tashqi muhitning alohida sharoitlarida sportchi qobiliyatini fiziologik asoslari

DOC 95,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663444336.doc tashqi muhitning alohida sharoitlarida sportchi sh qobiliyatini fiziologik asoslari reja: 1. harorat yuqori va quyosh nuri kuchli bo`lgan sharoitlarda organizm funktsiyalarining o`zgarishi 2. yuqori haroratli sharoitlar sportchining ish qobiliyatiga ta`siri. 3. yuqori haroratli sharoitlar sportchining ish qobiliyatini saqlash uchun, ular suv va tuzga bo`lgan talabini qondirish 4. sportchining yuqori haroratli sharoitlarga moslashuvi (adaptatsiya) 5. yuqori haroratli sharoitlarga moslashishida yuzaga keladigan fiziologik o`zgarishalr. 6. har xil balandlikdagi tog` sharoitlarida organizm funktsiyalarining o`zgarishi va tog` (balandlik) kasalligi 7. odamning biologik ritmlari. 8. sportchi ish qobiliyatiga suvli muxitning ta`siri. sport musobaqalari va mashq qilish jarayonlari hamma vaqt ham organizm hayot uchun qulay sharoitlarda o`tkazavermaydi. organizmning hayot faoliyati uchun noqulay bo`lgan sharoit fiziologik jarayonlarni o`zgartirish bilan birga fiziologik jarayonlarni ham o`zgartiradi. atrof muhitning harorat, namligi, gaz tarkibi va boshqalar optimal darajada bo`lganida organizm tarkibidagi organ va sistemalar funktsiyasi o`z me`yorida bo`ladi, kishi o`zining yaxshi xis qiladi, ish qobiliyati ko`tariladi, ishga tez kirishadi, unda …

adi va fotokimyoviy reaktsiyalarni rivojlantiradi. quyosh nuri ta`sirida terida fizik – kimyoviy va biofizik turdagi o`zgarishlar sodir bo`ladi. fotoelektr hodisalari shaklidagi jarayonlardan biri – teri sirtining bir yo`la ikkilamchi nurlanish berishi, boshqalar esa, masalan fiziologik funktsiyalarga keyinchalik ta`sir etadigan biokimyoviy moddalari organizmda hosil bo`lishi demakdir. fotonlar energiyasi oqsil molekulalaridagi atom va molekula bog`lamlariga ta`sir etishdan boshlanadi. bunday holda yo molekulaning tuzilishi o`zgaradi, yo u qandaydir qismlarga parchalanadi. masalan: teri yog`ining d – vitaminga aylanish mehanizmi shunday bo`ladi. tashqi muhitning yuqori harakati va quyosh nuri ta`siri ostida kislorod o`zlashtirish, ya`ni o`pka vintilyatsiyasi kamayadi, biroq tashqi harorat -350 s ga etgach esa, o`pka vintilyatsiyasi ortishi kuzatiladi. shuni ham ta`kidlash kerakki, inson hzaroratini ko`tarilishi uchun, uni yuqori harorat va quyosh nuri ta`sirida 15 daqiqigacha bo`lishi kifoya. bunday qisqa vaqt ichida badan haroratini ortishi qon bosimining qayta taqsimlanishiga, ya`ni ichki organlarga borayotgan qonning bir qismi gavdani periferik qismiga, teriga o`tishi bilan bog`liq. tashqi muhitning …

chiqib bug`lantirish, o`tkazish va nurlantirish bilan birga amalga oshadi. lekin tashqi harorat yuqori bo`lgan sharoitlarda, issiqlik yo`qotilishi o`tkazish va nurlanish orqali deyarli sodir bo`lmaydi. bunday holda issiqlik asosan teri yuzasidan suvni bug`lantirish ya`ni terlash orqali yo`qotiladi. shuning uchun ham tashqi muhit harorati va quyosh nuri kuchli bo`lgan sharoitda organizmdan ko`p ter ajralish kuzatiladi, va bu bilan badan haroratining haddan tashqari oshib ketishiga yo`l qo`yilmaydi. yuqori harakatli sharoitning sportchi ish qobiliyatiga ta`siri, o`rta osiyo respublikalarida jumladan o`zbekiston iqlimi o`zining keskin o`zgaruvchanligi va ayniqsa, yoz faslida quyosh nurining ta`siri kuchliligi bilan hamda yuqori harorati bilan kishi organizmida borayotgan jarayonlarga ancha kuchli ta`sir ko`rsatadi. bundash sharoitda yashash, ayniqsa jismoniy ish bilan shug`ullanish jarayonida organizm sistemalarida qator o`zgarishlarni yuzaga kelishi mumkin. yuqori haroratli sharoitda quyosh nuri hamda issiqlik organizmning hayot faoliyati uchun ancha qiyinchiliklarni yaratadi. sport faoliyatida sportchining ish qobiliyati tez pasayadi, charchash holati rivojlanadi, ish unumi pasayadi. bunday salbiy oqibatlarning sodir bo`lishiga asosiy …

sirida tana haroratini normadagiga nisbatan 1-1,50 s ga ortishi, yuqorida ko`rsatilganidaek ijobiy ta`sir ko`rsatadi. tana haroratining ancha sezilarli ortishi esa fiziologik buzilishga olib keladi. shiddatli muskul ishi yuqori haroratdli sharoitlarda bajariladigan oliy asab faoliyati buziladi, bu holatda inson xotirasi va irodasining pasayishida, lanjlik yuzaga keladi, asab jarayonlari muozanatining, harakat reaktsiyalarining buzilishda va boshqa hollarda namoyon bo`ladi. tashqi muhitning yuqori haroratli sharoitida muskulning shiddatli va uzoq muddatli faoliyatidan keyin po`stloq funktsiyalarining tiklanish davri ancha uzoq davom etadi. tashqi muhit harorati yuqori bo`lganida, tana haroratining normal bo`lishi organizmda terlash oqibatida amalga oshadi. teri yuzasidan 1 gr suvni parchalanishida 580 kalloriya issiqlik sarflanadi. sport mashqlarida sportchilar 2-3 hatto undan ham ko`p litrgacha ter ajratadilar. bu mashqdan oldin va mashqdan keyin vaznni o`lchash orqali bilish mumkin. yuqori haroratli sharoitlarda mashq bajarish orqali sportchi tanasidan bunday miqdorda suv ajratilishini to`qimalarda suvning kamayishiga olib keladi. muskullarda suvning kamayishi ularning qisqarishi va bo`shashishini yomonlashtiradi. to`qimalarda gazlar almashinuvi …

mol qilish qon plazmasi hajmini oshiradi. bu hol ishlayotgan muskullarni ozuqa moddalar bilan ta`minlanishini, tanadan issiqlik chiqishini kuchaytirish bilan birga organizmga ijobiy ta`sir ko`rsatadi. ikkinchidan kishini issiq, urish havfidan saqlaydi. past haroratli (8-10 s) ichimliklar iste`mol qilish tanadagi ortiqcha issiqlikni yo`qotishda ancha foyda beradi, ya`ni issiqlikni bir qismi ichilgan ichimlikni yo`qotish uchun sarflanadi. uchinchidan jismoniy ish vaqtida sharbatli ichimlik ichish organizmning karban suvlar bilan ta`minlanishini kuchaytiradi. bu ayniqsa, uzoq muddatli jismoniy ishlarni bajarishda muhim ahamiyatga ega. chunki uzoq muddatli jismoniy ishlarni bajarishda organizmning energiya manbaalari bo`lgan jigar va muskullardagi glyukogen to`plamlarining kamayishi qon tarkibidagi glyukozi miqdorining ancha pasayishiga olib keladi. adol’fning habar qilishicha cho`l minataqasida uzoq muddat yurilganda suv va ovqat mahsulotlari cheklanmagan miqdorda iste`mol qilingan bo`lishiga qaramasdan 24 soatda davomida bir necha kun davomida kuchli ta`sirdagi terlashdan keyin suv va elektrolitlarning buyrak orqali ajralishi pasayganini ko`rsatgan. bu narsa organizmning surunkali suvsizlanishiga va elektrolitlarning juda ko`p yo`qotilishga barham beradi. muskullarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tashqi muhitning alohida sharoitlarida sportchi qobiliyatini fiziologik asoslari"

1663444336.doc tashqi muhitning alohida sharoitlarida sportchi sh qobiliyatini fiziologik asoslari reja: 1. harorat yuqori va quyosh nuri kuchli bo`lgan sharoitlarda organizm funktsiyalarining o`zgarishi 2. yuqori haroratli sharoitlar sportchining ish qobiliyatiga ta`siri. 3. yuqori haroratli sharoitlar sportchining ish qobiliyatini saqlash uchun, ular suv va tuzga bo`lgan talabini qondirish 4. sportchining yuqori haroratli sharoitlarga moslashuvi (adaptatsiya) 5. yuqori haroratli sharoitlarga moslashishida yuzaga keladigan fiziologik o`zgarishalr. 6. har xil balandlikdagi tog` sharoitlarida organizm funktsiyalarining o`zgarishi va tog` (balandlik) kasalligi 7. odamning biologik ritmlari. 8. sportchi ish qobiliyatiga suvli muxitning ta`siri. sport musobaqalari va mashq qilish jarayonlari h...

Формат DOC, 95,5 КБ. Чтобы скачать "tashqi muhitning alohida sharoitlarida sportchi qobiliyatini fiziologik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tashqi muhitning alohida sharoi… DOC Бесплатная загрузка Telegram