vaqt bo’yicha pul qiymati

DOCX 7 pages 43.8 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.8 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

10-mavzu. ishlab chiqarish (xizmat ko’rsatish) korxonalarida biznes-reja samaradorligini baholash reja: 10.1. vaqt bo’yicha pul qiymati 10.2. inflyatsiyani baxolash 10.3. biznes-rejani amalga oshirish uchun investitsiyalar samaradorligini baxolash ko’rsatkichlari va ularni xisoblash uslubiyati 10.1. vaqt bo’yicha pul qiymati biznes-rejani amalga oshirish uchun pul mablag’lari kiritishni amalga oshirish turli vaqt mobaynida pul mablag’lari oqimi bilan bog’liq bo’lgan moliyaviy-iqtisodiy xisob-kitobilarni amalga oshirishni talab qiladi. bunday baxolash qontseptsiyasi shunga asoslanadiqi, pul qiymati vaqt o’tishi bilan pul bozoridagi foyda normasini xisobga olgan xolda o’zgarib, bu norma sifatida odatda ssuda foizi normasi qabul qilinadi. mazkur xolatda foiz deganda pul bozorida puldan foydalanish natijasida olinuvchi daromad miqdori tushuniladi. investitsiyalash uzoq muddatli jarayon ekanligini xisobga olgan xolda, investitsiya amaliyotida ko’pincha investitsiya kiritilgan paytdagi pul qiymati uni bulajaq foyda, amortizatsiya ajratmalari va boshqa shaklda qytarish paytidani qiymati bilan taqqoslanadi. investitsiya kiritish va pul mablag’larini qaytib olish paytidagi pul qiymatini taqqoslashda ikkita asosiy tushuncha – pulning xozirgi qiymati va kelajaqdagi qiymatidan …

2 / 7

un xam foydalaniladi. pulning xrzirgi tsiymati kelajaqda kelib tushadigan pul mablag’larining belgilangan foiz stavkasini (“diskont stavkasi”) xisobga olgan xolda xozirgi davrga keltirilgan miqdorini ifodalaydi. opulning xozirgi qiymatini aniqlash bu qiymatning diskontllashuvi bilan bog’liq bo’lib, pul mablag’larining belgilangan yakuniy xajmida usishga tesqari operatsiyani ifodalaydi. bu xolda foiz (diskont) miqdori pul mablag’larining yakuniy miqdoridan (kelajaqdagi qiymatdan) chiqarib tashlanadi. bunday xolat bugungi kunda ma’lum bir vaqt utgandan so’ng oldindan belgilan summani olish uchun qancha mablaf investitsiya qilish kerakligini aniqlash zarur bo’lgan xollarda vujudga keladi. pul mablag’larini investitsiyalash bilan bog’liq moliyaviy-iqtisodiy xisob- kitobilarni amalga oshirishda qiymatning usish va diskontlashuv jarayonlari oddiy xamda murakkab foizlar bo’yicha amalga oshirilishi mumkin. oddiy foizlar odatda qisqa muddatli investitsiyalarda, murakkab foizlar esa uzoq muddatli investitsiyalarda qo’llanadi. oddiy foiz deb pul mablag’larini investitsiyalash shartlari bilan belgilangan to’lov davri (choraq, oy va xokozo) yakunida quyilmaning boshlangich (xozirgi) qiymatiga xisoblanuvchi summani anglatadi. quyilmaning usish jarayonida oddiy foiz summasini xisoblashda quyidagi formuladan foydalaniladi: …

3 / 7

ni bu yerda d – investitsiyalashda belgilangan davr uchun diskont summasi (oddiy foizlar bo’yicha); s – sinov shartlari bilan asoslanuvchi yakuniy quyilma miqdori; n – investitsiya muddati (foiz to’lovlari nazarda tutiluvchi davrlar sonida); i – foydalaniluvchi diskont stavkasi, unli qasr shaklida ifodalanadi. bu xolda pul mablag’lari qiymati (p) xisoblangan diskont summasini inobatga olgan xolda quyidagi faormula bo’yicha topiladi: p q – d q s x (1 / (hsh)) bizning misolda bir yildan so’ng 1000 sum olish uchun zarur bo’lgan investitsiyalarning hozirgi qiymati 556 sumga teng 1000-444. iqqala xolatda xam qo’llanuvchi (1/(hsh)) ko’paytiruvchi diskont koeffitsienti deb ataladi, uning qiymati xar doim birdan kichik bulishi lozim. murakkab foiz deb, investitsiyalash natijasida xar bir davr bo’yicha xisoblangan foiz summasi xar safar tulanmasdan, asosiy quyilma miqdoriga qushib borilgan xamda keyingi to’lov paytida uzi xam foyda keltirgan xollarda shakllanuvchi daromad summasiga aytiladi. (1qi)n va 1/(1qi)n ko’paytiruvchilar mos ravishda usish ko’paytiruvchisi va murakkab foizlarni diskontlash ko’paytiruvchisi …

4 / 7

al qiymat pul mablag’larining kattaligini pulning xarid qobiliyatidagi o’zgarishlarni xisobga olmagan xolda baxolashni ifodalaydi. real qiymat esa pul mablag’lari kattaligini inflyatsiya jarayoni natijasida pulning xrid qobiliyatini yuqotishini xisobga olgan xolda baxolashni nazarda tutadi. bunday baxolashni pul mablag’larining kelajaqdagi qiymatini aniqlashda xam, xozirgi qiymatini aniqlashda xam qo’llash mumkin. investitsiya faoliyati bilan bog’liq moliyaviy-iqtisodiy xisob-kitobilarda inflyatsiya quyidagi xolatlarda xisobga olinadi va baxolanadi: 1) pul mablag’larining usgan kimatini tugirlashda; 2) diskontlash uchun foydalaniluvchi foiz stavkasini inflyatsiyani xisobga olgan xolda shakllantirishda; 3) inflyatsiya suratlarini xisobga oluvchi investitsiyadan olinuvchi daromad darajasini shakllantirishda. inflyatsiyani baxolash jarayonida ikkita asosiy ko’rsatkich qo’llanadi: a) inflyatsiya surati (tj), ko’rib chiqilayotgan davrda (n) o’rtacha narx darajasining usishini tavsiflaydi va unli qasr bilan ifodalanadi; b) inflyatsiya indeksi (ij) ko’rib chiqilayotgan davrda (n), 1tst ko’rinishida aniqlanadi. 1. inflyatsiyani xisobga olgan xolda pul mablag’lari qiymatining usishini tugrilash (qorreqtirovqa qilish) quyidagi formula bo’yicha amalga oshiriladi: sp = s / ij ushbu formula bo’yicha amalga oshirilgan …

5 / 7

isobga olgan xolda nominal foiz stavkasi. pul mablag’larini real foiz stavkasi bo’yicha ustirish jarayonida pul mablag’larining kelajaqdagi real qiymatini aniqlashda uch xil vaziyatga duch kelish mumkin: a) j q tj. bu vaziyatda pul mablag’larining real qiymatini ustirish yuz bermaydi, chunki ularning usishi inflyatsiya bilan bir xil bo’ladi; b) j > tj. bu vaziyatda pul mablag’larining real qiymati inflyatsiyaga qaramay, usib boradi; v) j < tj. bu vaziyatda pul mablag’larining real qiymati pasayib boradi, ya’ni investitsiyalash jarayoni zarar keltiradi. 3. inflyatsiyani xisobga oluvchi investitsiya daromadi darajasini shakllantirish «inflyatsiya mukofoti» (inflation premium) xajmini aniqlashni nazarda tutadi. bu mukofot xajmi inflyatsiya natijasida investorning real daromad summasini yuqotishining o’rnini bosishga qaratilgan bo’lib, quyidagi formulaga asosan xisoblanadi: p = dp x ti bu yerda ni - inflyatsiya mukofoti miqdori; dp - investitsiyalar bo’yicha real o’rtacha bozor daromadi darajasi. mos ravishda investitsiya bo’yicha umumiy daromad miqdori (dn) quyidagiga teng bo’ladi: d=pe; ni, shuni qayd etish kerakki, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vaqt bo’yicha pul qiymati"

10-mavzu. ishlab chiqarish (xizmat ko’rsatish) korxonalarida biznes-reja samaradorligini baholash reja: 10.1. vaqt bo’yicha pul qiymati 10.2. inflyatsiyani baxolash 10.3. biznes-rejani amalga oshirish uchun investitsiyalar samaradorligini baxolash ko’rsatkichlari va ularni xisoblash uslubiyati 10.1. vaqt bo’yicha pul qiymati biznes-rejani amalga oshirish uchun pul mablag’lari kiritishni amalga oshirish turli vaqt mobaynida pul mablag’lari oqimi bilan bog’liq bo’lgan moliyaviy-iqtisodiy xisob-kitobilarni amalga oshirishni talab qiladi. bunday baxolash qontseptsiyasi shunga asoslanadiqi, pul qiymati vaqt o’tishi bilan pul bozoridagi foyda normasini xisobga olgan xolda o’zgarib, bu norma sifatida odatda ssuda foizi normasi qabul qilinadi. mazkur xolatda foiz deganda pul bozorida puldan foydal...

This file contains 7 pages in DOCX format (43.8 KB). To download "vaqt bo’yicha pul qiymati", click the Telegram button on the left.

Tags: vaqt bo’yicha pul qiymati DOCX 7 pages Free download Telegram