iqtisodiy o‘sishning umumiy tavsif va modellari

PPT 42 pages 6.2 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

ijtimoiy iqtisodiy rivojlanishni prognozlash 13-mavzu. iqtisodiy o‘sishning umumiy tavsif va modellari 1. iqtisodiy oʻsish tushunchasi va oʻlchanishi 2. iqtisodiy oʻsish omillari va turlari 3. iqtisodiy oʻsishning e.domar modeli 4. iqtisodiy oʻsishning r.xarrod modeli. 1. iqtisodiy oʻsish tushunchasi va oʻlchanishi iqtisodiy o‘sish bevosita yalm hajmining mutlaq va aholi jon boshiga hamda iqtisodiy resurs xarajatlari bar bir birligi hisobiga o‘sishi, sifatining yaxshilanishi va tarkibining takomillashuvida ifodalanadi. * real yaimni oʻtgan davrga nisbatan oʻzgarishi sifatida aniqlanadi. bunda joriy yildagi real yaim (yt) hajmining bazis yildagi yaim (yt-1) hajmiga nisbatan foiz koʻrinishidagi oʻsishi aniqlanadi: yt y= ------------ x 100 yt-1 2) aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan real yaimning oʻtgan davrga nisbatan oʻzgarishi sifatida aniqlanadi. iqtisodiy oʻsishni oʻlchanishi: * * * iqtisodiy oʻsishning oʻlchanishi: iqtisodiyotda real ishlab chiqarishning absolyut qoʻshimcha oʻsishi d yt = yt - yt - 1 ah�oli jon boshiga real ishlab chiqarishning absolyut qoʻshimcha oʻsishi d yt = yt – yt-1 iqtisodiyotda …

2 / 42

ort hajmining oʻsishi; -iqtisodiyotda ishlab chiqarish resurslarini qayta taqsimlash imkoniyatlari; -daromadlarni taqsimlashning shakllangan tizimi. * iqtisodiy oʻsish turlari ekstensiv va intensivga ajratiladi. agar oʻsish qoʻshimcha resurslarni jalb etish hisobiga ta'minlansa va jamiyatdagi resurslardan foydalanishning shakllangan oʻrtacha samaradorligi darajasini oshirmasa ekstensiv iqtisodiy oʻsish deb ataladi. iqtisodiy oʻsishning intensiv tipi ishlab chiqarish samaradorligining oshishiga bogʻliq. u foydalanilayotgan resurs birligiga toʻgʻri keladigan mahsulot ishlab chiqarishni koʻpaytirishni, ishlab chiqarishning texnik xususiyatlarini yaxshilashni koʻzda tutadi. * iqtisodiy oʻsish turlari ekstensiv intensiv qoʻshimcha resurslarni jalb qilish h�isobiga amalga oshadi va jamiyatdagi oʻrtacha unumdorlikni oʻzgartirmaydi ishlab chiqarishning mukammalroq omillar va texnologiyaning qoʻllanilishi bilan bogʻ�liq, ya'ni resurslar unumdorligining oʻsishi �hisobiga amalga oshadi odatda iqtisodiy oʻsishga sabab boʻlgan omillarning ulushiga qarab bu iqtisodiy oʻsish asosan intensiv eki ekstensiv deyiladi * iqtisodiy oʻsish omillari ekstensiv intensiv kapital, meh�nat, yer, boshqa resurslar xarajatlarining oʻsishi texnologik taraqqiet, meh�nat unumdorligining oʻsishi, ishlab chiqarish koʻlamidan samarali foydalanish * iqtisodiy oʻsish omillari taklif tomonidan taqsimlash …

3 / 42

r. solou, dj. mid, a. lyuis va boshq. r. solou modelida ah�olining turmush darajasiga va uning oʻzgarishiga jamgʻ�arma, meh�nat resurslarning oʻsishi va texnologik taraqqiyotning ta'siri aniqlanadi r. xarrod, e. domar va boshq. xarrod-domar modelida iqtisodiy oʻsish daromad darajasi bilan belgilangan talab orqali tah�lil qilinadi. iqtisodiy oʻsishning asosiy omili sifatida investisiyalar qabul qilinadi, chunki daromad darajasi va jami talab kapital zaxiralariga bogʻ�liqdir xarrod – domarning modeli xarrod – domar modelining dastlabki shartlari: meh�nat va kapital bir birini oʻrnini bosa olmaydi; daromad iste'mol va investisiyalar yi�gʻindisidan iborat; davlat xarajatlari ajratilmaydi; iqtisodiyot yopiqdir (sof eksport 0ga teng) investisiya lagi 0 ga teng: investisiyalar shu zaxoti kapital oʻsishiga aylanadi kapitalning ishdan chiqib ketishi mavjud emas; modeldagi ishlab chiqarish funksiyasi toʻ�gʻri chiziq koʻrinishga ega: y(t)=al(t)+bk(f)+c meh�nat taqchil resurs deb h�isoblanmaydi; model texnologik taraqqiyotni �hisobga olmaydi. * investitsiya lagi - tushunchasi odatda investitsiyalarni amalga oshirish va ularning qoplanishi o'rtasidagi vaqt oralig'i yoki ob'ektlarni qurish uchun investitsiyalarni …

4 / 42

ishni 1 mlrd. soʻmga oshirish uchun 4 mlrd soʻm investisiya talab etilsa α =0,25 boʻladi. 2. talab tenglamasi. bu tenglamada yalpi talab qoʻshimcha investisiyalarning multiplikativ koʻpayishiga teng miqdorda oʻsishini koʻrsatadi. yd=  i × ( 1/ ß) 1/ ß – xarajatlar multiplikatori, ß – jamgʻarishga chegaralangan moyillik. 3. talab va taklif tengligini ifodalovchi tenglama:  i ( 1/ ß) = i × α , ya’ni  i / i = α×ß ( i / i ) – investisiyalarning yillik oʻsish sur'ati boʻlib, ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish yordamida toʻliq bandlilikni ta'minlab turish uchun (α×ß) miqdorga teng boʻlishi kerak. e. domar moddelidan xulosa shuki, iqtisodiy oʻsishni ta'minlash uchun investisiyalar hajmini oshirish, bu uchun esa jamgʻarish normasi hamda fan texnika taraqqiyoti orqali kapitalning samaradorligini oshirish zarur. e. domar modelining asosiy tenglamasi domar modelida daromadning œsish tezligi investisiyalarga eki kapitalning me'eriy unumdorligi (a) va jamgʻ�arma normasiga (s)proporsionaldir. r. xarrod modelining asosiy tenglamasi daromadning œsishi …

5 / 42

tiladigan kapitalning talabchanlik koeffisenti 2. haqiqiy oʻsish sur'ati ishchi kuchi va kapital unumdorligining oʻsish sur'atlari bilan belgilanadi. gr = s/c yoki gr × s= s gr - yaimning haqiqiy oʻsish sur'ati (real growth), δ y/ y; c- ishlab chiqarishning kapital talabchanligi koeffisenti, i / δ y ; s– milliy daromaddagi jamgʻarish hajmi yoki jamgʻarishga oʻrtacha moyillik, s / y; agar haqiqiy oʻsish sur'ati kafolatlangan oʻsish sur'atiga mos kelsa, iqtisodiyotda barqaror uzluksiz oʻsish ta'minlanadi. amaliyotda bunga doimo erishib boʻlmasligi tufayli qisqa muddatli davriy tebranishlar roʻy beradi. 3. r.xarrod modelida resurslardan toʻliq foydalanilgan sharoitda ta'minlanishi mumkin boʻlgan maksimal oʻsish sur'ati tabiiy oʻsish sur'ati deb nomlandi. c = cr iqtisodiyotning barqaror dinamik muvozanati toʻliq bandlilik sharoitida kafolatlangan va tabiiy oʻsish sur'atlari oʻzaro teng boʻlganda ta'minlanadi. ammo bunday tenglikka davlatning faol aralashuvi orqaligina erishiladi. * * * * * * * * * * tavsiya etiladigan adabiyotlar: agapova t.a., seregina s.f. makroekonomika:uchebnik.-7-e izd.pererab. i …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o‘sishning umumiy tavsif va modellari"

ijtimoiy iqtisodiy rivojlanishni prognozlash 13-mavzu. iqtisodiy o‘sishning umumiy tavsif va modellari 1. iqtisodiy oʻsish tushunchasi va oʻlchanishi 2. iqtisodiy oʻsish omillari va turlari 3. iqtisodiy oʻsishning e.domar modeli 4. iqtisodiy oʻsishning r.xarrod modeli. 1. iqtisodiy oʻsish tushunchasi va oʻlchanishi iqtisodiy o‘sish bevosita yalm hajmining mutlaq va aholi jon boshiga hamda iqtisodiy resurs xarajatlari bar bir birligi hisobiga o‘sishi, sifatining yaxshilanishi va tarkibining takomillashuvida ifodalanadi. * real yaimni oʻtgan davrga nisbatan oʻzgarishi sifatida aniqlanadi. bunda joriy yildagi real yaim (yt) hajmining bazis yildagi yaim (yt-1) hajmiga nisbatan foiz koʻrinishidagi oʻsishi aniqlanadi: yt y= ------------ x 100 yt-1 2) aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan real yai...

This file contains 42 pages in PPT format (6.2 MB). To download "iqtisodiy o‘sishning umumiy tavsif va modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o‘sishning umumiy tav… PPT 42 pages Free download Telegram