ovqat hazm qilish a’zolari

DOCX 8 pages 468.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 468.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-mavzu: ovqat hazm qilish a’zolari. reja 1. ovqat hazm qilish sistemasi haqida umumiy ma’lumot va uning taraqqiyoti. 2. og`iz bo`shlig`i, halqum, qizilo`ngach, me’daning embrional takomil etishi 3. o`n ikki barmoq ichak, ingichka ichak, yo`g`on ichakning embrional takomil etishi va anatomik tuzilishi. tayanch so’z va iboralar : og‘iz bo‘shlig‘i, bo‘g‘iz bodomchalari, tanglay devorlari. halqum; qizilo‘ngach; -me'da; o‘n ikki barmoq ichak; och ichak; -yonbosh ichak; -ko‘richak; -ko‘richak o‘simtasi; yuqoriga ko‘tariluvchi ichak; ko‘ndalang ichak; pastga tushuvchi ichak; -sigmasimon ichak; -to‘g‘ri ichak; quloq oldi bezi; -jag‘ osti bezi; -til osti bezi; jigar; o‘t pufagi; o‘t chiqaruvchi yo‘llar; me'da osti bezi. ichki a'zolar deb, odam organizmining ko'krak, qorin, chanoq bo'shliqlarida joylashgan a'zolarga aytiladi. bu bo'shliqlarda ovqat hazm qilish a'zolari, nafas tizimi a'zolari, siydik chiqarish va jinsiy a'zolar joylashgan. ichki a'zolar bo'shliqlarda joylashsa ham, tashqi muhit bilan o'z aloqasini saqlab qoladi. ichki a'zolarni tuzilishiga ko'ra naysimon va parenximatoz a'zolarga bo'lish mumkin. parenximatoz a'zolar o'z vazifasini bajaradigan …

2 / 8

qi nay mushak va seroz pardadan hosil bo'ladi. bu ikki nay orasida biriktiruvci to'qimadan iborat, qon tomirlarga boy bo'lgan shilliq qavat ostida joylashgan . bu ikki nay nisbatan harakat qilish xususiyatiga ega. shilliq osti qavati to'qimalari va mushak tolalari burama shaklida joylashganligidan og'iz bo'shlig'i sohasidan to'g'ri ichak tarafiga harakatlanadi. ko'pgina hazm qilish a'zolarining devori to'rt qavatdan tashkil topgan ; 1) ichki shilliq qavat 2) shilliq osti qavat 3) muskul qavat 4) tashqi- seroz qavati. a'zo devoridagi har bir qavat hosilaning qalinligi, shu a'zoning vazifasiga bog'liq bo'ladi. ba'zi a'zoda muskul qavati yaxshi taraqqiy etgan bo'lsa, (me'da) boshqa a'zolarda shilliq qavat rivojlangan (ingichka ichak ) bo'ladi. hazm a’zolari (systema digestorium) bosh, bo‘yin sohasida, ko'krak, qorin va chanoq bo'shliqlarida joylashgan. ular og'iz bo'shlig'i va unda joylashgan a’zolar (tishlar, til, so'lak bezlari), halqum, qizilo'ngach, me’da, o’n ikki barmoq ichak, ingichka va yo'g'on ichak, jigar, me’da osti bezidan iborat. bu tizim a’zolari organizmga tushgan ozuqa …

3 / 8

va so'rilmay qolgan ovqat moddalari yo'g'on ichakka o'tadi. bu yerda suv so'rilib, qolgan moddalardan axlat hosil bo'ladi. hazm a’zolari devorining tuzilishi hazm nayining devori umumiy tuzilishga ega bo'lgani bilan, har bir a’zoda uning vazifasiga qarab ayrim xususiyatlarga ega. hazm a’zolari ichki tomonidan shilliq qavat bilan qoplangan bo'lib, u shilliq osti qavat vositasida muskul qavatdan ajrab turadi. shilliq qavati (tunica mucosa) pushti rangda bo'lib, cho'ziluvchan, qalinligi 1—1,5 mm. uning yuzasi shilliq bezlari ishlab chiqargan shilliq bilan qoplangan. shilliq parda ustidan epiteliy bilan qoplangan bo'lib, u tashqi muhit hamda hazm a’zolari devori o'rtasida to'siq vazifasini bajaradi. bundan tashqari, bu epiteliydan hazm tizimi bezlari taraqqiy etadi. shilliq qavat yuzasida burmalar, vorsinkalar bo'lib, ular a’zolar yuzasini kattalashtiradi va ozuqa moddalaming so'rilishida ishtirok etadi. shilliq osti qavati (tela submucosa) biriktiruvchi to'qimadan tuzilgan bo'lib, unda qon va limfa tomirlar, nervlar, bezlar va limfoid follikulalar joylashgan. shilliq osti asosi yordamida shilliq qavat harakatchan bo'lib, burmalar hosil qiladi. …

4 / 8

li parda (tunica adventitia) bilan qoplangan.ovqat hazm qilish yo‘li diametri turlicha bo‘lgan uzun kanal shaklidagi tuzilma bo‘lib, u qorin bo‘shlig‘ida joylashgan .asosiy sekretor a'zolar hazm kanalining tashqarisida joylashgan bo‘lib, bularga ovqat hazm qilish jarayonida og‘iz bo‘shlig‘iga ochiladigan uch juft so‘lak bezlari (quloq oldi, til osti va jag‘ osti), ingichka ichakning o‘n ikki barmoq ichak bo‘limiga ochiladigan jigar (o‘t yo‘li orqali) va me'da osti bezilari kiradi. ovqat hazm qilish tizimining umumiy tuzilishi. 1-og‘iz bo‘shlig‘i, 2-halqum; 3-qizilo‘ngach; 4-me'da; 5-o‘n ikki barmoq ichak; 6-och ichak; 7-yonbosh ichak; 8-ko‘richak; 9-ko‘richak o‘simtasi; 10-yuqoriga ko‘tariluvchi ichak; 11-ko‘ndalang ichak; 12-pastga tushuvchi ichak; 13-sigmasimon ichak; 14-to‘g‘ri ichak; 15-quloq oldi bezi; 16-jag‘ osti bezi; 17-til osti bezi; 18-jigar; 19-o‘t pufagi; 20-o‘t chiqaruvchi yo‘llar; 21-me'da osti bezi. hazm a’zolarining taraqqiyoti ovqat hazm qilish kanali pushtda birlamchi ichak nayi shaklida bo'lib, homilada u og‘iz bo'shlig'i, halqum, qizilo'ngach, me’da va ichaklarga bo'linadi. hazm tizimi homila hayotining 4-oyidan faoliyat ko'rsata boshlaydi. bu davrda …

5 / 8

hiladi. og'iz ko'rfazi yon va past tomondan visseral ravoq hosilalari bilan chegaralangan. bu ravoqning yuqori jag' o'simtasidan: yuqori jag', tanglay, yuqori labning tashqi qismi, lunj, burun bo'shlig'ining yon devori hosil bo'ladi. juft pastki jag' o'simtasining birikishidan esa pastki jag', pastki lab, og'iz bo'shlig'ining tubi hosil bo'ladi. yuqori jag' o'simtalari orasiga peshona bo'rtig'ining o'rta burun o'simtasi kiradi va undan qattiq tanglayning keskich qismi va yuqori labning o'rta qismi hosil bo'ladi. agar shu o'simta yuqori jag' o'simtalari bilan birikmasa, yuqori lablar birikmay, quyon lab (labium leporinum), yuqori jag' o'simtasining tanglay plastinkasi birikmay qolsa, bo'ri og'iz (palatum fissum) hosil bo'ladi. og‘iz bo'shlig'i. og'iz bo'shlig'i (cavitas oris, grekcha—stoma) hazm a’zolari tizimining boshlang'ich qismi. og'iz bo'shlig'i pastdan og'iz diafragmasi (diaphragma oris), yuqoridan qattiq va yumshoq tanglay, yon tomondan lunjlar, old tomondan lablar bilan chegaralansa, orqada tomoq teshigi (fauces) vositasida halqum bilan qo'shiladi. tishlar va jag'larning alveolar o'simtalari og'iz bo'shlig'ini ikki: og'iz dahlizi va xususiy og'iz …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm qilish a’zolari"

7-mavzu: ovqat hazm qilish a’zolari. reja 1. ovqat hazm qilish sistemasi haqida umumiy ma’lumot va uning taraqqiyoti. 2. og`iz bo`shlig`i, halqum, qizilo`ngach, me’daning embrional takomil etishi 3. o`n ikki barmoq ichak, ingichka ichak, yo`g`on ichakning embrional takomil etishi va anatomik tuzilishi. tayanch so’z va iboralar : og‘iz bo‘shlig‘i, bo‘g‘iz bodomchalari, tanglay devorlari. halqum; qizilo‘ngach; -me'da; o‘n ikki barmoq ichak; och ichak; -yonbosh ichak; -ko‘richak; -ko‘richak o‘simtasi; yuqoriga ko‘tariluvchi ichak; ko‘ndalang ichak; pastga tushuvchi ichak; -sigmasimon ichak; -to‘g‘ri ichak; quloq oldi bezi; -jag‘ osti bezi; -til osti bezi; jigar; o‘t pufagi; o‘t chiqaruvchi yo‘llar; me'da osti bezi. ichki a'zolar deb, odam organizmining ko'krak, qorin, chanoq bo'shliqlarida jo...

This file contains 8 pages in DOCX format (468.5 KB). To download "ovqat hazm qilish a’zolari", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm qilish a’zolari DOCX 8 pages Free download Telegram