hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari

DOCX 37 sahifa 65,7 KB Bepul yuklash

37 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 65,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 37

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 37

mavzu: hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari mundarija kirish....................................................................................2 i bob. hamza va o’zbek bolalar adabiyoti..........4 1.1. hamza o’zbek adabiyotining yirik namoyandasi...............4 1.2. hamza ijodining o’ziga xos xususiyatlari.........................12 ii bob. hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari..................................................................................20 2.1. hamzaning maktab-maorif sohasidagi xizmatlari.............20 2.2. “o’qish kitobi”, “qiroat kitobi” va “yengil adabiyot” darsliklarining o’ziga xos jihatlari...................................................28 xulosa.................................................................................34 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati..............36 kirish mavzuning dolzarbligi. istiqlol yillarida birinchi “o’zbekiston xalq yozuvchisi”, xalqimizning sevimli shoiri hamza hakimzoda niyoziy nomi o’ziga xos ovozda jaranglamoqda. shoir ko’plab she’riy to’plamlari, dramalari, darsliklari bilan yangi o’zbek adabiyotining yuksalishiga munosib hissa qo’shdi. shuningdek, yangi janrlar, usul va uslublar, yo`nalishlarni kashf etdi. badiiy adabiyotning yuksak namunalari iste`dodli adiblar tomonidan yaratiladi. ana shunday serqirra iste`dodli ijodkorlarimizdan biri hamza hakimzoda niyoziy hisoblanadi. bu adibimiz ijodiga bag`ishlangan bir qancha tadqiqot ishlari olib borilgan va bu ish hozir ham davom ettirilmoqda. shoir mustaqillikni kutgan edi, biroq uning orzulari o’z zamonida amalga oshmadi. shoirning xx asr boshlaridagi ijodi bolalar adabiyoti uchun …

2 / 37

amza hakimzoda niyoziy ijodida katta o`rin egallagan pedagogik (asosan ma’rifatparvarlik) qarashlari haqida bahs yuritishni asosiy maqsad qilib olganmiz. shuningdek, shoirning o`zbek adabiyotidagi o’rnini kengroq yoritishga harakat qildik. bu maqsadimizni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalarni bajarish lozim deb hisoblaymiz: · o`zbek bolalar adabiyotida hamza hakimzoda niyoziyning tutgan o’rnini va rivojlanish bosqichlarini aniqlash; · shoir to’plamlarini sanash va bir-biriga taqqoslash; · hamza qalamiga mansub she’rlarning mavzu ko`lamini tadqiq etish; · shoir badiiy mahoratining she’rlarida qay darajada namoyon bo`lganligini tahlil qilish; · yozuvchining darsliklarini sanash, ilgari surilgan g`oyalarni aniqlash; · hamzaning ma’rifatchilik va jadidchilik adabiyoti rivojiga qo`shgan hissasini ochib berish. mavzuning o`rganish darajasi qiyosiy tahlili. hamza o`zbek bolalar adabiyoti taraqqiyotiga katta hissa qo`shgan. uning asarlari maktab darsliklariga kiritilgan, akademik litsey, kasb-hunar kollejlarida o`rganilmoqda. san’atkorning asarlari haqida taniqli munaqqidlar laziz qayumov, izzat sulton, vohid zohidov, ozod sharafiddinov, matyoqub qo’shjonov, salohiddin mamajonov, umarali normatov, naim karimov, baxtiyor nazarov, komil yashin kabi adabiyotshunoslar tadqiqotlarida iliq fikrlar …

3 / 37

rlarida pedagogik risola va darsliklari tahliliga doir maxsus tadqiqotlar yaratilgan emas. mazkur kurs ishimizda qiyosiy-tahliliy usul yetakchilik qiladi. kurs ishining uslubi. ushbu kurs ishini yozishimizda islom karimovning o`zbek adabiyoti haqidagi fikrlari, “yuksak ma`naviyat – yengilmas kuch”, “adabiyotga e`tibor – ma`naviyatga, kelajakka e`tibor” kitoblari dastirulamal vazifasini bajardi. shuningdek, laziz qayumov, sadirxon erkinov, izzat sulton, vohid zohidov kabi adabiyotshunoslarning tadqiqotlaridan ijodiy foydalanildi. kurs ishining tuzilishi. mazkur kurs ishi: kirish, 2 ta bob, xulosa va adabiyotlardan tarkib topgan. i bob. hamza va o’zbek bolalar adabiyoti 1.1. hamza o’zbek adabiyotining yirik namoyandasi hamza hakimzoda niyoziy o‘zbek madaniyatining eng yirik namoyandalaridan biri. u ma’rifatparvar shoir, o‘qituvchi, jamoat arbobi, kompozitor, rejissor, jurnalist sifatida ma’lumdir. o‘zbek teatr san’atini rivojida muhim hissa qo‘shgan buyuk dramaturg hamdir. hamza 1989-yil 6-martda qo‘qon shahrida tabib oilasida dunyoga keladi. hamza o‘zining o‘qishga bo‘lgan zo‘r ishtiyoqi tufayli 12 yoshidayoq to‘la xat savodli bo‘lib yetishadi. 1906-yilda madrasaga kirib o‘qiy boshlaydi. biroq madrasa ta’limi hamzani …

4 / 37

ktab ochadi, muallimlar tayyorlaydigan kurs tashkil etadi, bu o‘quv muassasasi chinakam xalq maktablarining dastlabki namunasi edi. hamza bu maktabda yoshlarga dunyoviy fanlarni o‘qitadi, aqliy, axloqiy tarbiyaga alohida ahamiyat beradi. hamza hakimzoda 1915-1916 yillarda yaratgan “oq gul”, “qizil gul”, “pushti gul”, “sariq gul” kabi ashulalar to‘plamlarida, “milliy roman yoxud yangi saodat” qissasi, “zaharli hayot” kabi drama asarlarida mehnatkash xalqni o‘qishga, ilm o‘rganishga da’vat etadi: kim bilurdi odamu olam nadur, hayvon nechuk bo‘lmas erdi agar insonda bu asor ilm. qaysi bir mavjuda boqsang bilmoqqa kayfiyatini, lozim o‘lg‘ay topmoqqa avval o‘qib axbor ilm. hamza “sadoi turkiston”gazetasida bosilgan bir she’rida “bir iloj qilib kambag‘al bolalarni aqchasiz... tarbiya va o‘quvga boshlarini band qilmoq...”choralarini izlaydi, she’r va maqollarida bolalarni o‘qishga chaqiradi. bu g‘oyani hamza “o‘qi” she’rida bayon etadi: ko‘zimizga ko‘rinib turgan hamma asboblar hech biri bo‘lmas edi, gar bo‘lmasa, zinhor o‘quv. yer yuzida ko‘milib yotgan hamma oltin, kumush yuzag‘a chiqdi bari, bis anga axbor, o‘quv... gar …

5 / 37

o‘qituvchi qilib tayinlanadi va g‘oyat og‘ir sharoitda ishlaydi. shoir 1928-1929 yillarda shohimardonga borib o‘qituvchilik qiladi. hamza xalqni o‘qitish, savodxon qilish uchun tinimsiz intiladi va kurashadi. maktablar uchun darslik va qo‘llanmalar yozishni o‘ziga maqsad qilib olgan bolalarning chin do‘sti hamza bu yo‘lda ancha ishlarni amalga oshiradi. hamza yozgan darsliklar uning o‘sha davrdagi dunyoqarashi, badiiy ijodi, bolalar adabiyotini tushunishi haqida ko‘pgina ma’lumot beradi. bu g‘oya “yengil adabiyot”da o‘z aksini topgan. “to‘g‘ri so‘zla” she’rida har qanday holatda ham to‘g‘ri so‘z bo‘l, deb o‘z o‘quvchisini, yosh kitobxonni to‘g‘ri so‘z bo‘lishga undaydi: to‘g‘ri so‘zla, ey o‘g‘il, til bilmag‘il yolg‘onga hech. bir masal bor: to’g‘ri so‘zlar boshini kesmas qilich. hamzaning “yengil adabiyot”ga kiritgan she’rlaridagi bosh qahramonlarning belgili xususiyatlaridan biri – to‘g‘ri so‘zlik. shoir bolalarni to‘g‘ri va rostgo‘y bo‘lishga, zararli va foydasiz ishlardan qochib ijobiy ishlar bilan shug‘ullanishga, kishilarning yaxshi sifatlaridan ibrat olishga chaqiradi. “to‘g‘ri so‘z bola”da bu fikr yanada jonli chiqqanini ko‘ramiz. hamza bu she’rida barcha …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 37 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari" haqida

mavzu: hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari mundarija kirish....................................................................................2 i bob. hamza va o’zbek bolalar adabiyoti..........4 1.1. hamza o’zbek adabiyotining yirik namoyandasi...............4 1.2. hamza ijodining o’ziga xos xususiyatlari.........................12 ii bob. hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari..................................................................................20 2.1. hamzaning maktab-maorif sohasidagi xizmatlari.............20 2.2. “o’qish kitobi”, “qiroat kitobi” va “yengil adabiyot” darsliklarining o’ziga xos jihatlari...................................................28 xulosa.................................................................................34 foydalanilgan a...

Bu fayl DOCX formatida 37 sahifadan iborat (65,7 KB). "hamza ijodining ma’rifatparvarlik qirralari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hamza ijodining ma’rifatparvarl… DOCX 37 sahifa Bepul yuklash Telegram