"konchilik ishi va geodeziya"

DOC 20 pages 737.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 737.0 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi qarshi muhandislik – iqtisodiyot instituti “geologiya va konchilik ” fakulteti “geodeziya va marksheyderlik ishi” fanidan mustaqil ishlarni bajarish bo'yicha uslubiy ko'rsatma 5311600-“konchilik ishi va geodeziya” yo'nalishlari bo'yicha bakalavrlar uchun. qarshi 2017 mustaqil ish №1 kartadan nuqta balandligini aniqlash va berilgan chiziqning profilini qurish. ishning maqsadi: topografik kartada masalalar echish usullari bilan mustaqil tanishish. topshiriq: o'qituvchidan tegishli kartani olish, qo'yilgan topshiriqlar bilan tanishish va ishni mustvqil bajarish. kartadan nuqta balandligini aniqlash. masalan, d nuqtaning nd balandligini aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalaniladi.(1.1-rasm) nd=ng+hd va (1.1) bu erda: hd - berilgan nuqtaning gorizontaldan balandligi, m. hc - relef qirqimi balandligi, m. d - kichik gorizontaldan nuqtagacha bo'lgan masofa, sm. a - gorizontlar orasidagi masofa, sm. 1.1-rasm. kartadan berilgan chiziqning profilini qurish. ab yo'nalishdagi chiziq berilgan bo'lsin. (1.1-rasm). millimetrli qog'ozga profil setkasi tuziladi. (1.2-rasm). 1.2-rasm berilgan masshtabda “masofalar” grafasiga. ab chiziqning gorizontallar bilan kesishgan nuqtalardan tik …

2 / 20

ud? 2. kartadan relefning asosiy formasini ko'rsating. adabiyotlar. 1. norxo'jaev q. n. injenerlik geodeziyasi. toshkent. o'qituvchi. 1983y. 2. borsh-komponiets v. i. geodeziya, osnovi aerofotos'emki i marksheyderskogo dela. m.: nedra, 1984g. 3. t. quziboev, «geodeziya», toshkent, 1976y. mustaqil ish №2 geodeziyada ishlatiladigan o'lchov birliklari. ishdan maqsad: geodeziyada bajariladigan o'lchash va o'lchash natijalarini hisoblash, tenglash va jadval holiga keltirish ishlarida ishlatiladigan o'lchov birliklarini mustaqil o'zlashtirish. geodezik ishlarni bajarishda chiziqning uzunligi, maydonning yuzi, turli burchaklar, havo bosimi kabi kattaliklar o'lchanadi. bunda ishlatish joyiga qarab o'lchovlarning turli birliklari qo'llaniladi. joyda uzunlik o'lchashda asosiy birlik metrdir. geodeziyaning grafik ishlarida uzunlik birligi sifatida metr bo'laklari-santimetr, millimetr qo'llaniladi. geodezik ishlarda burchak qiymati gradus, grad, radian birliklarida o'lchanadi. gradus o'lchovi. sanoatimizda ishlab chiqarilayotgan burchak o'lchash asboblarining ko'pi (hisoblash jadvallari ham) gradus o'lchoviga moslangan. gradus o'lchovida aylana 360 gradus, 1gradus=60 minut, 1min=60 sekund. o'lchangan burchak qiymati β=85º35'18'' kabi yoziladi. grad (detsimal) o'lchovi. bu o'lchov o'nli sistemaga asoslangan bo'lib ko'pincha, …

3 / 20

unligining radiusga nisbati 2π deb olinadi; shunda 360º=2π, 180º=π, 90º=π/2 ga to'g'ri keladi. ma'lumki, π=3,14159. 1radianning gradus o'lchovidagi qiymati ρ bilan belgilanadi; ρ=180/π bo'lganidan uning gradus sistemasidagi qiymati quyidagiga ρ=57, 29578º=3437,7468′=206264,81″ yoki ρ=57, 29578º=57º17,7468′=57º17′44,8′ yoki yaxlitlab olsak, ρ=57,3º=3438′=206265 bo'ladi. radianning grad qiymati ρg=400/π=63,6620g; ρs=6366,20s; ρ′s=636620ss. radian o'lchovidan gradus o'lchoviga o'tishda quyidagi munosabatdan foydalaniladi. burchakning radian qiymatini α, gradus qiymatini β desak, quyidagi munosabatni yozamiz; masalan burchakning radian qiymati βº=1,25 bo'lsa, gradus qiymati βº=57,3x1,25=71,625º yoki 71,62º. burchakning gradus qiymati bo'yicha radian qiymatini aniqlashda quyidagi munosabatdan foydalaniladi: β va ρ bir xil birlikda olinadi. misol. burchakning gradus qiymati β=15º25′; buni minutga aylantirsak, β=925′ bo'ladi. burchakning radian qiymati esa bo'ladi. maydon yuzini aniqlashda birlik o'rnida kvadrat metr(m2), gektar (ga) =100x100=10000m2, kvadrat kilometr (km2) va ar (10x10) =100m2 lar qo'llaniladi. havo temperaturasini o'lchash birligi tselsi termometri shkalasining bir bo'lagi bo'lib, u 1daraja deb olinadi. termometr shkalalari turli bo'lganidan tselsiy shkalasi bo'yicha olingan daraja qiymati …

4 / 20

i (meridiani) ning uzunligi va uning gradus, minut, sekund bo'laklarining uzunligi bilish kerak bo'ladi. agar meridianning o'rtacha uzunligini 39999,60km desak, meridian yoyi bo'laklarining uzunligi quyidagicha bo'ladi: gradus o'lchovida grad o'lchovida 1º yoy uzunligi=111,11km, 1g=100km, 1′ yoy uzunligi=1852m, 1′=1s=1km, 1″ yoy uzunligi=31m, 1″=10m. 1sajen=7fut=84dyuym=3gaz=48vershuk; 1chaqirim=500sajen; 1batmon (desyatina) =2400kv.sajen. 1sajen=2,13360metr; 1metr=0,468691sajen; 1chaqirim=1,06680km. 1botmon=1,09254gektar (ga). kichik burchak trigonometrik funktsiyalarining qiymati. geodezik hisoblash ishlarida kichik burchakning sinus, tangens kabi funktsiyalari ko'p uchraydi. agar burchak kichik bo'lib, u radian o'lchovida α deb belgilansa, bunga to'g'ri kelgan yoy, sinus va tangens chiziqlari orasida farq juda kichik bo'ladi, shunga ko'ra, quyidagini yozish mumkin; sinα≈α≈tgα. ma'lumki, radian 1 bo'lganda uning gradus o'lchovidagi qiymati ρ=57,3º=3438′=206265″ bo'ladi; shunga ko'ra, yoki bo'ladi. yuqoridagilarga binoan tgα≈sinα≈α′sin1′=α″sin1″ bo'ladi. adabiyotlar. 1. norxo'jaev q. n. injenerlik geodeziyasi. toshkent. o'qituvchi. 1983y. 2. borsh-komponiets v. i. geodeziya, osnovi aerofotos'emki i marksheyderskogo dela. m.: nedra, 1984g. 3. t. quziboev, «geodeziya», toshkent, 1976y. mustaqil ish №3 ochiq poligon punktlarining …

5 / 20

g o'lchab topilgan qiymatlari miqdorlar orasidagi matematik munosabat bilan taqqoslanadi. o'lchashda yo'l qo'yilgan xato sababli o'lchash natijalari matematik munosabatni qanoatlantirmasa, bog'lanmaslik xatosi yuzaga keladi. xato tuzatma berish yo'li bilan to'g'rilanadi. tenglash geodezik ishlarda katta ahamiyatga ega bo'lib, ancha murakkab hisoblash ishlarini talab qiladi. hisoblash ishlari tugagach, tenglangan qiymatlar bo'yicha plan chizishga kerakli miqdorlar hisoblanadi. poligon burchaklarini tenglash. teodolit yo'li (poligon) ning yopiq va ochiq bo'lishiga qarab o'lchangan burchaklarni tenglashda turli matematik formulalar ishlatiladi. yopiq poligon burchaklarini tenglash. yassi ko'pburchaklikdan iborat har qanday yopiq poligon ichki burchaklarining nazariy yig'indisi ((n quyidagicha bo'lishi kerak: ((n=180( (p—2), (3.1) bu erda p—burchaklar soni. o'lchangan burchaklarning amaliy yig'indisini ((a desak to'g'ri o'lchanganda ((a=((n bo'lishi kerak. lekin o'lchashdagi xato sababli bu yig'indilar teng bo'lmay, oralarida farq bo'ladiki, bu farq burchaklardagi bog'lanmaslikning amaliy xatosi deyiladi va f(a bilan belgilanadi: f(a=((a—((n=((a—180°(p—2) (3.2) burchak o'lchashdagi yo'l qo'yarli chekli xato (nazariy xato) f(n quyidagicha bo'ladi: , (3.3) bu erda t—sanoq …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""konchilik ishi va geodeziya""

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi qarshi muhandislik – iqtisodiyot instituti “geologiya va konchilik ” fakulteti “geodeziya va marksheyderlik ishi” fanidan mustaqil ishlarni bajarish bo'yicha uslubiy ko'rsatma 5311600-“konchilik ishi va geodeziya” yo'nalishlari bo'yicha bakalavrlar uchun. qarshi 2017 mustaqil ish №1 kartadan nuqta balandligini aniqlash va berilgan chiziqning profilini qurish. ishning maqsadi: topografik kartada masalalar echish usullari bilan mustaqil tanishish. topshiriq: o'qituvchidan tegishli kartani olish, qo'yilgan topshiriqlar bilan tanishish va ishni mustvqil bajarish. kartadan nuqta balandligini aniqlash. masalan, d nuqtaning nd balandligini aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalaniladi.(1.1-rasm) nd=ng+hd va (1.1) bu erda: hd - beri...

This file contains 20 pages in DOC format (737.0 KB). To download ""konchilik ishi va geodeziya"", click the Telegram button on the left.

Tags: "konchilik ishi va geodeziya" DOC 20 pages Free download Telegram