amaliy matematika va informatika kafedrasi

PPTX 36 sahifa 5,5 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 36
dobro pojalovat, ucheniki! dobro pojalovat, ucheniki! amaliy matematika va informatika kafedrasi 1 dobro pojalovat, ucheniki! 17- mavzu: butun sonlar.butun manfiy sonlar amaliy matematika va informatika kafedrasi katta o’qituvchisi sh.i.ibadullayeva 2 1.butun sonlar: 2. butun manfiy sonlar. 3.butun sonlar to‘plamining xossalari va ularning geometrik interpretasiyasi 4. butun sonlar ustida amallar bajarish reja: 3 kalit so’zlar va tayanch iboralar: manfiy sonlar, musbat sonlar, algebraik tenglamalar, sonlar oqi, grafiklar, interfaol metodlar, stiker. 4 son tushunchasini dastlabki kengaytirish. a va b natural sonlar va a+b=c yig’indi berilgan bo’lsin. bu yig’indi uchun i) c>a va c>b; 2) har bir qo‘shiluvchi yig‘indidan ikkinchi qo‘shiluvchi ayirm asiga teng, ya’ni b=c-ava a=c-b. 5 nomanfiy butun sonlar «0» soni bo‘sh to’plamlar sinfining xarakteristikasi sifatida kiritilgan bo’lib, «a» natural son esa, bo‘shmas to’plamlar sinfming xarakteristikasi bo’lganligi uchun, a+0=a ekanligini tushunish qiyin emas. yig’indida biror qo‘shiluvchini topish qoidasini qo‘shiluvchilardan biri nol bo’lgan holda qarab, 0=a-a ni hosil qilamiz. shunday qilib, «0» …
2 / 36
larni mos qo’yamiz, boshlang’ich nuqtadan chap tomonda bir, ikki, uch va h.k. birlik masofada joylashgan nuqtalarga -1, -2, -3 ... simvollari bilan belgilanadigan yangi sonlarni mos qo‘yamiz. bu sonlar butun manfiy sonlar deb ataladi. 8 sonlar belgilangan bu to‘g‘ri chiziq son o‘qi deb ataladi. o’qning strelka bilan ko‘rsatilgan yo‘nalishi musbat yo'nalish, qarama-qarshi yo‘nalishi esa manfiy yo‘nalish deb ataladi. natural sonlar son o‘qida boshlang’ich nuqtadan musbat yo'nalishda qo‘yiladi, shuning uchun ularni musbat butun sonlar deb ataladi. 9 nomanfiy butun sonlar to‘plami bilan butun manfiy sonlar to’plamining birlashmasi yangi sonli to‘plamni hosil qiladi, bu to‘plam butun sonlar to‘plami deb ataladi va z simvoli bilan belgilanadi va quyidagicha yoziladi: z = { ...- 4,-3 -2 ,-1 ,0 ,1 ,2 , 3, 4....} . 10 quyidagi chizma butun sonlar to‘plamining geometrik kolrinishini tashkil etadi. chizmadan ko‘rinadiki, har bir butun songa son o‘qida aniq nuqta mos keladi, lekin son o’qining har bir nuqtasiga ham butun …
3 / 36
arshi sonning yig‘indisi nolga teng, ya’ni a+(-a)=0 (8)+(-8)=0. 23 agar a>b bo’lsa, u holda a+c>b+c ning saqlanishini misollarda tekshirib ko‘ramiz. haqiqatan, ham -7> -9 tengsizlikdan quyidagilar kelib chiqadi: (-7)+( +11 )>(-9)+(+11) (-7)+0 > (-9)+0 (-7)+(-3) > (-9)+(-3) 4>2 -7>-9 -10>-12 butun sonlar to’plamida yig’indining monotonlik qonuni 24 butun sonlarni ko’paytirish ta’rif. ikki butun sonning ko’paytmasi deb, moduli ko’paytuvchilar modullari ko’paytmasiga teng va ko’paytuvchilar bir xil ishorali bo’isa, (+) ishora bilan olingan, ko’paytuvchilar turli ishorali bo’lsa, (-) ishora bilan olinadigan songa aytiladi; agar ko‘paytuvchilardan biri nolga teng bo’isa, ko’paytma nolga teng. 25 masalan, (+3)•(+8)=24; (-3)•(-8)=24; (-3)•(+8)=-24; (+3)•(-8)=-24. bulardan|a•b|=|a|•|b| kelib chiqadi, ya’ni ko‘paytmaning moduli ko‘paytuvchilar modullari ko‘paytmasiga teng. 28 butun sonlarda ayirish amali ta’rif. a va b butun sonlarning ayirmasi deb, shunday x butun songa aytiladiki, uni b songa qo'shganda a soni hosil bo'ladi. shu sababli, agar a-b=x bo‘lsa, u holda x+b=a. manfiy sonlar kiritilishi bilan kichik sondan katta sonni ayirish mumkin …
4 / 36
anfiy butun sonlar deganda qanday sonlarni tushunasiz? manfiy sonlarning kiritilishini tushuntiring. butun sonlarning geometrik interpretatsiyasini tushuntiring. butun sonlar tolplamining xossalarini ayting. butun sonlarni qo‘shish va ko‘paytirish qoidalarini keltiring. butun sonlarni ayirish va bo’lish ta’riflarini keltirib tushuntirib bering. sonning moduli deganda nimani tushunasiz? foydalanilgan adabiyotlar: b.s.abdullayeva, a.v.sadikova, n.a.xamedova, n.m.muxitdinova, m.i.toshpulatova. boshlang‘ich matematika kursi nazariyasi. «excellent polygraphy» nashriyoti toshkent, 2020 – 233-240-betlar e.e. jumayev “ boshlang’ich matematika nazariyasi va metodikasi ” (khk uchun ) toshkent. “turon-iqbol” 2010- yil. 120-128-betlar udachnogo vam uchebnogo goda! 36 image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 36
amaliy matematika va informatika kafedrasi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"amaliy matematika va informatika kafedrasi" haqida

dobro pojalovat, ucheniki! dobro pojalovat, ucheniki! amaliy matematika va informatika kafedrasi 1 dobro pojalovat, ucheniki! 17- mavzu: butun sonlar.butun manfiy sonlar amaliy matematika va informatika kafedrasi katta o’qituvchisi sh.i.ibadullayeva 2 1.butun sonlar: 2. butun manfiy sonlar. 3.butun sonlar to‘plamining xossalari va ularning geometrik interpretasiyasi 4. butun sonlar ustida amallar bajarish reja: 3 kalit so’zlar va tayanch iboralar: manfiy sonlar, musbat sonlar, algebraik tenglamalar, sonlar oqi, grafiklar, interfaol metodlar, stiker. 4 son tushunchasini dastlabki kengaytirish. a va b natural sonlar va a+b=c yig’indi berilgan bo’lsin. bu yig’indi uchun i) c>a va c>b; 2) har bir qo‘shiluvchi yig‘indidan ikkinchi qo‘shiluvchi ayirm asiga teng, ya’ni b=c-ava a=c-b. 5 nomanfiy b...

Bu fayl PPTX formatida 36 sahifadan iborat (5,5 MB). "amaliy matematika va informatika kafedrasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: amaliy matematika va informatik… PPTX 36 sahifa Bepul yuklash Telegram