islom dini tarixi va mohiyati

DOCX 27 pages 219.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 27
5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: 1. islom dinining paydo boʻlishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 2. paygʻambarlik va vahiyning talqini. 3. dastlabki musulmonlar jamoasining tashkil topishi. hijrat va madinada tashkil etilgan ilk islom davlatida boshqaruv shakli. 4. islom dinining besh sharti. 5. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. hozirgi davrda islom sivilizasiyasining ahamiyati. tayanch soʻz va iboralar: islom, qurʼoni karim, aqida, kalom ilmi, hadis, fiqh, sunniylik, shialik. 1. islom dinining paydo boʻlishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri. osiyo qitʼasidagi eron, pokiston, afgʻoniston, turkiya, kabi koʻpgina davlatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qitʼasidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr arab respublikasi, somali singari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, sudan, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining maʼlum bir qismi, yevropa qitʼasida esa bolqon yarim orolida yashovchi xalqlarning bir boʻlagi islomga eʼtiqod qiladi. islom markaziy osiyo, zakavkaze va shimoliy kavkaz, volgaboʻyi, gʻarbiy sibir va …
2 / 27
i. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib arabiston tarixida “fil voqeasi” nomi bilan mashxur jangdan 50 kun keyin tavallud topdi. misrlik munajjim mahmud poshoning aniqlashicha paygʻambarning tavallud topishi milodiy sananing 571-yil 21-aprel kuniga toʻgʻri keladi. otasi abdulloh muhammad a.s. tugʻilmasidan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasrib (madina)da vafot etdilar va oʻsha erga dafn etildi. bola sogʻlom va ziyrak boʻlib oʻsishi uchun arablarda sahroyi ayollardan sut-ona topib emizish odati bor edi. ana shu odatga koʻra, bakri qabilasidan bir guruh ayol goʻdak izlab shaharga keladi. muhammad s.a.v. ga sut-ona boʻlish abu zuaybning qizi halimaga nasib etdi. rivoyat qilinishicha, rasululloh halimaning qoʻylarini yaylovda boqib yurganlarida ikki oppoq kiyimli kishi kelib u kishining koʻkraklarini yorishadi-da, ichlaridan bir narsani olib tashlab, kesilgan joyni tikib qoʻyishadi. muhammad a.s.ni ikki oq kiyimli kishi olib ketishayotganini koʻrgan akalari oʻz onalariga bu xabarni etkazishganida bibi halima voqea sodir boʻlgan joyga zudlik bilan etib keladilar. bu vaqtda kichkina muhammad …
3 / 27
a rozilik berib, nikoh oʻqildi. muhammad 35 yoshga kirganda makkaliklar kaʼbani taʼmir etishadi. uni qayta qurish jarayonida muqaddas sanalgan “xajar al-asvad” (qora tosh)ni kim oʻrniga qoʻyadi degan masalada tortishib qoladilar. shunda ulardan biri — “ertalab safo eshigidan kim birinchi kirib kelsa oʻsha bizga hakamlik qilsin”, deydi. ertalab safo tarafidan muhammad a.s. kirib keladilar. uni koʻrgan olamon “muhammad al-amin (ishonchli muhammad)keldi” deb, xursand boʻlishadi. u choponini yechib, “qora tosh”ni qoʻyib, barcha qabila boshliqlarini choʻponni baravariga koʻtarishga buyuradi va oʻzi qoratoshni joyiga qoʻyadi. muhammad oʻzining zukkoligi bilan qabilalar oʻrtasida chiqishi mumkin boʻlgan nizoning oldini oladi. muhammad 40 yoshga etganida koʻproq tarkidunyochilikni qoʻmsaydigan boʻlib qoldi. makkaning 3 mil yuqorisidagi hiro togʻida joylashgan gʻorga ketar va ramazon oyini u erda kechirib, ibodat qilardi. gʻamlagan ozuqalari tugagach bibi xadicha oldiga qaytar, bu erda bir oz qolib, yana oʻsha gʻorga ketar edi. u yerda oʻzlarini sukunatga berib, chuqur oʻyga tolar edilar. gʻoyibdan quloqlariga “sen allohning elchisisan” …
4 / 27
di va: 1. oʻqi, — dedi. paygʻambar: 1. men oʻqishni bilmayman, — dedilar. malak yana amrini takrorladi. paygʻambar yana: 1. men oʻqishni bilmayman, — javobini berdilar. soʻngra malak uni boshdan oyoqqa qadar kuchlari qolmaguncha siqdi. shunda paygʻambar: 1. nimani oʻqishim kerak? — deb soʻradi. u zamon farishta ilohiy oyatlarni oʻqiy boshladi: “yaratgan rabbing nomi bilan oʻqi! u insonni laxta qondan yaratdi. oʻqi! karami keng boʻlgan rabbing haqqi uchunki, u qalam bilan taʼlim berdi, insonga bilmaganlarini oʻrgatdi”. alaq surasining boshidagi bu oyatlar ilk kelgan vahiydir. paygʻambar a.s. bu oyatlarni qalbga joylab, farishtaning ketidan qaytardilar. shundan soʻng boʻlib oʻtgan voqeadan nihoyatda hayrat va qoʻrquvga tushganlaridan darhol bibi xadichaning huzurlariga qaytdilar va “meni oʻrab qoʻying, oʻrab qoʻying”, dedilar. shundan soʻng uzoq uyquga ketdilar. uygʻongach boʻlgan voqeani ayollariga soʻzlab berdilar. xadicha buni yaxshilikka yoyib, varaqa ibn navfal nomli avvalgi samoviy kitoblardan boxabar boʻlgan qarindoshlarining huzuriga borib bu voqeaning tafsilotini soʻradilar. varaqa bu koʻringan farishta …
5 / 27
. ilk musulmon boʻlganlarning ichidan hech kim va orqasida quvvatli suyanchigʻi boʻlmaganlar mushriklarning taʼqibiga uchradilar. makka mushriklari abu bakr, usmon ibn affon kabi buyuk va badavlat zotlarga bir narsa deya olmas edilar. ammo, zaif boʻlgan faqirlarni och va suvsiz tutishar, urar edilar. ular orasida bilol xabashiy, ammor ibn yosir, suxayb rumiy, xabbob ibn arat, abu fakayxa kabi qullar hamda lubayna, naxdiyya, zinnira, ummu abis kabi joriyalar bor edilar. mushriklar usmon ibn affon kabi musulmonlarga qoʻllaridan kelgan azoblarni berishdan chekinmayotgan edilar. paygʻambarga eng koʻp dushmanlik qilganlar quyidagilar edilar: abu laxab, abu jaxl, valid ibn mugʻira, abu sufyon, umayya ibn xalaf, os ibn voil. quraysh ulugʻlari paygʻambarning alloh elchisi boʻlganligini tan olgan edilar. ammo hasad yuzasidan unga qarshi chiqar edilar. buni anas abu jahldan islom haqidagi fikrini soʻraganida u bergan javobdan bilsa boʻladi: “biz bilan hoshimiylar oʻrtasida qadimdan raqobat bordir. sharafni oʻrtada boʻlisha olmaymiz. ular ziyofat bersalar, biz ham beramiz. ular xayr-saxovat …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi va mohiyati"

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: 1. islom dinining paydo boʻlishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 2. paygʻambarlik va vahiyning talqini. 3. dastlabki musulmonlar jamoasining tashkil topishi. hijrat va madinada tashkil etilgan ilk islom davlatida boshqaruv shakli. 4. islom dinining besh sharti. 5. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. hozirgi davrda islom sivilizasiyasining ahamiyati. tayanch soʻz va iboralar: islom, qurʼoni karim, aqida, kalom ilmi, hadis, fiqh, sunniylik, shialik. 1. islom dinining paydo boʻlishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri. osiyo qitʼasidagi eron, pokiston, afgʻoniston, turkiya, kabi koʻpgina davlatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qitʼasida...

This file contains 27 pages in DOCX format (219.2 KB). To download "islom dini tarixi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi va mohiyati DOCX 27 pages Free download Telegram