mazmunli, oddiy va tushunarli fikrlash madaniyatidir. bo‘lajak yuristlarimiz yozma nutq madaniyatining yuqorida eslab o‘tilgan talablarig...

This file contains 4 pages in DOC format (59.5 KB). To download "yurist yozma nutqini shakllantirish talablari", click the Telegram button on the left.

Tags: yurist yozma nutqini shakllanti… DOC 4 pages Free download Telegram

yurist yozma nutqini shakllantirish talablari

Page preview (4 pages)

Want to read more?

About "yurist yozma nutqini shakllantirish talablari"

Similar files