to'qimachilik iplari va ularning tasnifi

DOCX 6 pages 130.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

9-ma'ruza mavzu: to'qimachilik iplari va ularning tasnifi reja 1. to'qimachilik mahsulotlarining turlari. 2. to'qimachilik materiallarini tasniflash. 3. to'qimachilik materiallari. adabiyotlar: 1.u.m matmusaev va boshqalar “to'qimachilik material- shunosligi” toshkent o'zbekiston 2005 yil 2. a.pirmatov va boshqalar. “xom ashyoni yigirishga tayyorlash” fanidan lektsiyalar kursi. toshkent. 2018 to'qimachilik mahsulotlarining turlari. to'qimachilik sanoatida ishlatiladigan va ishlab chiqariladigan materiallar kimyoviy tarkibi, tuzilishi, olinishi va ishlatilishi bo'yicha uchta bo'limga bo'linadi. birinchi - bo'limga dastlabki tola va elementlar iplar, ikkinchi bo'limga - birlamchi va ikkilamchi iplar, uchinchi bo'limga xar xil tayyor maxsulotlar kiradi. to'qimachilik maxsulotlarining umumiy tasnifi 28-rasmda berilgan. 26-rasm. to'qimachilik materiallar tasnifi to'qimachilik materiallarining umumiy tasnifi ko'pchilik turdagi tolalardan ip yigirishda ular biring'ketin xomaki mahsulotga aylantiriladi: taram, pilta, pilik ulardan esa ip ishlab chiqariladi. bunda tolalar nuqsonlardan va aralashmalardan tozalanadi, undagi tolalar esa to'g'rilanadi, paralellashadi. xomaki mahsulotlar esa o'zining uzunligi bo'ylab tekislanadi, yo'g'onligi va eni ingichkalashadi, kichrayadi. to'qimachilik mahsulotlari pardozlangan va pardozlanmagan bo'ladi. to'qimachilik buyumlari ham …

2 / 6

latida bo'ladi. kimyoviy tola har xil tabiiy va sintetik polimerlarni eritish, sovutish, qotirish usullari bilan olingan tanxo iplarning to'dasini (jgutini) uzish, kesish usuli bilan olinadi (viskoza, nitron, kapron, lavsan va x.k.). to'qimachilik mahsulotlarining tasnifidagi 1-bo'limga dastlabki tanxo iplar kiradi. tanxo tabiiy va kimyoviy guruhlarga bo'linadi. tabiiy tanxo iplarga - seritsin moddasi bilan elimlangan pillaning ipi kiradi. kimyoviy tanxo iplarga - viskoza, atsetat, kapron, lavsan va h.k. kiradi. tabiiy va kimyoviy tanxo iplar kompleks iplarning tarkibiga kiradi. tanxo iplardan to'qimachilik mahsulotlarini ishlab chikarishda kompleks iplar holatida foydalaniladi. har xil maqsadlar uchun tanxo iplardan yo'g'onroq yakka iplar ishlab chiqariladi. bu iplar monoip deb ataladi. dastlabki materiallarga qog'oz va kimyoviy pardalarning tilimlangan bo'lakchalari kiradi. to'qimachilik mahsulotlari tasnifining 2 - bo'limiga hamma turdagi iplar kiradi: birlamchi, kompleks, tilimlangan; ikkilamchi - pishitilgan, shakldor va hajmi kattalashtirilgan (teksturlangan) iplar kiradi. iplarning asosiy turi yigirilgan ip bo'lib, to'qimachilik sanoatida ishlab chiqariladigan iplarning 85 foizini tashkil etadi. kompleks …

3 / 6

ulotlar turadi. to'qimachilik buyumlariga iplarni yoki past sifatli tolalar to'shamini qavish, elimlash usullari bilan olingan noto'qima materiallar, shuningdek, iplardan ishlab chiqarilgan tasmalar, to'rlar, deraza pardalar va har xil bog'ichlar kabi attorlik mahsulotlari kiradi. to'qimachilik iplaridan har xil pishitilgan tayyor ip mahsulotlari ham ishlab chiqariladi. bularga tikuvchilik va poyabzal sanoatida ishlatiladigan tikuv iplari, xo'jalikda foydalanadigan chilvir, arqon, kemalarda ishlatiladigan arqonlar kiradi. past navli tolalar va momiqlar tarab tozalangandan keyin ulardan tibbiy va xo'jalik paxtalari ishlab chiqariladi. bular xam to'qimachilik tayyor mahsulotlariga kiradi. keyingi yillarda aralash usullar bilan tayyor mahsulotlar ishlab chiqarilmoqda. qog'oz yoki to'qimaning ustiga tolalarni elimlab, noto'qima mahsulotlar olish: gazlama, trikotaj, noto'qima mahsulotlarni qovaqli plyonkalar ustiga elimlab yopishtirib, dublerin mahsulotlarini olish, shular jumlasidandir. to'qimachilik sanoatida tola va iplardan ishlab chiqariladigan mahsulotlarning turlari juda ko'p. shuning uchun ularni tartibli holatda sinflanishini izohlash o'rinlidir. to'qimachilik tolalari to'qimachilik tolasi deb to'qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarishga yaraydigan, chegaralangan uzunlikdagi, yumshoq, ingichka va mustahkam jismga aytiladi. …

4 / 6

lgani viskoza tolasi – yog'och tselyulozasidan, polinoz tolasi viskoza modifikatsiyasidir. viskoza o'rtacha pishiqlikga ega bo'lib, paxta tolasi bilan yaxshi aralashadi. shu bilan birga tola nisbatan uzunroq bo'lganligi tufayli notekislik pasayadi va uzulish kamayadi. viskoza tolasining katta kamchiligi bor. u ham bo'lsa, viskoza ho'llanganda 50% gacha pishiqligini yuqotadi. bundan tashqari viskoza ipidan to'qilgan matolar katta kirishishga ega. polinoz tolalar yuqori pishiqlikga egadir (30 dan 52 sn/teks gacha). pishiqligi tola ho'llanganda oz miqdorda o'zgaradi. ishqoriy eritmalar ta'siriga juda chidamli. shuning uchun polinoz matolarni xuddi paxta matolaridek merserizatsiyalash mumkin. shuni ta'kidlash kerakki, polinoz tolalari oddiy viskoza tolalaridan 1,5 marta qimmatdir. paxta tolasini viskoza bilan aralashtirib, kuylakbop, kostyumbop, ichki kiyimbop matolar, flanel, tibbiyot dokasi ishlab chiqarish mumkin. paxta va polinoz tolalaridan aralashtirib chit, bo'z, sochiq, tukli, ro'molbop, astarbop matolar ishlab chiqariladi va qo'llaniladi. shuningdek trikotaj iplari ham olishda ishlatiladi. mis - ammiakli tolalar viskoza tselyulozasining eritmasini ammiakli mis gidroksil eritmasida shakllantirib olinadi. bu tolalar …

5 / 6

o'ladi, kam g'ijimlanadi; · ishqalanishga bardoshliligi yuqori; · kimyoviy reagentlar ta'siriga barqaror. asosiy kamchiligi: mexanik ta'sir natijasida elektrizatsiyalanib qoladi. ba'zilari yomon bo'yaladi va pilling hosil qiladi. poliakrilonitril - nitron «navoiyazot» birlashmasida ishlab chiqarilmokda. kapronning elastikligi juda yuqori. gigroskopikligi past. poliefir tolalarga - lavsan kiradi. kamchiligi: gigroskopligigi kam, yomon bo'yaladi, elektrlanadi. shuning uchun ham tolalar zaryadlanib havodagi chang, iflosliklarni tortib oladi. lavsan nitrat va sulfat kislotalaridan boshqa kislotalar ta'siriga bardosh hisoblanadi. paxta bilan aralashtirishda uzunligi 35 mm, yo'g'onligi 133-167 mteks bo'lgan lavsan tolalaridan foydalaniladi. lavsan matolarni g'ijimlanmaydigan, ishqalanishga bardosh va kam kirishuvchanligini ta'minlaydi. nitron tolalari xurpayib turadi. uchlari chiqib qolgan tolalar mo'rtligi uchun sinadi. lekin nitron matolar yumshoq bo'ladi. kimyoviy tolalar paxta tolasini qayta ishlovchi uskunalarda 36-38 mm bo'lishi aniqlangan. tola yo'g'onligi. qancha ingichka bo'lsa, shuncha yuqori pishiqikdagi ip olinadi. yo'g'onligi 330 mteksdan yuqori va 133 mteksdan past kimyoviy tolalarni paxta bilan aralashtirish tavsiya etilmaydi. nazorat savollari: 1. to'qimachilik materiallarini tasniflashning …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to'qimachilik iplari va ularning tasnifi"

9-ma'ruza mavzu: to'qimachilik iplari va ularning tasnifi reja 1. to'qimachilik mahsulotlarining turlari. 2. to'qimachilik materiallarini tasniflash. 3. to'qimachilik materiallari. adabiyotlar: 1.u.m matmusaev va boshqalar “to'qimachilik material- shunosligi” toshkent o'zbekiston 2005 yil 2. a.pirmatov va boshqalar. “xom ashyoni yigirishga tayyorlash” fanidan lektsiyalar kursi. toshkent. 2018 to'qimachilik mahsulotlarining turlari. to'qimachilik sanoatida ishlatiladigan va ishlab chiqariladigan materiallar kimyoviy tarkibi, tuzilishi, olinishi va ishlatilishi bo'yicha uchta bo'limga bo'linadi. birinchi - bo'limga dastlabki tola va elementlar iplar, ikkinchi bo'limga - birlamchi va ikkilamchi iplar, uchinchi bo'limga xar xil tayyor maxsulotlar kiradi. to'qimachilik maxsulotlarining umumiy t...

This file contains 6 pages in DOCX format (130.9 KB). To download "to'qimachilik iplari va ularning tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: to'qimachilik iplari va ularnin… DOCX 6 pages Free download Telegram