Назад

biznes faoliyatining mulkiy asoslari

DOC 14 стр. 283,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
7-mavzu: biznes faoliyatining mulkiy asoslari. mulk huquqi tadbirkorlik faoliyatining asosi sifatida tadbirkorlikning iqtisodiy manbalari xususiy mulk va ommaviy (davlat) mulk shakllaridan tashkil topadi. fuqarolik kodeksining 167-moddasiga binoan o‘zbekiston iqtisodiyoti negizini xususiy va ommaviy mulk shakllari tashkil etadi. o‘tmishda jamiyatning iqtisodiy negizini asosan sotsialistik mulkning ikki xil shakli, ya’ni davlat va kolxoz-kooperativ mulki tashkil etar edi. fuqarolarning mulki “shaxsiy” mulk shakldan iborat deyilsa-da, lekin ushbu mulk davlat korxonalarida, jamoat tashkilotlarida mehnat qilish natijasida olingan daromadlar hisobiga tashkil topishi, iste’mol xarakteriga ega bo‘lishi va fuqaroning shaxsiy moddiy va madaniy ehtiyojlarini ta’minlashga qaratilgan bo‘lishi lozim edi. shaxsiy mulk asosida tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun iqtisodiy jihatdan yetarli bo‘lmasa, huquqiy jihatdan mumkin emas edi. asosiy ishlab chiqarish qurol-vositalarining faqat davlatga tegishli bo‘lishi, ular umumxalq mulki deb hisoblangan bo‘lsa-da, aslida mulkning egasi shaxsan kim ekanligi, kim unga javobgar bo‘lishi noaniq bo‘lishi mulkka nisbatan xo‘jasizlik, beparvorlik, jamiyatda umumiy dangasalik va beg‘amlik kayfiyatlarining vujudga kelishiga sabab bo‘ldi. …
2 / 14
amaldagi qonun hujjatlarida o‘zbekiston konstitutsiyasiga amal qilingan holda, mulkning o‘tmishda sotsialistik jamiyatning sinflarga bo‘linishiga asoslanib shakllarga ajratilishiga va qaysi shaklda, kimga tegishli bo‘lishiga qarab o‘rnatilgan tengsizlikka barham berildi. mulkning kimga tegishli bo‘lishidan qat’i nazar, teng ravishda rivojlanishi uchun imkoniyatlarning mavjud bo‘lishi va ularni bab-baravar huquqiy muhofaza qilish qoidalari o‘zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining tegishli moddalarida nazarda tutildi. iqtisodiyotning asosini tashkil qiluvchi mulkchilik masalasining ijobiy hal qilinishi ijtimoiy hayotning barcha sohalarida tashabbuskorlik hissiyotlarining kamol topishi, ishlab chiqarishda, xo‘jalik sohasida tadbirkorlik faoliyatlarini amalga oshirishda fuqarolar hamda tashkilotlar, ya’ni jismoniy va yuridik shaxslarning birgalikda bab-baravar manfaatdor bo‘lishi, ular o‘rtasida umumiy mol-mulkning vujudga kelishi va ushbu mulkdan hamkorlikda unumli foydalanish va samarali natijalarga erishish imkoniyatlarini yaratib berdi. xususiy mulk bozor munosabatlarining asosiy iqtisodiy manbayidir. xususiy mulk tashkil topmasdan turib, bozor munosabatlari haqidagi har qanday fikrlar xom xayoldir. xususiy mulkning joriy qilinishi bilan fuqarolarning huquq layoqati doirasi kengaydi, ular 1963-yildagi grajdanlik kodeksining 120-, 121, 122, 128, …
3 / 14
i davlatning barcha fuqarolariga va shuning bilan birga har bir fuqarosiga tegishli bo‘lgan mulk ma’nosini beradi. mulk huquqi – shaxsning o‘ziga qarashli mol-mulkka o‘z xohishi bilan va o‘z manfaatlarini ko‘zlab egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shuningdek o‘zining mulk huquqini, kim tomonidan bo‘lmasin, har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqidan iboratdir. (o‘zr fkning 164-moddasi) ommaviy mulk davlatga tegishli mulkdan iborat bo‘lib, u ikki xil ko‘rinishda, ya’ni o‘zbekiston respublikasi mulki va munitsipal mulkdan tashkil topadi. tadbirkorlik faoliyati umumiy mulk, ya’ni bir necha fuqarolar va yuridik shaxslarga tegishli bo‘lgan mol-mulk asosida ham amalga oshirilishi mumkin. umumiy mulk birgalikdagi va ulushli mulkdan iborat bo‘lishi mumkin. mulkiy huquq obyektlari – o‘zbekiston respublikasi hududidagi yer, yer osti boyliklari, ichki suvlar, havo havzasi, o‘simlik va hayvonot dunyosi, imoratlar va inshootlar, mahsulotlar, turar joy va kvartiralar, mahsulot belgilari, sanoat namunalari, ixtirolar, foydali modellar, sanoat namunalari, integral mikrosxemalarning topologiyasi, seleksiya yutuqlari, mahsulot belgilari va xizmat …
4 / 14
lk huquqi ishtirokchilarining har biriga ularning barchasining roziligi bilan ushbu mol-mulk yuzasidan bitimlar tuzish huquqi beriladi. masalan, er-xotinga umumiy birgalikdagi mulk huquqida tegishli bo‘lgan mol-mulk negizida oilaviy tadbirkorlik amalga oshirilayotganda, ish muomalalarida er-xotin nomidan erning yoki xotinning roziligi bilan ulardan biri ishtirok etadi, bu rozilik yakka tartibdagi tadbirkor ro‘yxatdan o‘tkazilayotganda tasdiqlangan bo‘lishi lozim. tadbirkorlik faoliyati turli shakldagi mulk huquqi asosida va ishtirokida amalga oshirilishi mumkin. agar tadbirkorlik umumiy mulk asosida amalga oshirilsa, har bir tadbirkorning tegishli ulushi belgilab qo‘yiladi, shunga muvofiq tadbirkorlikni amalga oshirish natijasida qo‘lga kiritilgan daromadlar ham ulushlarning miqdoriga qarab, a’zolar o‘rtasida taqsimlanadi. o‘zbekiston respublikasi fuqarolari, jamoalar, ularning birlashmalari, jamoat tashkilotlari va diniy tashkilotlar, fuqarolarning oilaviy va o‘zga birlashmalari, mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish idoralari, xalq deputatlarining barcha bo‘g‘indagi kengashlari hamda ular vakolat bergan davlat boshqaruvi idoralari, boshqa davlatlar, xalqaro tashkilotlar, boshqa davlatlarning yuridik shaxslari va fuqarolari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar mulkiy huquq subyektlaridir. bir necha yuridik shaxslar va fuqarolar …
5 / 14
mumiy ulushli mulkning vujudga kelishiga yo‘l qo‘yilmasdi. agar meros olish, rekvizitsiya yoki musodara qilish natijasida yoki boshqa asoslarga ko‘ra davlat bilan fuqaroning yoxud kooperativ va boshqa jamoat tashkiloti bilan fuqaroning umumiy mulki tashkil bo‘lib qolsa, u holda bunday umumiy mulk paydo bo‘lgan kundan boshlab bir yil ichida qonunda ko‘zda tutilgan usullarni qo‘llash yo‘li bilan bekor qilinishi lozim edi. endilikda mol-mulklarni umumlashtirish asosida birgalikda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun keng imkoniyat yaratildi. tadbirkorlik chet ellik fuqarolar hamda yuridik shaxslarning mol-mulklarini turli shakllarda jalb etish asosida ham amalga oshiriladi. mol-mulkdan foydalanish, uni tasarruf etish, uning asosida tadbirkorlik yuritish haqidagi o‘zbekiston fuqarolariga tegishli qoidalar xorijiy fuqarolarga ham taalluqlidir. ushbu huquqdan foydalanib, zarur sarmoyaga ega bo‘lgan ajnabiy davlat fuqarolari o‘zaro manfaatdorlik asosida qo‘shma korxonalar yoki faqat o‘zlariga tegishli bo‘lgan korxonalarni imtiyozli ravishda tashkil etishlariga imkon beriladi. bunda ularning mol-mulklari va mulkiy huquqlari, manfaatlari qonun bilan qo‘riqlanadi va daxlsizligi to‘la kafolatlanadi. xorijiy fuqarolar respublika hududida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "biznes faoliyatining mulkiy asoslari"

7-mavzu: biznes faoliyatining mulkiy asoslari. mulk huquqi tadbirkorlik faoliyatining asosi sifatida tadbirkorlikning iqtisodiy manbalari xususiy mulk va ommaviy (davlat) mulk shakllaridan tashkil topadi. fuqarolik kodeksining 167-moddasiga binoan o‘zbekiston iqtisodiyoti negizini xususiy va ommaviy mulk shakllari tashkil etadi. o‘tmishda jamiyatning iqtisodiy negizini asosan sotsialistik mulkning ikki xil shakli, ya’ni davlat va kolxoz-kooperativ mulki tashkil etar edi. fuqarolarning mulki “shaxsiy” mulk shakldan iborat deyilsa-da, lekin ushbu mulk davlat korxonalarida, jamoat tashkilotlarida mehnat qilish natijasida olingan daromadlar hisobiga tashkil topishi, iste’mol xarakteriga ega bo‘lishi va fuqaroning shaxsiy moddiy va madaniy ehtiyojlarini ta’minlashga qaratilgan bo‘lishi lozim ed...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (283,0 КБ). Чтобы скачать "biznes faoliyatining mulkiy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: biznes faoliyatining mulkiy aso… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все

Похожих файлов не найдено.