ochiq urug’li o’simliklar

DOCX 7 sahifa 25,5 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

qaraqaytoifa pinophyta yoki ochiq urug’li gymnospermae o’simliklar bo’limi reja 1. qaraqaytoifa umumiy tuzilishi, sinflari va tarqalishi 2. urug’li qirqquloqsimonlar vakili 3. sagovniksimonlar o`ziga xos tuzilishi 4. bennetitsimonlarning tuzilishi 5. gnetumsimonlar va ginkgosimonlar ochiq urug’li o’simliklar ham yuksak o’simliklar singari juda qadimiydir. ular paleozoy yerasining oxiri, mezazoy yerasining boshlarida taxminan bundan 350-400 million yil oldin devon davrida paydo bo’lgan. paleozoy va mezazoy yeralarida tog’ ko’tarilishi jarayonlari natijasida qurug’lik kengayib borgan. namli muhit biroz bo’lsa ham qurg’oqchilikka aylangan. bunday muhitning o’zgarishi qirqquloqlarni siqib chiqarib ularning o’rnini ochiq urug’li o’simliklar egallashiga sabab bo’lgan. ochiq urug’li o’simliklar asosan daraxt va butalardan iborat. ayrim turlari gnetum va qizilcha liana shaklida ham uchraydi. ularning yana bir xarakterli tomoni shuki, yog’ochlik qismi yaxshi rivojlangan. barglari har xil shakl va turlicha kattalikka ega. shu sababli ochiq urug’lilarni tasniflashda shu belgilar muhim rol o’ynaydi. ochiq urug’li o’simlikar ba'zi olimlarning fikricha, eng 188 qadimgi har xil sporali qirqquloqlardan kelib chiqqan. …

2 / 7

mln. yil ilgari o’sgan har xil sporali shakllarining qoldiqlari topilgan. devon davrining oxirlarida arxeopterislar vujudga kelib, ularning bo’yi 30 metrga etgan. arxeopterislarda o’zak va ikkilamchi ksilemaning bo’lishi ularni ochiq urug’lilarga yaqinlashtirdi. lekin urug’li qirqquloqlarda ikkilamchi ksilema taraqqiy etmagan. umuman bularda yog’ochlik o’rnida floema yaxshi rivojlangan. ularda dastlabki barglar shakllanib, borgan, bu esa ochiq urug’li o’simliklarning paydo bo’lishida katta rol o’ynagan. demak ochiq urug’lilar haqiqiy qirquloqlardan emas, balki qandaydir oraliq o’simliklardan kelib chiqqan bo’lishi mumkin. bu bo’limga xos xususiyatlardan yana biri ularda qubbalarning bo’lishidir. epidermis - po’st mikrostrobil - erkak qubba megostrobil – urg’ochi qubba mikropile - urug’ yo’li nutsellus - urug’ kurtak mag’zi integument - urug’ kurtak qobig’i ochiq urug’lilarga xos belgilardan biri ularda urug’ning hosil bo’lishidir. urug’ megasporofillarda mevacha barglarda ochiq holda joylashadi. urug’ - urug’kurtaklardan hosil bo’ladi. urug’kurtak esa shakli o’zgargan megasporangiydir. ular megosporafilda ochiq holda o’rnashgan. magnoliyatoifa o’simliklarda esa urug’kurtak urug’chi tugunchasining ichida joylashgan bo’ladi. evolyutsiya jarayonida …

3 / 7

li qirqquloqsimonlar - lyginoptyeridopsida 2. sagovniksimonlar - cycadopsida 3. bennetitsimonlar - bennetittopsida 4. gnetumsimonlar - gnetopsida 5. ginkgosimonlar - ginkgopsida 6. qaraqaysimonlar - pinopsida 1,3 sinf (ajdod) vakillari faqat qazilma holda uchraydi. 2,4,5,6, sinflarning vakillari esa yer yuzida ancha keng tarqalgan. urug’liqirqquloqlar, ginkgonamolar, velvichiyanamolarning faqat bittadan turi mavjud. urug’li qirqquloqsimonlar -lyginopteridopsida yoki pteridospermae bu sinfga mansub turlar to’liq qirilib ketgan. ular yuqori devon davrida paydo bo’lib, toshko’mir davrida yer yuzasida keng tarqalgan, ayrimlari perm davrining oxirlarida o’sgan. urug’li qirqquloqlar daraxt, liana va o’t o’simliklarni o’z ichiga olgan. barglari yirik, katta murakkab patsimon, hozirgi qirqquloqlarning 190 vayyasiga (barg) o’xshash bo’lgan. xarakterli xususiyatlari ular urug’hosil qilgan, urug’lar yordamida ko’paygan, biroq, urug’lari juda sodda tuzilishga ega bo’lib, urug’ murtagi bo’lmagan. poyasining o’zak qismi atrofida bir qancha o’tkazuvchi bog’lamlari va ikkilamchi ksilemasi bo’lgan. bu ajdod 4 ta qabiladan iborat: 1.lignopterisnamolar - lyginopterdales 2. medullosnamolar - medullosales 3.keytoniyanamolar - caytoniales 4.glossopterisnamolar – glossopteridales 1. urug’li …

4 / 7

o’zi misol bo’la oladi. sagovniklar yevropa, osiyo qit'alarida tarqalgan bo’lib, tabiatda yakka-yakka holda yoki kichik guruhlar hosil qilib o’sadi. ayrim turlari masalan: avstraliyada evkolipt o’rmonlari orasida, amerikada yashil eman o’rmonlarida, ayrimlari esa ochiq joylarda afrika savannalarida akatsiya bilan birgalikda uchraydi. poyasining uchida joylashgan patsimon barglari har xil, masalan pakana zamiyalarning barglari 5-6 sm bo’lsa, entsefalyartos turkumi ayrim vakillarining barglarining uzunligi 5-6 m, sagovniklarning barglari kseromorf tuzilishiga ega. ular qalin, qattiq kitikula bilan qoplangan. poyasi sekin o’sadi. ko’pincha poyasining uchida mikro, megostrobil hosil bo’lgandan so’ng, o’sishdan to’xtaydi, sababi tepa kurtak strobil bilan tugaydi. poyasining uchida uzun va qattiq patsimon barglar to’p bo’lib joylashgan. to’pbarglarning ichki tomonida poya uchida uchki kurtak bor. kurtak tangachalar bilan qoplangan. 1-2 yildan keyin bu kurtaklardan yangi barglar o’sib chiqadi, eski barglar quriydi, to’kiladi . sagovniklar asosan urug’idan ko’payadi. ayrim vaqtlarda poyada (sikas)da kurtak hosil bo’lib, kurtak uzilib, yerga tushishi, keyin ildiz otib ko’karishi kuzatiladi. sagovniklar ikki …

5 / 7

agovniklardan har xil maqsadlarda: oziqovqat, manzarali o’simlik sifatida va halq tabobatida foydalaniladi. bu sinfga 1 ta oila, 9 ta turkum, 120 ga yaqin tur kiradi. 2. bennetitsimonlar-bennetittopsida sinfi bennetitlar bular perm davriga oid qazilma o’simliklar hisoblanadi. 70 mln. yil ilgari ular batamom qirilib ketgan. bennititlarning poyasi yo’g’on bo’lib, tik o’sgan. barglari ko’pchilik turlarida murakkab patsimon, ayrimlarida esa oddiy va butun bo’lgan. ularning urug’i ikki palladan iborat bo’lib, urug’pallarida zahira moddalari to’plagan. tashqi ko’rinishi jihatidan hozirgi sagovniklarga o’xshash bo’lgan. ularning qoldiqlari hisor tizmasidan ham topilgan. urug’lari sholi doni kattaligida bo’lgan. sinf nomi ingliz botaniklari bennettitlar nomiga quyilgan. bennetitsimonlar ikkita: vilyamsoniyadoshlar -williamsoniaceae va bennetitdoshlar-bennetittaceae oilasiga ajraladi. vilyamsoniya oilasining gigant vilyamsoniya nomli turining balandligi 2 metrgacha yetadigan, barglari murakkab patsimon, qubbalari asosan ikki jinsli bo’lgan. vilyamsoniyalar deyarli hamma qit'alarda topilgan. bennettitdoshlar-bennetittaceae oilasi vakillari asosan quruq, issiq iqlimli joylarda o’sgan. poyasi yo’g’on va qisqa (1 m gacha) shoxlanmagan bo’lib, patsimon murakkab barglari poyasining uchida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ochiq urug’li o’simliklar" haqida

qaraqaytoifa pinophyta yoki ochiq urug’li gymnospermae o’simliklar bo’limi reja 1. qaraqaytoifa umumiy tuzilishi, sinflari va tarqalishi 2. urug’li qirqquloqsimonlar vakili 3. sagovniksimonlar o`ziga xos tuzilishi 4. bennetitsimonlarning tuzilishi 5. gnetumsimonlar va ginkgosimonlar ochiq urug’li o’simliklar ham yuksak o’simliklar singari juda qadimiydir. ular paleozoy yerasining oxiri, mezazoy yerasining boshlarida taxminan bundan 350-400 million yil oldin devon davrida paydo bo’lgan. paleozoy va mezazoy yeralarida tog’ ko’tarilishi jarayonlari natijasida qurug’lik kengayib borgan. namli muhit biroz bo’lsa ham qurg’oqchilikka aylangan. bunday muhitning o’zgarishi qirqquloqlarni siqib chiqarib ularning o’rnini ochiq urug’li o’simliklar egallashiga sabab bo’lgan. ochiq urug’li o’simliklar a...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (25,5 KB). "ochiq urug’li o’simliklar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ochiq urug’li o’simliklar DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram