ishlab chiqarish omillari bozori

PPT 26 pages 893.0 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 893.0 KB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 9-mavzu: ishlab chiqarish omillari bozori: mehnat bozori reja: 1. raqobatlashgan mehnat bozori. 2. mehnat qilish va dam olish o'rtasidagi bog'liqlik. minimal ish haqi. 3. mehnat bozorida monopsoniya bo'lgan hol va monopolistik mehnat bozori. 4. ish haqi stavkalari differentsiatsiyasi (tabaqalashuvi). iqtisodiy renta. * tayanch tushunchalar: mehnat bozori; mehnat resurslari; ishchi kuchi; ishchi kuchiga talab; ishchi kuchi taklifi; daromad; mehnatning chekli daromadliligi; chekli daromad; mehnatni chekli mahsuloti; resurslarga chekli xarajat; mehnat qilish; dam olish; ish haqi; ish haqi stavkasi; minimal ish haqi; real va nominal ish haqi; naflilik; chekli almashtirish normasi; naflilikni maksimallashtirish; daromad samarasi; almashtirish samarasi; raqobatlashgan mehnat bozori; monopolistik mehnat bozori; mehnat bozoridagi monopsoniya; ish murakkabligi; malaka darajasi; ish haqini tabaqalashuvi; iqtisodiy renta. * …

2 / 26

ishchi kuchidan olinadigan qo'shimcha daromad mehnatning chekli daromadliligi deyiladi va u mrpl orqali belgilanadi. mehnatning chekli daromadliligi mrpl ning iqtisodiy ma'nosi shundan iboratki, ya'ni u qo'shimcha bir birlik ishchi kuchidan foydalanib qo'shimcha ishlab chiqarilgan mahsulot hajmini mpl, qo'shimcha bir birlik ishlab chiqarilgan mahsulotdan olinadigan qo'shimcha daromad mr ga ko'paytirish orqali aniqlanadi: mrpl = mpl  mr raqobatlashgan bozor sharoitida chekli daromad (mr) bozor narxiga (p) teng bo'lgani uchun, chekli mehnat daromadliligi quyidagicha aniqlanadi: mrpl = mpl  p chekli daromadning kamayish qonuniga ko'ra, mehnatning chekli mahsuloti ish vaqti uzayishi bilan kamayib boradi. demak, mrpl chizig'i narx o'zgarmasa ham pastga qarab yo'nalgan bo'ladi. 1-rasm. chekli mehnat daromadliligi grafigi chekli daromad mrpl=p×mpl mrpl=mr×mpl i ii ish vaqti (soatlarda) i chiziq raqobatlashgan iste'mol bozoridagi firmaning mrpl chizig'i (bu erda firma monopol hokimiyatga ega emas). ii chiziq iste'mol bozorida monopol hokimiyatga ega bo'lgan firmaning mrpl chizig'i. monopol hokimiyatga ega bo'lgan firma ko'proq mahsulot sotish …

3 / 26

tkada 24 soat bo'ladigan bo'lsa, ishchi 24 soat ishlasa, u m so'mga teng bo'lgan maksimal daromad olish mumkin. agar u ishlamasa, uning maksimal dam olishi bir sutkaga, ya'ni, 24 soatga teng bo'ladi. ishchining "daromad va bo'sh vaqti" byudjet chizig'ini chizig'i orqali ifodalash mumkin. ma'lumki, ishchi har doim sutkasiga 24 soat ishlayvermaydi. tabiiyki, ishchining ish vaqti chegaralangan bo'ladi, u ma'lum vaqt dam olib, o'zining ishlash qobiliyatini tiklash kerak bo'ladi. bundan tashqari, dam olish uni ma'naviy o'sishini ta'minlaydi. demak, ishchi ma'lum vaqt ishlab, ma'lum miqdorda daromad olsa, u ma'lum vaqt dam olganda ham qandaydir naf oladi (ma'naviy o'sish, zavqlanish). daromad, so'm bir sutkadagi ish vaqti sarfi, soat-kun n m 24 0 2. mehnat qilish va dam olish o'rtasidagi bog'liqlik. minimal ish haqi. * ish vaqti va dam olish vaqtidan bog'liq naflik funktsiyasini quyidagicha yozamiz: tu=u(f, h) bu erda tu - naflik funktsiyasi; f - dam olish vaqti; h - ish vaqti. demak, …

4 / 26

0 8-rasm. ish haqining o'sishi natijasida ish vaqtining o'sishi. ish haqining bunday o'sishida o'rnini bosish samarasi daromad samarasidan yuqori bo'ladi. bundan shu kelib chiqadiki, birinchidan, ish haqining o'sishi ish vaqtini ortishiga olib keladi; ikkinchidan, individual shaxsning mehnat taklifi musbat yotiqlikka ega bo'ladi. agar biz ab1 byudjet chizig'iga parallel bo'lgan va tu1 befarqlik chizig'i bilan kesishadigan cd byudjet chizig'ini o'tkazsak, daromad va o'rnini bosish samarasini aniqlashimiz mumkin. o'rin bosish samarasi bo'sh vaqtni qisqarishi va ish vaqtining ortishi natijasida daromadning o'sishi bilan ifodalanadi 7-rasmda bu t1 dan t3 ga siljishini ifodalaydi, ya'ni, ish vaqti t1 = 24 ‒ t2 dan t2 = 24 ‒ t0 gacha oshadi. natijada ma'lum miqdordagi bo'sh vaqt ish vaqti bilan almashtiriladi. lekin, daromadning ortishi bilan birga dam olishning - shaxsning ma'naviy o'sishi uchun kerak bo'ladigan bo'sh vaqtning ham qimmati oshadi. daromad samarasi (bo'sh vaqtning ortishi) teskari yo'nalishda bo'lib, u t2t3 oraliq bilan ifodalanadi (t3  t2). 9-rasm. …

5 / 26

asi mavjud bo'ladi. o'rin bosish samarasida yuqori ish haqi ishchining real daromadini oshiradi. ishchi ko'p daromad olganda ko'proq ne'mat sotib oladi, ulardan biri yaxshi dam olishdir. agar ishchi dam olishga ko'proq mablag' sarflasa, daromad samarasi uni kamroq ishlashga undaydi. daromad samarasi juda yuqori bo'lganda, ishchi ish vaqtini qisqartiradi va mehnat taklifi chizig'i pastga yotiq bo'ladi. 10-rasm. individual shaxsning mehnati taklifi chizig'i minimal ish haqi. minimal ish haqi davlat tomonidan qonun orqali o'rnatiladi. ko'p hollarda minimal ish haqi muvozanat ish haqi darajasidan yuqori qilib o'rnatiladi. bunday holda umumiy o'rtacha ish haqi oshadi, lekin ishchilarni ishga yollash soni qisqaradi. minimal ish haqi ko'proq malakasiz ishchilar va ish topa olmagan ishchilarga salbiy ta'sir ko'rsatadi. negaki, malakali ishchilarga talab har doim mavjud, shu sababli ular minimal ish haqini oshishidan yutadi. minimal ish haqi o'rnatilmaganda ishchilarning bandlik darajasi va ish haqi muvozanat holat (e nuqta) orqali aniqlanadi. muvozanat holatda ish bilan le ishchi band bo'ladi …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish omillari bozori"

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 9-mavzu: ishlab chiqarish omillari bozori: mehnat bozori reja: 1. raqobatlashgan mehnat bozori. 2. mehnat qilish va dam olish o'rtasidagi bog'liqlik. minimal ish haqi. 3. mehnat bozorida monopsoniya bo'lgan hol va monopolistik mehnat bozori. 4. ish haqi stavkalari differentsiatsiyasi (tabaqalashuvi). iqtisodiy renta. * tayanch tushunchalar: mehnat bozori; mehnat resurslari; ishchi kuchi; ishchi kuchiga talab; ishchi kuchi taklifi; daromad; mehnatning chekli daromadliligi; chekli daromad; mehnatni chekli mahsuloti; resurslarga chekli xarajat; mehnat qilish; dam olish; ...

This file contains 26 pages in PPT format (893.0 KB). To download "ishlab chiqarish omillari bozori", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish omillari bozori PPT 26 pages Free download Telegram