o’zbek bolalar adabiyoti shakllanish va taraqqiyot yo’lida (1920-30-yillar)hamza, elbek, s.ayniyning bolalar adabiyotidagi o‘rni

PPTX 55 sahifa 2,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 55
mavzu: adabiyot (bolalar adabiyoti) fanining maqsad va vazifalari. bolalar kitobxonligi haqida. bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog‘liqligi. qo‘shiqlar. maqollar. topishmoqlar. masallar. tez aytishlar. ertaklar. adabiy ertaklar. mavzu: o’zbek bolalar adabiyoti shakllanish va taraqqiyot yo’lida (1920-30-yillar) hamza, elbek, s.ayniyning bolalar adabiyotidagi o‘rni reja: 1.h.h.niyoziyning ijodiy faoliyati.hamza – bolalar shoiri. 2.sadriddin ayniyning ijodiy faoliyati.sadriddin ayniy bolalar shoiri va adibi. 3.elbek-bolalar shoiri, nosiri va islohotchi muallimi adabiyot: m.jumaboev. bolalar adabiyoti. darslik. 2010 yil. m.jumaboev. o’zbek va jahon bolalar adabiyoti. qo’llanma. 1996 y. z. masharipova t.matyoqubova o’zbek yozma adabiyotida folklor an’analari toshkent – 2011 o'zbek bolalar adabiyoti antologiyasi suyumov a, jumaboev m. bolalar adabiyoti. t, 1995.51 -67 bet tayanch tushunchalar: milliy uyg’onish, jadid, ma’rifatparvarlik, mohiyat . islohot, pedagog, risola, mundarija, shoir, ma’rifatparvar, milliy ashula, yengil adabiyot, zullisonayn. bolalar oynomalari 1. “yosh turkistonliklar” 1919-20 yillar 2. “bolalar yo’ldoshi” 1920 yil samarqand 3. “bolalar dunyosi” 1920 yil mart 4. “yosh kuch” 1929 …
2 / 55
in notiq, hamza – rejissyor, hamza – teatr arbobi… bulardan tashqari, xalqimizning bu fidoyi o‘g‘loni yurtning kelajagi – ma’rifat, maorif, adabiyot, ta’lim-tarbiya yo‘lida amalga oshirgan ishlarining salmog‘i juda og‘ir tosh bosadi. bu qutlug‘ yo‘lda hamza molini ham, jonini ham ayamagan. hamza pedagogik faoliyatini 1911 yil boshlagan.qo'qonda kambag'al va etimlar uchun yangi usuldagi maktab ochadi.ularni moddiy jihatdan ta'minlash uchun “yordam jamiyati” tuzadi.maktab yonida kattalar uchun kechki kurs ham ochadi.unda o'qish 2 oydan 4 oygacha bo'lib, savod va hisob o'rgatilgan. hamza marg'ilon, xo'jayli, shohimardonda ham maktablar ochib o'qituvchilik qiladi. hamzaning bolalar uchun yozgan asarlari: 1.“yengil adabiyot” 1 sinf uchun 2. “o’qish kitobi” 3. “qiroat kitobi” nomli o’qish kitoblari (1925) 4. “axloq hikoyalari” o'qish kitobi 2 sinf uchun (1914) 5.“bolaning yomon bo’lmog’iga sabab bo’lgan onaning jazosi” hikoyasi 6.“toshbaqa bilan chayon” masali 7. “bir kishining bor edi to’rt bolasi” she’ri 8. ilm ista, maktab, o'qi, qalam,hikoya, to'g'ri so'z bola, qimorning boshi kabi she'rlari 1914 …
3 / 55
dunyoda olijanob, o'qig'il maktab kelib, zinhor o'qi, ming bor o'qi! “bir kishining bor edi to’rt bolasi” she’ri hamzaning yuqoridagi she’ri shu mazmunni o’zida ifoda eta oladi. unda hikoya qilinishicha, bir oilaning to’rt farzandi bo’lib, uylariga kelgan mehmonning puli yo’qoladi. u pulni hech biri oldim demaydi, ko’rganim yo’q deydi. shunda ota bolalarni tergash befoydaligini anglab, hiyla ishlatishga majbur bo’ladi: tort bolasini ham bir uyga qamab, oldiga qora kuya qoyadi va deydi: “kimki rost esa gar so’zi, qora bo’lur o’zicha ikki yuzi; kimni agar yolg’on erursa so’zi, bor-u yo’g’-u qora bo’lur o’ng yuzi”. bolalarning kattasi pulni olganligi uchun bu hiylani tushunmay, o’ng yuzim o’zicha qora bo’lsa,chap yuzimni o’zim qora qilay deb kuyani surkaydi. ota bolalarni tashqariga chiqarganida kattasining chap yuzi qoraligini ko’radi, qolganlarining yuzi esa oq bo’ladi. shunda kimning o’g’ri ekanligi bilinib, xolaning puli qaytib beriladi. shu tufayli bu fe’lini tashlagan bolani shoir yosh kitobxonlarga ibrat qilib ko’rsatilar ekan, qissadan hissa tariqasida: …
4 / 55
n kishi badan qashimoq ishi ortiqchadir ustiga yurakburuq tashvishi o'rik ore man sandan keyin sandan yuz hissa shirin aytib ado qilayin qaysi husnimni birin o'zum ming dardga davo quritsa andan bajo hatto mag'zimni olib solgay qandolat aro muxtasar aylay so'zum meva ichra bir o'zum bog' ichini yoritar oppoq oydindak yuzim. sadriddin ayniy (1878-1954) sadriddin ayniy asarlari 1.”odina” 2. “sudxo'rning o'limi” qissasi 3.“esdaliklar” 4. “doxunda” 5. “ qullar” romani s.ayniy safdoshlari bilan 1910 yilda maxfiy “tarbiyai atfol” (bolalar tarbiyasi) jamiyatini tuzishadi. bu jamiyat maktablar ochish bilan shug'ullanadi.ayniy maktabda tojik va o'zbek tili, adabiyot, tarix, ashuladan dars bergan. sadriddin ayniy(1878-1954) bolalar uchun ijod etgan ma’rifatparvar adiblardan. bu bejiz emas, albatta. ma’rifatparvar s.ayniy 1903 yili samarqandga borib, m.behbudiy tashabbusi bilan tashkil etilgan usuli jadid maktablarini ko’radi, o’qish va o’qitish ishlari bilan tanishadi. buxoroga qaytgach o’zi ham dastlab tatar maktabida tojik tiliga tarjimon, so’ngra, 1908 yilda shunday maktab ochishga muvaffaq bo’ladi. ayniy bolalar uchun …
5 / 55
oki xolida” darsligi qizlar maktabiga mo’ljallangani bilan ajralib turadi. u o’ttiz darsga mo’ljallangan.1922 yilda yozilgan , 1924 yilda berlinda nashr qilingan. asarning bosh qahramoni xolida ismli qiz bo’lib, uning xulqi, xarakteri, atrofdagilarga munosabati, so’ngra o’qishi va tarbiyasi xususida lavhalar berib borilgan.u mahmudboyning erka, yolg’iz qizi bo’ladi. jumladan, xolida oilada, maktabda va tabiat qoynidagi faoliyat jarayonida ko’rsatiladi. ayniy xolida misolida umuman qiz bolaning jamiyatda tutgan mavqei, sha’ni va orzu-havaslari haqida fikr yuritadi: “qiz bola ota-onasining eng sevukli bir mevasidur. qiz bola ota-onaning qayg’ulik chog’larinda eng mehribon bir sirdoshidir. qiz bola qavmu qarindoshlarining obroyi va nomuslaridir. qiz bola uyning ziynati va xonadonning davlatidir. qiz bola yurtning bog’i va butun elu ulusning chirog’idir”. ana shundan so’nggina qiz bola timsolida xolida gavdalanadi. dastlab uning olti yasharlik paytidagi arzanda va tantiqligi, kichkina bo’lishiga qaramay, yasan-tusanga o’chligi va o’rtoqlariga ham shunga qarab munosabat qilishi hikoya qilinib, keyinchalik bu qizaloq odmigina fotima bilan do’stlashgach, xulq atvorida, dunyoqarashida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 55 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbek bolalar adabiyoti shakllanish va taraqqiyot yo’lida (1920-30-yillar)hamza, elbek, s.ayniyning bolalar adabiyotidagi o‘rni" haqida

mavzu: adabiyot (bolalar adabiyoti) fanining maqsad va vazifalari. bolalar kitobxonligi haqida. bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog‘liqligi. qo‘shiqlar. maqollar. topishmoqlar. masallar. tez aytishlar. ertaklar. adabiy ertaklar. mavzu: o’zbek bolalar adabiyoti shakllanish va taraqqiyot yo’lida (1920-30-yillar) hamza, elbek, s.ayniyning bolalar adabiyotidagi o‘rni reja: 1.h.h.niyoziyning ijodiy faoliyati.hamza – bolalar shoiri. 2.sadriddin ayniyning ijodiy faoliyati.sadriddin ayniy bolalar shoiri va adibi. 3.elbek-bolalar shoiri, nosiri va islohotchi muallimi adabiyot: m.jumaboev. bolalar adabiyoti. darslik. 2010 yil. m.jumaboev. o’zbek va jahon bolalar adabiyoti. qo’llanma. 1996 y. z. masharipova t.matyoqubova o’zbek yozma adabiyotida folklor an’a...

Bu fayl PPTX formatida 55 sahifadan iborat (2,4 MB). "o’zbek bolalar adabiyoti shakllanish va taraqqiyot yo’lida (1920-30-yillar)hamza, elbek, s.ayniyning bolalar adabiyotidagi o‘rni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbek bolalar adabiyoti shakll… PPTX 55 sahifa Bepul yuklash Telegram