savodo‘rgatishjarayonibosqichlari

PPTX 23 pages 92.6 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 92.6 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mavzu: savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari mavzu: savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari reja: 2. savod o‘rgatish davrida grammatik-orfografik bilimlarni amaliy o‘zlashtirish savod o‘rgatish davridayoq bolalar grammatika va imlodan ayrim materiallarni amaliy o‘zlashtira boradilar, ya’ni ularga grammatik mavzu nazariy tushuntirilmaydi, nazariy ma’lumot berilmaydi. bolalar og‘zaki va yozma nutqni o‘zlashtirish va yozma mashqlarni bajarish bilan o‘quv yilining ikkinchi yarmida yoki keyingi sinflarda o‘rganiladigan mavzularni o‘zlashtirishga tayyorlanadilar. savod o‘rgatishning birinchi oylaridayoq bolalar omon, tolib, lola, naima kabi juda ko‘p ismlarni o‘qiydilar va kishilarning ismlari bosh harf bilan yozilishini amaliy o‘zlashtira boradilar. bu bilan ular keyinroq o‘rganiladigan kishilarning ismi bosh harflar bilan yozilishiga doir imlo qoidasini o‘zlashtirishga tayyorlanadilar. til-dil, olti-oldi kabi so‘zlarni o‘qishni mashq qilish jarangli va jarangsiz undoshlarni o‘zlashtirishga, son-sana, gul-gulchi-guldon, gulzor, bog‘-bog‘bon kabi so‘zlarni o‘qishni mashq qilish esa bolalarni «o‘zakdosh so‘zlar» mavzusini o‘zlashtirishga tayyorlaydi. propedevtik mashqlar tizimi boshlang‘ich sinflar grammatika va imlo dasturining bosqichli izchillik tamoyili asosida tuzilishiga mos keladi. amaliy ishlar natijasida bolalarda …

2 / 23

va gap haqida amaliy tushuncha darslikdagi mazmunli rasmlar asosida hosil qilinadi. buning uchun o‘qituvchi rasm yuzasidan 3-4 so‘zli savollar tuzib keladi. masalan: 1. rasmda nima tasvirlangan? 2. aziz dalada nima qilyapti? 3. kimlar bog‘da olma terayapti? o‘quvchilar javobi gap nusxasi orqali xattaxtada quyidagicha tasvirlab beriladi: o‘quvchilar javobidan nima hosil bo‘lgani (hikoya, og‘zaki nutq) aniqlanadi. so‘ng o‘qituvchi xattaxtada hikoyaning nusxasi chizilganini aytadi. o‘quvchilar nusxalarni kuzatadilar. o‘qituvchi birinchi nusxa 1-berilgan savolning - gapning javob gapi ekanini aytadi. so‘ngra o‘quvchilarga nechta savol berilgan va nechta javob olinganini aniqlash topshirig‘i beriladi. ularga “chiziqning boshi nima uchun burchakli? oxiriga nima qo‘yilgan?” kabi savollar bilan murojaat qilinadi. ular “3 ta savol − 3 ta gap berilgan edi, shuning uchun 3 ta javob − 3 ta gapning nusxasi chizilgan” deyishadi. o‘quvchilarning javobini hisobga olgan holda gapning boshlanishi burchakli chiziq bilan ko‘rsatilishi, oxiriga gapning tugaganligini bildiruvchi tinish belgisi - nuqta qo‘yilgani tushuntiriladi. o‘quvchilarning javobini tartiblashtirib va to‘ldirib, quyidagicha …

3 / 23

i (bunda gap rasm asosida tuziladi). 2. o‘qituvchi tavsiya qilgan gap chizmasini o‘quvchilarning izohlashi va unga mos gap tuzishi. bunda o‘qituvchi tuzadigan gap alifbe va yozuv daftaridagi rasmlar asosida bo‘ladi. 3. berilgan mazmunli rasm asosida tuzilgan hikoyadan o‘rganilayotgan tovush-harf qatnashgan so‘z bor gap ajratib olinib, uning chizmasi xattaxtada chizdiriladi. shundan so‘ng o‘sha so‘z bo‘g‘in - tovush jihatdan tahlil qilinadi. 4. rasm asosida tuzilgan hikoyadan istalgan gapning chizmasini xattaxtada ifodalash. bunda o‘quvchilarning gapni bir butun holda xotirasida saqlagani, gapga xos xususiyatlarni ongli o‘zlashtirgani aniqlanadi. bu jarayonda bir necha o‘quvchiga bir nechta gap chizmasi chizdirilishi mumkin. bunda gap qurilishini kuzatadilar va so‘zlarning gapda o‘z o‘rni bo‘lishini anglay boradilar. 5. hikoyadan berilgan chizmaga mos gapni ajratib olish va izohlab berish. 6. hikoyadagi har bir gapning nusxasini chizdirish. hikoya dastlab 2-3, so‘ng 4-5 gapli bo‘lishi zarur. tuzilgan hikoyani o‘qituvchi qayta aytib turadi, o‘quvchilar bittadan uni xattaxtada ifodalaydi. hikoyaning nusxasi shu tariqa xattaxtada o‘z ifodasini …

4 / 23

anadi. yuqoridagi mashqlar savod o‘rgatish darslari davomida izchil uyushtirib boriladi. bu xil mashqlar o‘quvchilar tomonidan yo‘l qo‘yiladigan tipik xatolarning (gap chegarasini farqlamaslik) oldini olish imkonini yaratadi. o‘quvchilar gapning ohangiga, to‘xtamlariga e’tibor berib, uni chegaralab olishga o‘rganadilar. so‘z ustida ishlash. bu yo‘nalishda quyidagicha ishlar omalga oshiriladi: 1. so‘zning to‘g‘ri, adabiy-orfoepik talaffuzi va o‘qilishini o‘rgatish. 2. so‘z ma’nolarini tushuntirish. 3. o‘quvchilar nutqiga yangi so‘zlarni kiritib borish, ya’ni lug‘atini boyitish. 4. so‘zlarni uslubiy jihatdan to‘g‘ri qo‘llashga o‘rgatish. 5. berilgan so‘zni imlo jihatdan to‘g‘ri yozishga o‘rgatish. bu jarayonda, avvalo, “so‘z” tushunchasi shakllantiriladi. o‘qituvchi mazmunli rasm asosida hikoya tuzdiradi, hikoyadan bir qancha predmetlar tanlab olinadi, predmetlar nomi birma-bir so‘raladi. bunda har bir aytilayotgan nom so‘z ekanligi ta’kidlanadi. shu tariqa “so‘z” tushunchasi rasmlar yoki predmetlarning o‘zi yordamida tushuntiriladi. bu o‘rinda gapning so‘zlardan tuzilishi aytib o‘tiladi. “bo‘g‘in” mavzusi o‘tilganda so‘zlarning bo‘g‘inlardan tashkil topishi tushuntirib beriladi. so‘z ustida ishlash jarayonida quyidagicha og‘zaki mashq turlaridan foydalanish mumkin: 1. bir …

5 / 23

a-qarshi so‘zlar topish. misol: yaxshi-yomon, baland-past, oq-qora, odobli-odobsiz, katta-kichik va boshq 6. ko‘p ma’noli so‘zlar yordamida birikmalar tuzish: odamning ko‘zi – uzukning ko‘zi, taxtaning ko‘zi... bunda o‘qituvchi boshlab bergan qator o‘quvchilar tomonidan davom ettiriladi. 7. berilgan so‘zni qatnashtirib gap tuzish. bunda berilgan so‘zni qatnashtirib gap yoki maqol aytish topshirig‘i berilishi mumkin. misol: kitob: kitob - bilim manbayi. vatan: men vatanimni sevaman. so‘z ustida ishlash jarayonida quyidagicha yozma mashq turlaridan foydalaniladi: 1. o‘rganilayotgan sahifadagi bir bo‘g‘inli so‘zlarni kesma harflardan tuzish va o‘qish: nok, nay, osh, oy, ip, tom, do‘st, qand, baxt va boshq. 2. ustunchadagi ikki va uch bo‘g‘inli so‘zlarni kesma harflardan tuzish va o‘qish. misol: t - to-mon, o-ta, mit-ti. 3. bir so‘z asosida bir necha so‘z tuzish va o‘qish: oltin - olti, in, tin, til, il, it, tol. 4. berilgan so‘zning bo‘g‘inlarini yoki ayrim harflarini almashtirib, yangi so‘z tuzish va o‘qish. misol: osmon-somon, zilola-hilola, qovoq-tovoq va boshq. 5. so‘z …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "savodo‘rgatishjarayonibosqichlari"

mavzu: savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari mavzu: savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari reja: 2. savod o‘rgatish davrida grammatik-orfografik bilimlarni amaliy o‘zlashtirish savod o‘rgatish davridayoq bolalar grammatika va imlodan ayrim materiallarni amaliy o‘zlashtira boradilar, ya’ni ularga grammatik mavzu nazariy tushuntirilmaydi, nazariy ma’lumot berilmaydi. bolalar og‘zaki va yozma nutqni o‘zlashtirish va yozma mashqlarni bajarish bilan o‘quv yilining ikkinchi yarmida yoki keyingi sinflarda o‘rganiladigan mavzularni o‘zlashtirishga tayyorlanadilar. savod o‘rgatishning birinchi oylaridayoq bolalar omon, tolib, lola, naima kabi juda ko‘p ismlarni o‘qiydilar va kishilarning ismlari bosh harf bilan yozilishini amaliy o‘zlashtira boradilar. bu bilan ular keyinroq o‘rganiladigan kishilarnin...

This file contains 23 pages in PPTX format (92.6 KB). To download "savodo‘rgatishjarayonibosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: savodo‘rgatishjarayonibosqichla… PPTX 23 pages Free download Telegram