tarbiya jarayoni mohiyati va tarbiya printsiplari

DOCX 10 pages 51,7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 51,7 KB

Fayl turi DOCX

Pages 10

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

3-ma’ruza: tarbiya jarayoni mohiyati va tarbiya printsiplari.tarbiya metodlari va vositalari. tarbiya turlari va mazmuni. tayanch tushunchalar: tarbiya, tarbiya jarayoni, tarbiyaning maqsadi, tarbiya mazmuni, tarbiyaning umumiy vazifalari, tarbiya turlari, tarbiya qonuniyatlari, tarbiya tamoyillari. tarbiya jarayonining mohiyati va ahamiyati. tarbiya pedagogikadagi asosiy tushunchalardan biri sanaladi. jamiyat va pedagogikaning tarixiy rivoji davomida mazkur kategoriyani tushuntirishga turlicha yondashuvlar yuzaga keldi. eng avvalo, yuqorida keng va tor ma’nodagi tarbiya farqlanadi. keng ma’noda tarbiya shaxsga jamiyatning ta’sir etishi, ijtimoiy hodisa sifatida qaraladi. mazkur holatda tarbiya ijtimoiylashtirish bilan uyg’unlashadi. tor ma’nodagi tarbiya deganda, pedagogik jarayon sharoitida ta’lim maqsadini amalga oshirish uchun pedagog va tarbiyalanuvchilarning maxsus tashkil etilgan faoliyati tushuniladi. ushbu holatda pedagoglarning tarbiyaviy faoliyati tarbiyaviy ish deb ataladi. tarbiyaning maqsadi – har tomonlama barkamol shaxsni shakllantirish. tarbiya mazmuni deganda, qo’yilgan maqsad va vazifalar bilan bog’liqlikda ta’lim oluvchilarning egallashi lozim bo’lgan bilim, malaka, e’tiqod, shaxs sifati va xarakteri, xulq-atvor tizimi tushuniladi. tarbiyaning umumiy vazifalari: jamiyat a’zolarining maqsadga yo’naltirilgan …

2 / 10

jarayonidir. tarbiya jarayoni o’ziga xos xususiyatlarga ega: maqsadga yo’naltirilganligi; ko’p qirrali jarayon; uzoq muddat davom etishi; uzluksizligi; yaxlitligi; variativligi; natijalarning oldindan aniqlanmasligi; ikki tomonlamalilik; tarbiya qonuniyatlari – bu bir tomondan, ijtimoiy hodisa sifatida tarbiyaning xususiyatlari, ikkinchi tomondan, shaxsning rivojlanishi bilan bog’liq bo’lgan barqaror aloqalar. tarbiya jarayonining quyidagi qonuniyatlari mavjud: ijtimoiy muhitning ob’ektiv va sub’ektiv omillariga bog’liqligi; tarbiyaning shaxsning rivojlanishi bilan birligi va o’zaro bog’liqligi; faoliyat va munosabatni e’tirof etish shaxsning ijtimoiy qimmatli fazilatlarini shakllantirishning negizi va asosiy manbai; tarbiyalanuvchilarning o’zaro tarbiyaviy ta’siri, o’zaro munosabatlari hamda faol faoliyati o’rtasidagi bog’lanish; tarbiya va o’zini-o’zi tarbiyalashning intensivligi; tarbiyalanuvchining “ichki olami”ga ta’sir etishning intensivligi; tarbiyalanuvchilarda verbal va sensomotor jarayonlarning rivojlanish darajasi va pedagogik ta’sirni hisobga olish. tarbiya tamoyillari – bu tarbiyaviy ishning yo’nalishiga, mazmuniga, metodlari va tashkil etilishiga, tarbiya jarayonining ishtirokchilari orasidagi munosabatlarga qo’yiladigan asosiy talablar ifodalanadigan dastlabki qoidalardir. tarbiya jarayoni quyidagi tamoyillar asosida boshqariladi: maqsadga qaratilganligi va g’oyaviy yo’nalganligi; tarbiyaning insonparvarlashuvi; tarbiyaning hayot, …

3 / 10

t, jismoniy tarbiyani qamrab oladi. ta’lim muassasalaridagi tarbiyaviy ishlarning turli yo’nalishlari bilan bog’liqlikda fuqarolik, siyosiy, baynalmilal, axloqiy, estetik, mehnat, jismoniy, huquqiy, ekologik, iqtisodiy tarbiyaga bo’linadi. institutsional belgilariga bo’yicha oila, ta’lim muassasasi, ta’lim muassasasidan tashqari, diniy, bolalar, yoshlar tashkilotlaridagi tarbiya, maxsus ta’lim muassasalaridagi tarbiyaga bo’linadi. tarbiya va tarbiyalanuvchilar orasidagi munosabatlar uslubiga ko’ra avtoritar, demokratik, liberal, erkin tarbiya; turli falsafiy kontseptsiyalar bilan bog’liqlikda pragmatik, aksiologik, jamoaviy, individual tarbiya farqlanadi. jamoa tarbiya ob`yekti va sub`ekti sifatida.tarbiyaning umumiy metodlari tayanch tushunchalar: jamoa, o’quvchilar jamoasi, jamoaning shakllanish bosqichlari, jamoaning shakllanish darajalari, konformizm, lider, norasmiy lider. jamoa haqida tushuncha. jamoa (lotincha «kollektivus» so’zining tarjimasi bo’lib, yig’ilma, omma, birgalikdagi majlis, birlashma, guruh) bir necha a’zo (kishi)lardan iborat bo’lib, ijtimoiy ahamiyatga ega umumiy maqsad asosida tashkil topgan guruh demakdir. zamonaviy talqinda «jamoa» tushunchasi ikki xil ma’noda ishlatiladi. birinchidan, jamoa deganda bir necha kishilarning muayyan maqsad yo’lida birlashuvidan iborat tashkiliy guruhi tushuniladi (masalan ishlab chiqarish jamoasi, zavod jamoasi, o’quv …

4 / 10

shtirilgan guruh. chunonchi o'quvchilar jamoasi yuqori darajada uyushtirilgan birlashma hisoblanadi 5-rasm. «jamoa» tushunchasi tavsifi jamoada va jamoa yordamida tarbiyalash – tarbiya tizimida muhim ahamiyatga ega bo’lgan tamoyillardan biridir. shaxsni shakllantirishda jamoaning yetakchi rol o’ynashi to’g’risidagi fikrlar pedagogika fanining ilk rivojlanish davrlaridayoq bildirilgan. jamoada uning a’zolari o’rtasidagi munosabatning alohida shakli yuzaga keladi, bu esa shaxsning jamoa bilan birgalikda rivojlanshini ta’minlaydi. lekin har qanday guruhni ham jamoa deb hisoblab bo’lmaydi. jamoa bir qator belgilarga egadirki, mazkur belgilar jamoani kishilarning etarli darajada uyushgan har qanday guruhdan ajratib turadi. ijtimoiy ahamiyatga ega yagona maqsadning mavjudligi. jamoaning maqsadi albatta ijtimoiy maqsadlar bilan mos kelishi, jamiyat va davlat tomonidan qo’llab-quvvatlanishi, davlat konstitusisi va qonunlariga, jamiyat mafkurasiga qarama-qarshi bo’lmasligi zarur. umumiy birgalikdagi faoliyat. kishilar aniq maqsadga birgalikda tez erishish uchun jamoaga birlashadilar. buning uchun jamoaning har bir a’zosi birgalikdagi faoliyatda faol ishtirok etishi zarur, faoliyat umumiy tashkil eitilishi kerak. jamoa a’zolari birgalikdagi faoliyat natijalari uchun yuqori shaxsiy …

5 / 10

tarkibida eng barqaror bo’g’in – bu muayyan sinflar negizida shakllangan jamoalar sanaladi. sinf jamoasi tarkibida o’quvchilar tomonidan amalga oshiriluvchi asosiy faoliyat o’qish faoliyati sanaladi. aynan sinf jamoasida shaxslararo aloqa va munosabatlar tarkib topadi. shuningdek, sinflar jamoalari negizida maktab jamoasi shakllanadi. yuqoridagi jamoaning o’ziga xos belgilaridan kelib chiqib, shunday xulosa chiqarish mumkin. o’quvchilar jamoasi – bu ijtimoiy ahamiyatga ega yagona maqsadni ko’zda tutuvchi, birgalikdagi faoliyatni tashkil etuvchi, umumiy saylab qo’yilgan organiga ega bo’lgan, mustahkamlik, umumiy javobgarlik bilan ajralib turuvchi, barcha a’zolarining huquq va majburiyatlarda tengligi sharoitida majburiy aloqadorlikka ega bo’lgan o’quvchilar guruhidir. jamoani shakllantirish bosqichlari. jamoani shakllantirish muayyan qonuniyatlarga bo’ysunadigan uzoq muddatli murakkab jarayondir. o’quvchilar jamoasini shakllantirish to’rt bosqichda amalga oshiriladi. jamoa shakllanishining birinchi bosqichi. mazkur bosqichda talab faqat o’qituvchilar tomonidan qo’yiladi. bu jamoa rivojlanishining boshlang’ich nuqtasidir. ushbu davrdagi jamoa hali tarbiyalovchi jamoa bo’lmay, balki «tashkil etuvchi birlik» (sinf yoki guruh) hisoblanadi. ushbu bosqichda o’quvchilar o’qituvchi tomonidan talablarning qo’yilishiga e’tiborsiz qaraydilar. …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "tarbiya jarayoni mohiyati va tarbiya printsiplari"

3-ma’ruza: tarbiya jarayoni mohiyati va tarbiya printsiplari.tarbiya metodlari va vositalari. tarbiya turlari va mazmuni. tayanch tushunchalar: tarbiya, tarbiya jarayoni, tarbiyaning maqsadi, tarbiya mazmuni, tarbiyaning umumiy vazifalari, tarbiya turlari, tarbiya qonuniyatlari, tarbiya tamoyillari. tarbiya jarayonining mohiyati va ahamiyati. tarbiya pedagogikadagi asosiy tushunchalardan biri sanaladi. jamiyat va pedagogikaning tarixiy rivoji davomida mazkur kategoriyani tushuntirishga turlicha yondashuvlar yuzaga keldi. eng avvalo, yuqorida keng va tor ma’nodagi tarbiya farqlanadi. keng ma’noda tarbiya shaxsga jamiyatning ta’sir etishi, ijtimoiy hodisa sifatida qaraladi. mazkur holatda tarbiya ijtimoiylashtirish bilan uyg’unlashadi. tor ma’nodagi tarbiya deganda, pedagogik jarayon sharoit...

This file contains 10 pages in DOCX format (51,7 KB). To download "tarbiya jarayoni mohiyati va tarbiya printsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya jarayoni mohiyati va ta… DOCX 10 pages Free download Telegram