galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish

DOCX 5 стр. 72,4 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 72,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

10-amaliy mashg’ulot mavzu: galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish. elektr toki ishtirokisiz boradigan elektron almashinuvi jarayonlari galvanik element ma’lumki oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida elektronlar bir atom yoki ionlardan boshqa atom yoki ionlarga o’tadi. bunda kimyoviy reaksiya energiyasi boshqa tur energiyaga aylanadi. shunga o’xshash oksidlanish-qaytarilish jarayonlari galvanik element deb ataladigan asboblarda ham sodir bo’ladi. bu asboblarda kimyoviy energiya elektr energiyaga aylanadi. galvanik elementdagi oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarda reaksiyaga kirishuvchi moddalar bir-biriga bevosita tegib turmaydi hamda elektronlar oksidlovchi bilan qaytaruvchini tutashtirib turadigan metall o’tkazgich yordamida o’tadi. galvanik elementlarning ta’sirlashuv mexanizmi metallarning kristall tuzilish xususiyati bilan chambarchas bog’liq. masalan ikki metall o’zlarining tuzlari eritmalari botirilgan holda joylashtirilib, ular o’zaro yarim o`tkazgich yordamida bog’langan bo’lsa bu sistema galvanik elementga yaqqol misol bo’la oladi. eritmalarga botirilgan metall plastinkalar esa element elektrodlari deyiladi. agar shu metall plasinkalar yuqori qismlarini sim bilan bog’llansa shu sim orqali metallar elektronlari potensiali katta elementga harakatlanadi (masalan, zn dan pb ga). lekin elektronlar ko’chish …

2 / 5

alan, galvanik elementda zn va pb metallari tegishli tuzlari zn(no3)2 va pb(no3)2 eritmalarida joylashtirilsa elektrodlarda quyidagi jarayonlar kechadi: zn – 2ē → zn2+ pb2+ + 2ē → pb ikkala jarayoni umumiy holda ifodalasak zn + pb2+ → pb + zn2+ tenglamani olamiz. ushbu reaksiyaning molekulyar tenglamasi quyidagicha ko’rinishga ega bo’ladi: zn + pb(no3)2 → pb + zn(no3)2 galvanik elementning e.yu.k ini xuddi oksidlanish qaytarilish potensiallari kabi topiladi ya’ni ikkala elektrod potensiallari farqiga tengdir. potensial qiymatini aniqlashda katta potensial qiyamatidan kichigi ayriladi. masalan, ko’rib o’tilayotgan element e.yu.k si: e.yu.k. = -0,13 – (-0,76) = 0,63 v epb ezn bu qiymatni sistema matallar joylashtirilgan eritmadagi ionlar konsentratsiyalri 1 g-ion/l bo’lganda olinishi mumkin. eritmaning konsetratisiyasi boshqa xil qiymatilarida potensial qiymatlari ham o’zgacha bo’ladi. ularni quyidagi formula yordamida hisoblash mumkin: e = e0 + (0,059 / n) • lgc bu yerda e – metalning aniqlanadigan potensiali (voltlarda); e0 – metalning normal potensiali (standart); n …

3 / 5

eyuk ni topamiz: e = e0oks – e0qayt = e0(feº/fe2+) – e0(cdº/cd2+)= 0,4-(-0,44)=0,04v gibbs energiyasini o’zgarishi element eyuk qiymati bilan quyidagicha bog’liq: δgº298 = -nfe bu yerda n – reaksiyada ishtirok etgan elektronklar soni; f – faradey doimiysi (9,65·104 kl/mol); e – galvanik element eyuk si. bundan: δgº298 = -2 · 96500 · 0,04 = -7720 j. agar δgº298 < 0 bo’lsa bu reaksiya galvanik elementda kechadi va to’g’ri reaksiya o’z – o’zidan boradi. 3 – masala. eritma konsentratsiyasi bo’yicha galvanik elementdagi eyuk ni aniqlash. agar eritmadagi feso4 va naoh ning elektrolitik dissotsilanish darajasi tegishlicha 60 va 100 % bo’lsa, fe/0,1m feso4 || 0,01 n. naoh/h2 pt galvanik zanjirdagi eyuk aniqlang. yechish. galvanik elementdagi eyuk ni aniqlash uchun dastlab fe2+ va h+ ionlari konsentratsiyalarini topish lozim: c ion = celektrolit · nα formuladan foydalanib c(fe2+)=0,1·1·0,6=0,06; c(h+)=10-14/c(oh-)=10-14/c(naoh)=10-14/10-2=10-12 mol/l natijalarni olamiz. bulardan foydalanib temirning elektrod potensialini hisoblasak: efe2+ / fe0 = −0,44+ …

4 / 5

al,mn,zn,cr,fe,cd,co,ni,sn,pb,(h),sb,bi,cu,hg, ag,pd,pt,au metallarning kimyoviy xossalarini shu qator xarakterlab beradi, ya’ni; 1) qatorda qanchalik chapga borgan sari metall qayataruvchilik xossasi shunchalik oshadi (ya’ni u elektronini oson beradi (oksidlanadi)). 2) kuchlanish qatorida metall qancha chaproqda joylashgan bo’lsa, eritmadagi metall ionining oksidlovchanlik xossasi kuchsizroq bo’ladi va uning ioni elektronini qaytarib olishi qiyin kechadi. 3) kuchlanishlar qatorida vodoroddan chapda turgan metallar kislota eritmasidan (hno3 dan tashqari) vodorodni siqib chiqara oladi. 1 – masala. ma’lum bir idishda 250g 16 % li cuso4 eritmasi mavjud. eritmaga 16 g massali temir plastinka tushirildi. ma’lum vaqtdan so’ng esa plastinka chiqarib olingach plastinka massasi 2,5 % ga oshganligi aniqlandi. quyidagilarni aniqlang: a) plastinkaga o’tirgan mis metali va eritmaga o’tgan temir massasi; b)eritmadagi mis va temir tuzlarining massa ulushlari; yechish. dastlab eritmada boradigan reaksiya tenglamasini ifodalaymiz: cuso4+fe = feso4+cu 160 56 152 64 agar massa 8 g ga (56 g temir erib 64 g mis o’tiradi 64-56=8) oshishini miqdoriy deb …

5 / 5

adi. eritma massasi esa: 250-0,4=249,6g bundan eritmadagi tuzlarning massa ulushlari: mcuso4 32 mfeso4 7,6 cuso4 = = = 0,1282 (12,82%) feso4 = = = 0,0304 (3,04%) meritma 249,6 meritma 249,6 2 – masala. qo’rgo’shin (ii) nitrat va kumush nitratning 200 ml eritmasi berilgan. eritmada har qaysi tuzning konsentratsiyasi 0,1 mol/l ga teng. bu eritmaga massasi 1,12 g bo’lgan temir botirilgan. temir ta’sirida qancha qo’rg’oshin va qancha kumush siqib chiqarilganligini aniqlang. agar eritma hajmini 0,2 l deb hisoblasak (200/1000) unda tuzlar miqdorlari: νtuz= veritma · ctuz = 0,2 · 0,1 = 0,02 mol. ya’ni har bir tuzdan 0,02 moldan mavjud. temir miqdori esa ν = 1,12/56 = 0,02 g-atom yoki mol. kumush qo’rg’oshingan qaraganda kuchsizroq shuning uchun dastlab 0,02 mol kumushni siqib chiqarishda 2agno3 + fe = fe(no3)2 + 2ag reaksiya asosida 0,01 mol temir sarf bo’ladi qolgan 0,01mol (0,02-0,01) temir esa pb(no3)2 + fe = fe(no3)2 + pb reaksiyada 0,01 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish"

10-amaliy mashg’ulot mavzu: galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish. elektr toki ishtirokisiz boradigan elektron almashinuvi jarayonlari galvanik element ma’lumki oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida elektronlar bir atom yoki ionlardan boshqa atom yoki ionlarga o’tadi. bunda kimyoviy reaksiya energiyasi boshqa tur energiyaga aylanadi. shunga o’xshash oksidlanish-qaytarilish jarayonlari galvanik element deb ataladigan asboblarda ham sodir bo’ladi. bu asboblarda kimyoviy energiya elektr energiyaga aylanadi. galvanik elementdagi oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarda reaksiyaga kirishuvchi moddalar bir-biriga bevosita tegib turmaydi hamda elektronlar oksidlovchi bilan qaytaruvchini tutashtirib turadigan metall o’tkazgich yordamida o’tadi. galvanik elementlarning ta’sirl...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (72,4 КБ). Чтобы скачать "galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: galvanik elementlar va metallar… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram

galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "galvanik elementlar va metallarni aktivlik qatorini o’rganish"

Похожие файлы