teodalit siyomkasi planini tuzish va rasmiylashtirish

DOCX 8 sahifa 1,6 MB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,6 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

10-mavzu: teodalit siyomkasi planini tuzish va rasmiylashtirish. poligon yuzasini analitik va grafik usulda hisoblash. sifatli chizma qog‘ozda tomonlari 10 sm va o‘lchamlari 50 ½50 yoki 30—40 sm bo‘lgan kvadratlar to‘ri f. d. drobishev chizg‘ichida yasaladi (84- a rasm). bu chizg‘ichning bir qirrasi yo‘nilgan bo‘lib, undan chiziqlarni chizishda foydalaniladi, chizg‘ichning o‘zida har 10 sm darchalar yoylari konsentrik doiralar qirralari yo‘nilgan. yoylar bo‘yicha kesishgan tomonlari 50 sm dan va diagonali 70,711 sm bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchakni yasashga asoslangan. drobishev chizg‘ichida kvadratlar to‘rini yasash (84- b rasm)da ko‘rsatilgan ketma-ket amallarni bajarishdan iborat. to‘rning asosi chizilib, unga chizg‘ich qo‘yiladi, yoylar markazi o‘tkir uchli qalamda belgilanadi, buning bilan asos to‘rt qismga bo‘linadi va 0a - 4b olinadi (1 holat). bundan keyin chizg‘ich taxminan 90° ga ii holatga buriladi va 1c-3c yoyi chiziladi. keyin chizg‘ich diagonal bc — gipotenuza bo‘yicha joylashtiriladi (iii holat) va uning yo‘nilgan uchi — 5c yoy bilan 3c yoy kestiriladi, bunda c …

2 / 8

uq-tasidan teng kesmalar o‘lchab qo‘yiladi, kesmalar uchl ari tuta shtiril adi, to‘g‘ri to‘rtburchak yasaladi. unda mas shtab chizg‘ichi va o‘lchagichdan foydalanib, 10 sm li kesmalar o‘lchab qo‘yiladi. qarama-qarshi tomondagi tegishli nuqtalar to‘g‘ri chiziqlar bilan tutashtirilishidan kvadrat to‘ri hosil bo‘ladi. har bir kvadrat tomonlari va diagonal uzunliklari o‘lchagichda va masshtab chizg‘ichida tekshiriladi, og‘ish 0,1 mm dan oshmasligi kerak. yasalgan kvadrat to‘rida syomka qilingan joy qog‘ozning taxminan o‘rtasida joylashadigan qilib koordinatalar boshi tanlanadi. koordinatalar bo‘yicha teodolit yo‘llari uchlari masshtab chizg‘ichi va o‘lchagichdan foydalanib tushiriladi. rejada o‘lchangan chiziqlar uzunliklari qaydnomada keltirilgan tegishli uzunliklarga teng bo‘lishi kerak. hosil bo‘lgan rejadagi teodolit yo‘li asosida abrisda (80- rasm) keltirilgan qiymatlar bo‘yicha sirkul (pargar), masshtab chizg‘ichi va transportirdan foydalanib, joy tafsiloti rejaga tushiriladi. qalamda tuzilgan teodolit syomkasi rejasi amaldagi shartli belgilarga rioya qilingan holda rasmiylashtiriladi. 86- rasmda koordinata hisoblash qaydnomasi (18- jadval va abris) asosida tuzilgan teodolit syomkasi rejasi keltirilgan. yuzani analitik usulda hisoblash. ko‘pincha amaliy masalalarni …

3 / 8

tushirilgan uchburchak misolida ko‘rib chiqamiz (87- d rasm). uchburchak yuzasi 1¢122¢, 2¢233¢ va 1¢133¢ trapetsiyalar yuzalarining algebraik yig‘indisi bilan ifodalanadi. shuning uchun uchbur- chakning ikkilangan yuzasi qiymati uchun yoki qavslarni ochib, kerakli qisqartirishdan va qayta guruhlangandan so‘ng keltirilgan fo’rmilani n uchli uchburchak yuzasini hisoblash uchun umumlashtiramiz: bunda n — ko‘pburchak uchlari soni — soat mili yo‘li bo‘yicha ortib boradigan uch tartib raqami. shunday qilib, poligonning ikkilangan yuzasi har bir abssissani keyingi va oldingi nuqtalar ordinatalari farqiga ko‘paytmalari yig‘indisiga yoki har bir ordinatani oldingi va keyingi nuqtalar abssissalari farqiga ko‘paytmalari yig‘indisiga teng. 24- jadvalda yopiq teodolit yo‘li uchlari koordinatalarini hisoblash qaydnomasi asosida u bilan chegaralangan uchastka yuzasini hisoblash namunasi keltirilgan. analitik usulda hisoblangan yuzaning nisbiy xatoligi poligon uchlari koordinatalarining aniqligiga bog‘liq bo‘ladi. agar yuzalar (8.8) — (8.9) formulalardagi koordinatalar poligonometriya usulida topilgan bo‘lsa, 1:5000 masshtabda teodolit yo‘llari usulida aniqlanganda 1:2000 nisbiy xatoliklar bilan ifodalanadi. yuza rejadan olingan ko‘pburchak uchlari koordinatalari bo‘yicha …

4 / 8

formulada ikki martadan hisoblanadi. ikki variantda hisoblangan uchburchak yuzasi farqi quyidagi egri chiziqlar bilan chegaralangan kichik maydon yuzalarini aniqlash uchun kvadrat yoki parallel paletkalar (89- rasm) qo‘llaniladi. kvadrat paletka shaffof asosga (kalkaga) chizilgan tomonlari 1—2 mm li kvadrat to‘rlardan iborat (89- a rasm). paletka shakl ustiga yotqizilib, to‘la kvadratlar soni, chalalaridan butun son chamalab sanaladi. 1:10000 masshtabda kvadrat tomoni 2 mm bo‘lsa, uning yuzasi 0,04 ga, shakl yuzasi esa kvadrat yuzasining kvadratlar soniga bo‘lgan ko‘paytmasiga teng. kvadratlar sonini sanashni yengillashtirish maqsadida santimetrli chiziqlar yo‘g‘onlashtiriladi. parallel paletka — shaffof asosga oraliqlari h = 2 mm qilib o‘tkazilgan qator parallel to‘g‘ri chiziqlardan iborat (89- b rasm) bo‘lib, 10 sm2 gacha bo‘lgan shakllar yuzasini aniqlashda qo‘llaniladi. yuzani aniqlash uchun paletka shakl ustiga uning chekkadagi k, c nuqtalari chiziqlar o‘rtasida yotadigan qilib qo‘yiladi. bunda paletka chiziqlari shaklni balandligi chiziqlar orasidagi h masofaga teng bo‘lgan trapetsiyalarga bo‘ladi. o‘lchagichda trapetsiya o‘rta chiziqlari uzunliklari masshtabda topilib, shaklning …

5 / 8

teodalit siyomkasi planini tuzish va rasmiylashtirish - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"teodalit siyomkasi planini tuzish va rasmiylashtirish" haqida

10-mavzu: teodalit siyomkasi planini tuzish va rasmiylashtirish. poligon yuzasini analitik va grafik usulda hisoblash. sifatli chizma qog‘ozda tomonlari 10 sm va o‘lchamlari 50 ½50 yoki 30—40 sm bo‘lgan kvadratlar to‘ri f. d. drobishev chizg‘ichida yasaladi (84- a rasm). bu chizg‘ichning bir qirrasi yo‘nilgan bo‘lib, undan chiziqlarni chizishda foydalaniladi, chizg‘ichning o‘zida har 10 sm darchalar yoylari konsentrik doiralar qirralari yo‘nilgan. yoylar bo‘yicha kesishgan tomonlari 50 sm dan va diagonali 70,711 sm bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchakni yasashga asoslangan. drobishev chizg‘ichida kvadratlar to‘rini yasash (84- b rasm)da ko‘rsatilgan ketma-ket amallarni bajarishdan iborat. to‘rning asosi chizilib, unga chizg‘ich qo‘yiladi, yoylar markazi o‘tkir uchli qalamda belgilanadi, bu...

Bu fayl DOCX formatida 8 sahifadan iborat (1,6 MB). "teodalit siyomkasi planini tuzish va rasmiylashtirish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: teodalit siyomkasi planini tuzi… DOCX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram