elektr tokinig inson organizmiga ta'sir qiynash ususiyatları

PPTX 22 pages 113.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.4 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint 8-mavzu. elektr tokining inson organizmiga ta’sir qilishi xususiyatlari. reja: 1.elektr tokining inson organizmiga ta’siri 2.elektr tokidan zararlanishlarning yuzaga kelishiga sababchi omillar 3. insonlarning elektrdan jarohatlanishiga sabab bo‘luvchi omillarni aniqlash mehnat sharoitini tekshirish 4. elektr tokidan jarohatlanishning insonning shaxsiy xususiyatiga bog‘liqligi. 1.elektr tokining inson organizmiga ta’siri elektr toki inson organizmi uchun katta xavf bo‘lib hisoblanadi. inson organizmi orqali elektr toki o‘tganda, elektrdan jarohatlanish kelib chiqadi: muskullar qisqaradi; ko‘z qorachig‘i kengayadi; miya faoliyati buziladi; tana qiziydi; teri kuyishi mumkin; organizmada biologik o‘zgarishlar kuzatiladi; organizmda qutblanish kuzatiladi va hokazo. dastlab barcha muskullar qisqarishi, tok urishi, elektr tokidan kuyish, turli xil ko‘rinishdagi dog‘(belgi)lar hosil bo‘lishi kuzatiladi. elektr tokining ta’sirida og‘ir jarohatlar yuzaga kelishi, inson hattoki o‘lishi mumkin. elektr tokining urishi natijasida inson hushsizlanib, buning natijasida qon aylanish tizimi ishdan chiqib, fibrillyatsiya yoki yurak faoliyati izdan chiqishi mumkin. fibrillyatsiya deb yurak muskullarining alohida tolalari(fibrillari)ning xaotik(tartibsiz) holda ishlashi, ya’ni yurak turlicha qisqarib-kengayishi tushuniladi. tashqi …

2 / 22

ga hamda qisqa tutashuvga yaqin turilganda va shu kabilarda hosil bo‘ladi. kuyish to‘g‘ridan-to‘g‘ri tok o‘tkazuvchi qismlar bilan kontaktda bo‘linganda ham yuzaga kelishi mumkin. elektr tokidan kuyish og‘ir ko‘rinishdagi kuyish kasalliklarini keltirib chiqarishi mumkin va buni davolash juda ham qiyin kechadi. ayniqsa teri to‘qimalarining ichki qatlamlarigacha kuyganda bu holat yaqqol namoyon bo‘ladi. elektr toki ta’siridan tanada hosil bo‘ladigan belgilari inson organizmiga tokning kirish va chiqish joylarida kuzatiladi. bu kulrang parda bilan qoplangan sariq rangli ko‘rinishda bo‘lib, tananing shu qismidagi teri hujayralari o‘lgan holatda bo‘ladi. elektrojarohatlanish inson organizmidan o‘tayotgan tok kuchiga, tok chastotasiga, organizmning fiziologik holatiga, tok ta’sirining davomiylik vaqtiga, organizmdagi va ishlab chiqarish sharoitidagi tok yo‘liga bog‘liq bo‘ladi. organizm uchun eng xavflisi 50 – 500 gs chastotali elektr toki hisoblanadi. agar inson tanasi quruq, toza va jarohatlanmagan holatda bo‘lsa, 10 v kuchlanish ta’sirida uning qarshiligi 100 000 om ga teng bo‘ladi. terida biror jarohatlanish bo‘lsa, tananing qarshiligi birdaniga kamayadi (1000 om …

3 / 22

.elektr tokidan zararlanishlarning yuzaga kelishiga sababchi omillar elektr tokidan to‘g‘ri foydalanish insonning hayot faoliyati xavfsizligini ta’minlaydi. elektr tokidan noto‘g‘ri foydalanish oqibatida kelib chiqadigan zararli tomonlari juda xunuk holatlarga olib kelishi mumkin. bunda insonga ta’sir etuvchi elektr tokining inson tanasidagi harakatlanib turuvchi qon, terining tuz eritmali namligi, turli shilliq qavatlar orqali harakatlanishlarini tushunib yetish kerak. bilish lozimki, insonga elektr tokining ta’sir etishi natijasida organizmdagi me’yoriy faoliyat buziladi, miya to‘qimalari, asab tizimlari, nafas olish tizimlari va yurak ishdan chiqishi kuzatiladi. elektr xavfsizligi yo‘nalishi bo‘yicha shuni ta’kidlash lozimki, o‘quv laboratoriya xonalari uchun qo‘llaniladigan past kuchlanishli(42 v gacha) elektr tokidan foydalanishda ham bir kishi yakka tartibda ishlashiga yo‘l qo‘yilmaydi. buning asosiy sababi shundaki, biror xatolikka yo‘l qo‘yiladigan bo‘lsa, kuzatuvchi kishi bunga qarshi chorani belgilashi zarur. elektrdan jarohatlanishlar yuzaga kelishining asosiy sabablari quyidagilardan iborat: -elektr qurilmalari izolyatsiyalangan o‘tkazgich(sim)lar izolyatsiyasi eskirib, yemirilib, qisqa tutashib qolishi, korpus yoki elektromotorga me’yoridan ortiqcha kuchlanishlar ulanib qolishi; -elektr dastgohlaridagi avtouzgichlarning …

4 / 22

zgichlarga o‘tirib qolgan texnologik va turli xil changlar (un ishlab chiqarishdagi, ko‘mirxona, omborxona va boshqa joylardagi changlar), o‘rtacha ishlab chiqarish sharoitlarida bular sovishga va izolyatsiyaga tusqinlik qilishi kuzatiladi ammo yong‘in yoki portlash keltirib chiqarmaydi; tok o‘tkazuvchi asos(taglik)lar mavjudligi (metalli, tuproqli, temirbetonli, g‘ishtli); yuqori harorat - yil fasllari va issiqlik nurlanishlariga bog‘liq bo‘lmagan holda harorat uzoq muddat 35os, qisqa muddatli 40os bo‘lishi; qismiga, ikinchi tomondan elektr qurilmaning metall korpusiga tegib turishi. insonning bir vaqtning o‘zida bir tomondan binoning yerga mahkamlangan metall konstruksiyali kishilarning elektr tokidan xavfli jarohatlanish sharoitlari: zax (yomg‘ir, qor, binoning ichida joylashgan namlik bilan qoplangan shift, pol, devor, buyum); kimyoviy aktiv (faol) muhit; bir vaqtning o‘zida ikki va undan ortiq yuqori xavfli sharoitlarning mavjudligi. kishilarning yuqori xavfli bo‘lmagan jarohatlanish sharoitlari: xavf va yuqori xavflarni keltirib chiqaruvchi omillarning mavjud emasligi (ya’ni yuqori bo‘lmagan xavflarning mavjudligi). 4.elektr tokidan jarohatlanishning insonning shaxsiy xususiyatiga bog‘liqligi. elektr tokidan jarohatlanish og‘irligi insonning shaxsiy xususiyatlarga hambog‘liq. …

5 / 22

lsa xavfi keskin oshadi. elektr qurilmalarini ishlatish xavfligini taxlili inson tanasidan o‘tayotgan tokni meyorida,turli holatida kuchlanish ostida qolishi va turli tarmoqdagi turli faktor va parametrlarini ulanib qolishi ta’sirini baholashiga keltiradi. elektr tarmoqlar o‘zgaruvchan va o‘zgarmas tokli bo‘ladi. o‘zgaruvchan tok bir fazali va ko‘p fazalilarga ajratiladi. o‘zgaruvchan tokni uch fazali tarmoqlar turi eng ko‘p qo‘llaniladi. transformator yoki generator neytral rejimi bo‘yicha, uch fazali tarmoqlar izolyatsiyalangan yoki mustahkam yerga ulangan bo‘lishi mumkin. agar generator yoki transformator yerdan izolyatsiyalangan bo‘lsa, yoki katta qarshilik orqali yerga ulanilgan bo‘lsa, izolyatsiyalangan neytral(kuchlanish transformatorlar, kompensatsiyalovchi g‘altaklar va boshqalar) deb ataladi. agar yerga ulash qurilmalariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri, yoki kichik qarshilik apparatlar orqali yerga ulangan bo‘lsa, mustahkam yerga ulangan neytral(tok transformatorlari va boshqalar) deb ataladi. nazorat savollari: elektr yoyi nima va u qanday yuz beradi? agar elektr jihozlarini ishlatish jarayonida elektr havfi yuzaga kelsa qanday chora ko‘riladi? elektr tokidan jarohatlanishog‘irligi insonni shaxsiyxususiyatlargabog‘liqligi to‘g‘risida nimalarni bilasiz?. avtomat o‘chirgichning qisqa tutushuv yuz …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr tokinig inson organizmiga ta'sir qiynash ususiyatları"

prezentatsiya powerpoint 8-mavzu. elektr tokining inson organizmiga ta’sir qilishi xususiyatlari. reja: 1.elektr tokining inson organizmiga ta’siri 2.elektr tokidan zararlanishlarning yuzaga kelishiga sababchi omillar 3. insonlarning elektrdan jarohatlanishiga sabab bo‘luvchi omillarni aniqlash mehnat sharoitini tekshirish 4. elektr tokidan jarohatlanishning insonning shaxsiy xususiyatiga bog‘liqligi. 1.elektr tokining inson organizmiga ta’siri elektr toki inson organizmi uchun katta xavf bo‘lib hisoblanadi. inson organizmi orqali elektr toki o‘tganda, elektrdan jarohatlanish kelib chiqadi: muskullar qisqaradi; ko‘z qorachig‘i kengayadi; miya faoliyati buziladi; tana qiziydi; teri kuyishi mumkin; organizmada biologik o‘zgarishlar kuzatiladi; organizmda qutblanish kuzatiladi va hokazo. dast...

This file contains 22 pages in PPTX format (113.4 KB). To download "elektr tokinig inson organizmiga ta'sir qiynash ususiyatları", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr tokinig inson organizmig… PPTX 22 pages Free download Telegram