oksidlanish - qaytarilish reaksiya tenglamalarini tuzish usullari

DOCX 8 pages 211.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 211.8 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

11-amaliy mashg’ulot mavzu: oksidlanish- qaytarilish reaksiyalarini elektron balans va yarim reaksiya usulida tenglashtirish oksidlanish - qaytarilish reaksiya tenglamalarini tuzish uchun ikki xil usuldan foydalanamiz. 1) elektron balans usuli. bu usul oksidlovchining qabul qilgan va qaytaruvchining bergan elektronlari soni bir-biriga teng bo’lish shartiga asoslangan. buni bir misolda ko’rib chiqsak. tenglama tuzish bir necha bosqichli: 1. reaksiya sxemasini yozamiz: kmno4 + hcl → kcl + mncl2 + cl2 + h2o 2. elementlarning oksidlanish darajasini simvoli ustida ifodalaymiz: kmn+7o4 + hcl-1 → kcl + mn+2cl2 + cl20 + h2o 3. oksidlanish darajasi o’zgaradigan elementlarni aniqlab, ularning oksidlamishida yoki qaytarilish jarayonida chiqargan yoki qabul qilgan elektronlarini aniqlaymiz: mn+7 + 5ē → mn+2 2cl-1 - 2ē → cl20 4. oksidlovchi va qaytaruvchi tomonidan o’zlashtirilgan va chiqrialgan elektronlar sonini bir xil koeffisiyent bilan tenglamasini tuzamiz. mn+7 + 5ē → mn+2 2 2cl-1 - 2ē → cl20 5 –––––––––––––––––––––––– 2mn+7 + 10cl-1 → 2mn+2 + 5cl20 5. …

2 / 8

+ hcl → kcl + mncl2 + cl2 + h2o reaksiyani quyidagicha yozamiz kmno4 + bhcl → ckcl + dmncl2 + ecl2 + fh2o bunda quyidagi tengliklar o’rinlidir: a = c, a = d, 4a = f, b = 2f, b = c + 2d + 2e. agar a=1 deb olsak, c=d=1, f=4, b=8, 2e=b-c-2d=8-1-2=5 dan e=5:2=2,5 bo’ladi. lekin 2,5 koeffisiyent o’rniga butun son qo’yish uchun barchasini ikkilantiramiz. 2kmno4 + 16hcl → 2kcl + 2mncl2 + 5cl2 + 8h2o namunaviy oksidlanish qaytarilish reaksiyalari tenglamalari kaliy permanaganat oksidlovchi sifatida ishtirok etadigan reaksiyalar kislotali muhitdagi reaksiyalar. 5k2s+4o3 + 2kmn+7o4 + 3h2so4 → 6k2s+6o4 + 2mn+2so4 + 3h2o elektron balans mn+7 + 5ē → mn+2 2 s+4 – 2ē → s+6 5 yarim reaksiya usuli mno4- + 8h+ + 5ē → mn2+ + 4h2o 2 so32- + h2o – 2ē → so42- + 2h+ 5 –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– ––––– 2mno4- + 16h+ + 5so32- + …

3 / 8

aldoqdan yashil va binafsharanggacha o’zgaradi. 1) k2cr2+6o7 + 3h2s-2 + 4h2so4 → k2so4 + cr2+3(so4)3 + 3s0 + 7h2o elektron balans: 2cr+6 + 6ē → 2cr+3 1 s-2 - 2ē → s0 3 yarim reaksiya usuli: cr2o72- + 14h+ + 6ē → 2cr3+ + 7h2o 1 h2s0 – 2ē → s0 + 2h+ 3 –––––––––––––––––––––––––––––––––– cr2o72- + 8h+ + 3h2s → 2cr3+ + 7h2o + 3s0 2) k2cr2+6o7 + 6fe+2so4 + 7h2so4 →3fe2+3(so4)3 +k2so4 +cr2+3(so4)3 + 7h2o elektron balans: 2cr+6 + 6ē → 2cr+3 1 fe+2 – ē → fe+3 6 yarim reaksiya usuli: cr2o72- + 14h+ + 6ē → 2cr3+ + 7h2o 1 fe2+ - ē → fe3+ 6 –––––––––––––––––––––––––––––––– ––––– 6fe2+ + cr2o72- + 14h+ → 2cr3+ + 6fe3+ + 7h2o 3) k2cr2+6o7 + 14hcl-1 → 3cl20 + 2kcl + 2cr+3cl3 + 7h2o elektron balans: 2cr+6 + 6ē → 2cr+3 1 2cl-1 – 2ē → cl20 3 yarim …

4 / 8

.) → 4ca+2(no3)2 + n-3h4no3 + 3h2o elektron balans: ca0 - 2ē → ca+2 4 n+5 + 8ē → n-3 1 yarim reaksiya usuli: ca0 - 2ē → ca+2 4 no3- + 10h+ + 8ē → nh4+ + 3h2o 1 ––––––––––––––––––––––––––––––––– 4ca0 + no3- + 10h+ → 4ca2+ + nh4+ + 3h2o metalmaslar bilan hno3 ta’sirlashganda no ajraladi: 1) 3c0 + 4hn+5o3 → 3c+4o2 + 4n+2o + 2h2o elektron balans: c0 - 4ē → c+4 3 n+5 + 3ē → n+2 4 yarim reaksiya usuli: c0 + 2h2o - 4ē → co2 + 4h+ 3 no3- + 4h+ + 3ē → no + 2h2o 4 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 3c0 + 6h2o + 4no3- + 16h+ → 3co2 + 12h+ + 4no + 8h2o yoki 3c0 + 4no3- + 4h+ → 3co2 + 4no + 2h2o 2) 3p0 + 5hn+5o3 + 2h2o → 3h3p+5o4 + 5n+2o elektron balans: p0 - 5ē → p+5 …

5 / 8

tenglamalarini tuzish kerak. oksidlanish-qaytarilish jarayonlarida ekvivalent tushunchasi o’ziga xosdir. oksidlovchi va qaytaruvchilarning reaksion ekvivalentlariga oid masalalar oksidlanish-qaytarilish jarayonlarida oksidlovchi yoki qaytaruvchi ekvivalent massalalari, shu jarayonda bu moddalarning molekulasi nechta elektron qabul qilgani yoki chiqarganiga bog’liq. 1-masala. kmno4 ning ki bilan kislotali muhitda ta’sirlashuv reaksiyasida oksidlovchi ekvivalent massasini aniqlang. yechimi. reaksiya quyidagicha boradi: kmn+7o4 + ki- + h2so4 → mn+2so4 + i20 + k2so4 + h2o mn+7 + 5e → mn+2 5 2 oksidlovchi, qaytarilish 2i- - 2e → i20 2 5 qaytaruvchi, oksidlanish 2kmno4 + 10ki + 8h2so4 → 2mnso4 + 5i2 + 6k2so4 + 8h2o kmno4 oksidlovchi molekulasidagi har bir marganes atomi 5ta elektron qabul qiladi. demak, kmno4 ning bu jarayondagi ekvivalent massasi nisbiy molekulyar massaning 1/5 qismiga teng, ya’ni: ekv mr kmno g ekv ( 4 ) 4 2-masala. toluolning benzoy kislota hosil qilib, oksidlanishida toluolning ekvivalentini aniqlang. yechimi. ch3 cooh → 158   31,6  5 …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oksidlanish - qaytarilish reaksiya tenglamalarini tuzish usullari"

11-amaliy mashg’ulot mavzu: oksidlanish- qaytarilish reaksiyalarini elektron balans va yarim reaksiya usulida tenglashtirish oksidlanish - qaytarilish reaksiya tenglamalarini tuzish uchun ikki xil usuldan foydalanamiz. 1) elektron balans usuli. bu usul oksidlovchining qabul qilgan va qaytaruvchining bergan elektronlari soni bir-biriga teng bo’lish shartiga asoslangan. buni bir misolda ko’rib chiqsak. tenglama tuzish bir necha bosqichli: 1. reaksiya sxemasini yozamiz: kmno4 + hcl → kcl + mncl2 + cl2 + h2o 2. elementlarning oksidlanish darajasini simvoli ustida ifodalaymiz: kmn+7o4 + hcl-1 → kcl + mn+2cl2 + cl20 + h2o 3. oksidlanish darajasi o’zgaradigan elementlarni aniqlab, ularning oksidlamishida yoki qaytarilish jarayonida chiqargan yoki qabul qilgan elektronlarini aniqlaymiz: mn+7 + 5ē ...

This file contains 8 pages in DOCX format (211.8 KB). To download "oksidlanish - qaytarilish reaksiya tenglamalarini tuzish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: oksidlanish - qaytarilish reaks… DOCX 8 pages Free download Telegram