pul aylanmasi va uning tarkibi

PPTX 24 pages 315.6 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 315.6 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

4-mavzu: pul aylanmasi va uning tarkibi 4-mavzu: pul aylanmasi va uning tarkibi reja: 1.pul aylanmasi tushunchasining mazmuni va pul aylanmasining tarkibiy tuzilishi. 2.naqd pul aylanmasi va uni tashkil qilish printsiplari. 3.naqdsiz pul aylanmasi va uni tashkil qilish printsiplari. 4.naqd pulsiz hisob-kitob shakllari. 5.to‘lov tizimi va uning rivojlanish bosqihclari. 6.plastik kartochkalar orqali amalga oshiriladigan hisob-kitoblar pul aylanmasi-bu pulning naqd va naqdsiz shakildagi uzluksiz harakatlari yig`indisidir. pulning doiraviy aylanishi – bu pulning bir qo‘ldan ikkinchi qo‘lga o‘tishidir. pulning doiraviy aylanishining takrorlanishi pulning aylanishi deyiladi. demak, pul aylanmasini pulning aylanishi sifatida talqin qilish mumkin. i. shakerning ta‘rif berishicha pul aylanmasi bu pullarning naqd va naqd bo‘lmagan shakllardagi doiraviy aylanish jarayoni bo‘lib, bunda pullar muomala vositasi va to‘lov vositasi funktsiyasini bajaradi. pulning bir qo‘ldan ikkinchi qo‘lga o‘tishini shaker doiraviy aylanish deb atadi. pullarning bir subektdan ikkinchi subektga otishi, pulning doiraviy aylanishi takrorlanishi pulning aylanishi deyiladi. naqd pul va naqd pulsiz shaklida hisob – kitoblarni …

2 / 24

i belgilaydi, bu pulning qiymat o‘lchovi, muomala vositasi va to‘lov vositasi funksiyalari orqali amalga oshiriladi. pul vaqtinchalik hisob – kitoblar va aylanmalarda ishtirok etmagan vaqtda jamg‘arma vositasi funksiyasini bajarish orqali, o‘zining sohibiga qo‘shimcha daromad keltirdi va real iqtisodiyotda muhim rol o‘ynaydi. pul aylanmasi tarkibida naqd yoki naqdsiz hisob – kitoblar bilan amalga oshirilayotgan to‘lovlar hajmining yuqori yoki pastligiga pulning barqarorligi, milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligi va boshqa qator omillar ta‘sir qiladi. pulning aylanmasi mohiyatini yanayam chuqurroq aniqlash uchun uning ob‘ekti va sub‘ektlariga e‘tibor berish maqsadga muvofiq. pul aylanmasi sub‘ektlari sifatida davlat va davlat muassasalari, markaziy bank, kredit va moliya muassasalari, mamlakat rezidenti va norezedentlari, korxona va tashkilotlarni keltirish mumkin. uning ob‘ekti esa tovar va tovarsiz operatsiyalar jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar, ya‘ni aylanmalar hisoblanadi. pul aylanishi tushunchasi – bu ma‘lum davr davomida iqtisodiyotda pulning qanchalik darajada tez ko‘chishib yurishi jarayonini anglatadi. bu ko‘rsatkich nominal yaim ni pul taklifiga (m2 ) bo‘lish orqali …

3 / 24

b shaharcha maydon jihatdan a shaharchadan katta bo‘lsa ham, aholi soni bo‘yicha undan kichkina. bank faoliyati yaxshi rivojlanmagan hamda bank tashkilotlari soni yetarli emas. tadbirkorlik faoliyati ham o‘z-o‘zidan rivojlanishi past darajada bo‘lib, bank orqali bo‘ladigan hisob- kitob operatsiyalari yaxshi rivojlanmagan. natijada aholi qo‘lidagi pul mablag‘larini banklarga ishonib topshirish tushunchasiga ega emas va bu b shaharchaning iqtisodiyoti barqarorligiga ta‘sirini ko‘rsatgan. bu ikki holatdan shuni aytish mumkinki, agar biror hududda pul aylanish darajasi qanchalik darajada past bo‘lsa, pul aholi qo‘lida shuncha kam aylanadi hamda pul massasining iqtisodiyotga ta‘siri ham sezilarsiz bo‘lishi kuzatiladi. pul aylanish darajasiga ta‘sir etuvchi omillar sirasiga quyidagilar kirishi mumkin: hududdagi moliyaviy tashkilotlar soni aholining umumiy soni amalga oshiriladigan pul o‘tkazmalari miqdori xorijiy iqtisodchi olimlardan biri ludwig von misesning ta‘kidlashicha pul aylanishi tushunchasining asosiy mohiyati shundan iboratki, bu jarayonni nafaqat butun bir iqtisodiyot darajasida balki, alohida individuallar faoliyati misolida o‘rganish kerak. shu jihatdan pul aylanishi jarayonini o‘rganishda narxlar va xarid …

4 / 24

e su‘bekt esa a ning ko‘rsatgan xizmati uchun to‘lovni d dan qarz sifatida oladi. bu jarayonda muomalada aylanayotgan pul tovar va xizmatlarga to‘lov uchun 3 marta, qarz munosabati uchun esa 2 marta ishlatildi. agarda b sub‘ekt mablag‘ini qarz munosabatiga yo‘naltirmasa, bunda jarayon buzilishi mumkin. to‘lovlar va qarzdorlik to‘lovlari bo‘yicha pul aylanishi jarayoni: bu jarayonda a sub‘ekt c dan tovar sotib oladi, c esa o‘zining kreditorlik qarzini b ga to‘laydi va natijada b sub‘ekt e dan mahsulot sotib oladi. o‘z navbatida e sub‘ekt ham d ga o‘z qarzini qaytaradi va d bu mablag‘ga a da tovar yoki xizmatlar sotib olishi mumkin. pul aylanishi bank orqali yoki uni vositachiligida yuzaga kelganda: bunday jarayonda endi a sub‘ekt b dan bank cheki orqali mahsulot sotib oladi va qolga jarayon ham yuqoridagi kabi davom etgan holda chek bo‘yicha hamda bank vositachiligida to‘lovlar amalga oshiriladi. buyuk iqtisodchi karl marks esa bu jarayonni asosan tovar va pulga …

5 / 24

a ham rivojlangan va ayrim rivojlanayotgan mamlakatlar banklarida naqd va naqdsiz pul hisob – kitoblarni amalga oshirish o‘rtasida farq mavjud emas. ; pul aylanishi modeli uning ( yaratilishi ) muomalaga chiqarilishi va qaytishi bilan bog‘liq izchil to‘rt bosqichdan iborat: banklar firmalarga kredit beradi; firmalar o‘z xodimlariga ish haqi to‘laydi; xodimlar firmalarning yaratgan mahsuloti, tavari, xizmatini xarid qiladi; firmalar banklarga olgan kreditlarini qaytarib to‘laydilar. grazianining fikriga ko‘ra: ―pulning aylanish nazariyasi pulning butun aylanish davomiyligini muhokama qiladi, ya‘ni bank qarzlarini berilishi bilan boshlanib, qarzlarni to‘lanib so‘ndirilishi bilan tugaydi haqiqatda, aylanish modeli ―pulning butun aylanish davri‖ ni yoritib bera olmaydi. bank-firma munosabatlaridan tashqari , model real iqtisodiy va moliyaviy operatsiyalardan farq qilmaydi, banklar va moliyaviy vositachilar orasidagi farqlar tizimli emas; eski sanoat tushunchasiga asoslanib qayta mahsulot ishlab chiqaradi va xarid qiladi.46 pul aylanmasidan tashqari to‘lov aylanmasi degan tushuncha mavjud. to‘lov aylanmasi pul aylanmasiga qaraganda keng tushuncha. to‘lov aylanmasi-bu pul shaklidagi mablag‘larning va pul …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul aylanmasi va uning tarkibi"

4-mavzu: pul aylanmasi va uning tarkibi 4-mavzu: pul aylanmasi va uning tarkibi reja: 1.pul aylanmasi tushunchasining mazmuni va pul aylanmasining tarkibiy tuzilishi. 2.naqd pul aylanmasi va uni tashkil qilish printsiplari. 3.naqdsiz pul aylanmasi va uni tashkil qilish printsiplari. 4.naqd pulsiz hisob-kitob shakllari. 5.to‘lov tizimi va uning rivojlanish bosqihclari. 6.plastik kartochkalar orqali amalga oshiriladigan hisob-kitoblar pul aylanmasi-bu pulning naqd va naqdsiz shakildagi uzluksiz harakatlari yig`indisidir. pulning doiraviy aylanishi – bu pulning bir qo‘ldan ikkinchi qo‘lga o‘tishidir. pulning doiraviy aylanishining takrorlanishi pulning aylanishi deyiladi. demak, pul aylanmasini pulning aylanishi sifatida talqin qilish mumkin. i. shakerning ta‘rif berishicha pul aylanmasi bu p...

This file contains 24 pages in PPTX format (315.6 KB). To download "pul aylanmasi va uning tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: pul aylanmasi va uning tarkibi PPTX 24 pages Free download Telegram