sport inshootlarining tarixiy ma’lumotlari

DOCX 7,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1703531043.docx sport inshootlarining tarixiy ma’lumotlari reja: 1. qadimiy sport inshootlari 2. mesoamerika stadionlari 3. qadim gretsiya va rim sport inshootlari qadimiy sport inshootlari yer yuzida inson paydo bo’libdiki, sport u bilan hamroh bo’lib, birga rivojlanib kelmoqda. jismoniy tarbiya va sportning tarixiy ildizlari juda qadim zamonlarga borib taqaladi. insoniyat tarixi bilan jismoniy tarbiya tarixi uzoq rivojlanish davriga ega. qadimgi tosh rasmlarda aks ettirilgan ov sahnalarida, nafaqat jismoniy harakatlarni bajarayotgan odamlarni, balki ov vaqtida ishlatilayotgan qurollar yo’nalishi, joyi va albatta maqsadi tasvirlangan. shunday qilib, inson kelgusi ov muvaffaqiyatini ta’minlovchi mashg’ulot harakatlari uchun model yaratishga harakat qilgan. keyinchalik marosim raqslari va turli o’yinlar uchun insonga sodda ko’rinishdagi oddiy, lekin maxsus jihozlangan maydonchalar kerak bo’lgan. bunday joylar o’quvamaliy maydon vazifalarini bajargan hamda kuch, epchillik, tezkorlik, sakravchanlik kabi jismoniy sifatlarni bolalarda rivojlantirish maqsadida foydalanilgan. o’z navbatida, bu maydonchalarda oddiy o’yinlar va musobaqalar ham o’tkazilgan. arxeologik qazilmalar natijasida, tosh davriga tegishli jismoniy mashqlar uchun xos bo’lgan …

zish uchun mo’ljallangan monumental ot saroylari topilgan. markaziy va shimoliy amerikada olib borilgan qazilma ishlari natijasida, to’p bilan o’yin uchun mo’ljallangan maydonlar (masalan, atseklar va maya xalqlari yashagan joylarda) topilgan. bundan tashqari, knoss saroyi (knoss – krit orolidagi qadimiy shahar) qazish ishlarida jismoniy mashqlar bilan shug’ullanish uchun mo’ljallangan binolar topilgan (1-rasm). shunday qilib, jismoniy tarbiya-ning rivojlanishi, turli o’yinlar va sport kurashlarining paydo bo’lishi maxsus inshootlarga bo’lgan talabni yuzaga keltirdi, yangi inshootlar esa o’z navbatida sport va jismoniy tarbiya rivojiga katta hissa qo’shib bordi. kimdir suv havzalari balki yaqin zamonlarda, ya’ni taxminan ikki yuz yil oldin paydo bo’lgan deb o’ylashi ham mumkin. savolning texnik jihatlarini o’rganib chiqishga intilish bizni xviii asrga nazar tashlashga majbur qildi. haqiqatdan ham suv havzalarining paydo bo’lishi juda qadim zamonlarga borib taqaladi. qadimiy yuvinish madaniyati, o’rta asrlarning taxminan ming yili davomida ta’qib qilib kelingan va yevropada deyarli yo’q bo’lib ketgan, biroq u sharqda yaxshi saqlanib qolingan. 1-rasm. …

va aynan ular qadimiy odamlarning tabiat kuchlarini qanday tushunganlari haqida tassavvur hosil qilishga imkon beradi. masalan, hindularda disk quyosh ramzi bo’lgan va vishnu xudosining anjomi hisoblangan; atseklar o’ynagan to’p o’yinlari kun bilan tun, yorug’lik bilan qorong’ulik kurashini bildirgan, shuningdek, o’yin maydoni osmonni, to’p esa kurrai-zamin ramzini anglatgan. "mesoamerikanig to’pli o’yinlari" uchun maxsus toshlardan inshootlar barpo etilgan, hindular 2700 yil davomida to’p o’ynaganlar va toshdan barpo etilgan inshootlar shular sarasiga kiradi. 1300 dan ortiq shunga o’xshash (kolumbchilargacha) to’p bilan o’yin uchun mo’ljallangan stadionlar, janubda nikaraguadan to shimolda arizona shtatigacha mesoamerikaning butun hududidan topilgan. verakrus mumtoz madaniyat markazi bo’lgan el-taxin shahrida kamida 18 ta stadion borligi aniqlangan, albatta bu o’z navbatida stadionlar soni siyosiy va iqtisodiy qudratning markazlashmaganligini bildiradi. atseklar imperiyasi kabi kuchli markazlashgan davlatlarda nisbatan juda kam stadionlar topilgan, shu bilan bir vaqtda kantona kabi turli madaniyatga ega kuchsiz davlatlarning hududlarida stadionlar ancha ko’p bo’lgan. to’p o’yinlari uchun maydonlarning orasida keng …

o’lgan) o’lchami chichen-isadagi buyuk stadiondan (inglizcha grand ballcourt) olti marta kichik bo’lgan. katta stadionlar shaharning markaziy tumanlarida piramidalar va boshqa monumental inshootlar bilan birga joylashgan bo’lib, qoidaga muvofiq mo’ljallangan. ko’pgina mesoamerika shaharlarining asos (poydevor) o’qi sharqqa katta bo’lmagan og’ishlar bilan janubdan shimolga yo’naltirilgan, shuning uchun stadionlar shu o’qqa nisbatan parallel yoki perpendikulyar joylashgan. eramizdan avvalgi uchinchi yuz yillikda amerika hindularigagina ma’lum bo’lgan rezinali to’p, o’sha vaqtda jismoniy mashqlarning asosi hisoblangan va keyinchalik shimoliy amerika qo’shma shtatlar hududiga keng tarqalgan. qadimiy meksika o’yin arenalarining devorlarida o’yin vaqtida orasidan to’p tashlangan, devorga perpendikulyar o’rnatilgan halqalar topilgan, bu halqalar amerika basketboli savatining dastlabki nusxasi bo’lsa ajab emas. stadionlarda o’yinlardan tashqari turli ko’ngilochar madaniy tadbirlar, festivallar o’tkazilgan. qadim gretsiya va rim sport inshootlari egey madaniyati tarixi eramizdan avvalgi x-xii asrlarda sharqiy o’rtayer dengizi hududlarida jismoniy tarbiyaning dastlabki shakllarini keng tarqalganligi haqida ma’lumot beradi. bu yerda buqalar ustidan sakrab o’tayotgan kamonchilar, akrobatlar tasvirlangan idish siniqlari …

gan. mustaqil davlat bo’lgan qadim yunon shaharlari bir-biri bilan ilm-fan, san’at va sport sohalarida doimiy raqobatda bo’lganlar. yaxshi qo’shnichilik va tinchlik ruhidagi munosabatlar, qadimiy gretsiyada jismoniy tarbiya va sportni rivojlanishiga katta hissa qo’shgan. bu esa, o’z navbatida, ellin davri stadionlarini me’moriy shakllanishida o’z aksini topgan. gretsiya stadionlari takomillashgan me’moriy shakli, kattaligi va o’rab turgan landshaftga uyg’unlashib ketganligi bilan ajralib turgan. qadimiy stadionlar uch davrga bo’linadi: ellin, ellinistik, qadimgi rim (1-jadval). dastlabki davrlarda, qadim yunon stadionlarida tomoshabinlar uchun maxsus o’rindiqlar bo’lmagan. qoida bo’yicha tomoshabinlar arena oldida adir yonbag’rida joylashganlar. olimp stadioni – tribunalarga o’xshash qurilishlarga dastlabki shakl sifatida xizmat qilgan birinchi qadimiy stadiondir. qadimgi yunonlar tribunadan yaxshi ko’rinishni ta’minlovchi asosiy tamoнillarni bilishlari bilan ajralib turganlar. tribunalarning aylanma chiziqlari (bir qatorda o’tirgan tomoshabinlar uchun qulay) rim davri hamda hozirgi kungacha katta o’zga-rishlarsiz saqlanib qolgan. 1-jadval qadim gretsiya va rim stadionlarining asosiy tavsifi qayerda joylashgan- ligi qurilgan sana (davr) arena o’lchamlari (m) yugurish …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sport inshootlarining tarixiy ma’lumotlari"

1703531043.docx sport inshootlarining tarixiy ma’lumotlari reja: 1. qadimiy sport inshootlari 2. mesoamerika stadionlari 3. qadim gretsiya va rim sport inshootlari qadimiy sport inshootlari yer yuzida inson paydo bo’libdiki, sport u bilan hamroh bo’lib, birga rivojlanib kelmoqda. jismoniy tarbiya va sportning tarixiy ildizlari juda qadim zamonlarga borib taqaladi. insoniyat tarixi bilan jismoniy tarbiya tarixi uzoq rivojlanish davriga ega. qadimgi tosh rasmlarda aks ettirilgan ov sahnalarida, nafaqat jismoniy harakatlarni bajarayotgan odamlarni, balki ov vaqtida ishlatilayotgan qurollar yo’nalishi, joyi va albatta maqsadi tasvirlangan. shunday qilib, inson kelgusi ov muvaffaqiyatini ta’minlovchi mashg’ulot harakatlari uchun model yaratishga harakat qilgan. keyinchalik marosim raqslari va t...

Формат DOCX, 7,3 МБ. Чтобы скачать "sport inshootlarining tarixiy ma’lumotlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sport inshootlarining tarixiy m… DOCX Бесплатная загрузка Telegram