hamza hakimzoda niyoziyning ijtimoiy-siyosiy lirikasi

DOCX 19 pages 48.1 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.1 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: hamzaning ijtimoiy-siyosiy lirikasi mundarija i.kirish......................................................................................3 i.bob hamza hakimzoda niyoziy badiiy mahorati...............6 1.1.hamza hakimzoda niyoziy hayot yoʻli............................9 1.2hamza hakimzoda niyoziy ijodi.......................................14 1.3.hamza hakimzoda niyoziy dramalari.............................14 ii.bob. hamza hakimzoda niyoziy lirikasi 2.1.hamza hakimzoda niyoziy she’rlarida ilgari surilgan g’oya.........................................................................................16 2.2. hamza hakimzoda niyoziyning siyosiy ruhda yozilgan she’rlari....................................................................................18 iii.xulosa.................................................................................20 iv.foydalanilgan adabiyotlar.................................................21 kirish hamza xx asr oʻzbek adabiyotiga tamal toshini qoʻyganlardan biri. xix asr oxiri xx asr boshidagi oʻzbek madaniyatining eng yirik namoyandalaridan, faol maʼrifatparvar shoir, oʻqituvchi, jamoat arbobi. u sheʼriyatni hayotga va xalqqa yaqinlashtirish, hozirgi zamon nasrini oʻzbek adabiyotida qaror topdirish, ayniqsa drama, komediya, tragediya yaratish bobida va teatr sanʼatini rivojlantirishdaulkan izlanishlar va kashfiyotlar qilgan sanʼatkordir. hamza kompozitor, rejissyor, jurnalist, pedagog va darsliklar muallifi sifatida ham keng maʼlumdir. hamzaning “milliy ashulalar uchun milliy sheʼrlar majmuasi” (1915–1917), “zaharli hayot” (1916), “paranji sirlaridan bir lavha yoki yallachilar ishi” (1927), “maysaraning ishi” (1926) kabi dramatik asarlari oʻzbek adabiyotida yangi hodisadir. 1.1.hamza hakimzoda niyoziy badiiy mahorati. otashin …

2 / 19

ida ‘‘hakimzoda’’ qo’shib aytiladi. ‘‘niyoziy’’ shoirning adabiy taxallusi. hamza o’z tarjimayi holida o’n yoshida ‘‘o’zbekcha, forschaga tom savodli’’ bo’lganligini yodga oladi. ya’ni bu ikki tilda o’qib, yozib, fikrlay olish iqtidoriga ega bo’lgan. shu boisdan bo’lsa kerak, hamza o’n yoshidan qo’qondagi madrasalardan birida o’qiy boshlaydi. 1908-yilda namanganga borib, tahsilni davom ettiradi. u yerda abdulla to’qmullin degan tatar ma’rifatchisi bilan tanishadi. shoir tarjimayi holida eslashicha, o’n yoshlaridan she’r mashq qila boshlagan. to’qmullin hamzaning yuz sahifadan ortiqroq hajmdagi ijod namunalarini ko’rib, unga har jihatdan yordam va maslahat beradi. namanganda hamzaning tashabbusi bilan arab tili kursi ochiladi. unda o’n olti kishi ta’lim oladi. iqtidorli hamza uch oy ichida bu tilni ma’lum darajada o’zlashtirib otasiga arabcha xatlar yoza boshlaydi. 1907-yilda hajga ketayotgan otasini kuzatib qashqargacha borgan hamza jadidlarning ‘‘vaqt’’, ‘‘bog’chasaroy’’ gazetalari bilan ilk bor tanishadi va keyinchalik ularning doimiy o’quvchisiga aylanadi. bu gazetalar bilan tanishish har narsaga qiziquvchi, ta’sirchan va tinib-tinchimas. yosh shoirning dunyoqarashi, hayotga …

3 / 19

o’qish uchun to’xtaydi. lekin oilaviy sharoit taqozosiga ko’ra uyiga qaytishga majbur bo’ladi. xalqni ma’rifatli ko’rishni orzu qilgan, mavjud maorif tizimidan qoniqmagan hamza bir necha marta turli joylarda bolalar va kattalar uchun maktablar ochadi. u maktablarning yangi pedagogik talablar asosida ish ko’rishiga harakat qilardi. hamzaning maktablarida savod tez chiqarilgani uchun ham el orasida tez mashhur bo’lib ketdi. ammo turkistonliklarning chinakam savodli bo’lishini istamagan chor amaldorlari yosh ma’rifatchining maktablarini zo’rlik bilan yopib tashlab, undagi ashyolarni musodara qildilar. bu haqda shoir 1926-yilning 25-avgustida yozgan tarjimayi holida shunday eslaydi: ‘‘1914-yillarning oxirlarida marg’ilonda maktab ochdim. 8 oyga bormay andreev ismindagi skoblev maorif rahbari tomonidan majburiy yopildi. undan yana ho’qand kelib, bir qancha o’zimga yaqin kishilar to’plab, ularning yordami bilan yo’qsul bolalar uchun pulsiz o’qitish maktabi ochdim. 20- 30, keyin 15-16 kishi bir oygina yordam berdilar, o’zim 4 oycha davom ettugandan keyin, uyaz (ruscha tuman ma’nosidagi “uezd’’ so’zining buzib aytilishi) nachalnigi tomonidan tintuv bo’lib, yopildi. lekin …

4 / 19

ifat tarqatish maqsadida uning qoshida bosmaxona va nashriyot tashkil qilib, matbuot nashrlarini yo’lga qo’ymoqchi bo’ldi. rossiyada 1917-yilning fevralida ro’y bergan va podshoning taxtdan ketishiga sabab bo’lgan to’ntarishni hamza quvonch bilan kutib oldi. u turkiston hayotida katta o’zgarishlar bo’lishiga, xalq ozodlikka chiqishiga umid qildi. shu yilning 27-noyabrida e’lon qilingan turkiston muxtoriyati bu umidni ishonchga aylantirdi. keyinchalik shoir muxtorityatning qonga botirilganligini ko’radi. shoir 1917-yilning oktabrida sodir etilgan va jamiyatning kambag’al toifasini ham baxtli qilishga va’da bergan ikkinchi to’ntarishni amalga oshirgan bolsheviklar xalqning hayotini yaxshilashga harakat qilar deb o’yladi. va ma’lum vaqt ularning g’oyalari ta’sirida bo’lib, turli sho’ro idoralarda xizmat qildi. hamza, qaerda bo’lmasin, o’z millatdoshlarining ma’rifatli, bilimli va qilish madaniy saviyasini yuksaltirishga harakat qildi. shuning uchun ham aholining turli qatlamlari orasiga ko’proq kirib borish, ularni zamonaviy ma’rifat va madaniyat yutuqlari bilan tanishtirishga harakat qildi. uzoqni ko’ra oladigan iste’dodli hamza o’zbek xalqi hayotiga yangicha maktabdan tashqari teatr ham kirib borishi zarurligini angladi. mutaxassislarning …

5 / 19

, undan keyin qo’qon va, nihoyat, 1925-yilning avgustidan ona yurti farg’onaning avval qishlog’ida yurishga majbur bo’ladi. hamza go’yo surgun qilingan odamga o’xshaydi. u hamisha toshkent, qo’qon, samarqand singari madaniy markazlardan yiroqda tutildi. sho’ro yillarida birorta kitobi nashr etilmadi. hamma bitganlari yo qo’lyozma holida, yoki vaqtli matbuot sahifalarida qolib ketdi. sho’ro hukumati hamzani atay eng xavfli joylarga, qaltis ishlarga yuborar edi. aks holda, farg’ona vodiysi qishloqlarida kolxoz (kollektiv xo’jalik)lar barpo etish xo’jalik ishlaridan mutlaqo yiroq shoir odamga buyurilmagan bo’lardi. tinim bilmas shoir 1928-yilda yangi turmushni yo’lga qo’yish uchun shohimardonga yuborildi. shu yerda 1929-yil 18-martida hamza yangi tuzum josuslari qutqusi bilan johil odamlar tomonidan vahshiyona tarzda o’ldirildi. siz hamzaning tarjimayi holini o’qib bilib oldingizki, u hamisha maorif tarqatishni, xalqning farzandlariga bilim berishni o’zining asosiy yumushi deb hisoblagan. chunki shoir vatanparvar ziyoli, elsevar jadid sifatida ma’rifat vatan erkiga olib boradigan yolg’izgina yo’l ekanligini yaxshi tasavvur etardi. millatining farovon yashashini orzu qilgan, vatanda jaholat …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hamza hakimzoda niyoziyning ijtimoiy-siyosiy lirikasi"

mavzu: hamzaning ijtimoiy-siyosiy lirikasi mundarija i.kirish......................................................................................3 i.bob hamza hakimzoda niyoziy badiiy mahorati...............6 1.1.hamza hakimzoda niyoziy hayot yoʻli............................9 1.2hamza hakimzoda niyoziy ijodi.......................................14 1.3.hamza hakimzoda niyoziy dramalari.............................14 ii.bob. hamza hakimzoda niyoziy lirikasi 2.1.hamza hakimzoda niyoziy she’rlarida ilgari surilgan g’oya.........................................................................................16 2.2. hamza hakimzoda niyoziyning siyosiy ruhda yozilgan she’rlari....................................................................................18 iii.xulosa........................

This file contains 19 pages in DOCX format (48.1 KB). To download "hamza hakimzoda niyoziyning ijtimoiy-siyosiy lirikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hamza hakimzoda niyoziyning ijt… DOCX 19 pages Free download Telegram