ong taraqqiyoti va ongsizlik

DOCX 1 page 109.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 109.5 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

3-mavzu: ong taraqqiyoti va ongsizlik. (2 s) reja: 1. filogenez va ontogenez haqida tushuncha. psixikaning sensor, perseptiv bosqichlari. instinktlar. 2. instinkt tushunchasining mazmuni. instinktlarning klassifikatsiyasi. hayvonlarning individual va intellektual xatti-harakat shakllari. 3. ongning paydo bo‘lishi va uning taraqqiyoti. onglilik va ongsizlik. muhit psixik faoliyat va taraqqiyot omili sifatida. anglanmagan psixik jarayonlar. tayanch so’z iboralar: psixik taraqqiyot, miya va psixika, filogenez, insoniyat va xayvonlar xatti harakatlar, xayvonlarning intelektual xatti-harakatlari, evolyutsion taraqqiyot, ta’sirlanuvchanlik, harakatning instinktiv, individual, intellektual shakllari, ong strukturasi, subyekt, obyekt, maqsadni ko’zlovchi faoliyat, ongsizlik, patalogik holatlar. ong-faqat insongagina hos bo’lgan oliy darajadagi aks ettirish, olamni bilish mexanizmidlr. odam psixikasi hayvon psixikasidan farq qiladi. inson psixikasining hayvon psixikasidan sifat ayirmasi: 1. inson o’z mohiyati jihatdan azaldan boshlab ijtimoiy mavjudotdir. 2. inson psixikasining eng oliy formasi uning ongga egaligidir. inson ongli mavjudot. 3. insonning hayvondan eng muhim sifat ayirmasi birinchi signallar sistemasi bilan bir qatorda ikkinchi signallar sestemasining mavjudligi ya’ni voqelikni so’zlar …

2 / 1

adir. inson ongi evalyutsion harakatning eng so’nggi bosqichi bo’lib, inson taraqqiyoti bosqichida ijtimoiy taraqqiyot tufayli tarkib topgan. inson ongi er yuzidagi barcha mavjudotlarning eng oliysi va gultojidir. har bir ijtimoiy davrning o’ziga hos kuchlari va ijtimiy munosabatlariga mos keladigan ongi bo’lgan. masalan, quldorlik davrida xususiy mulkchilik munosabatlari kelib chiqib, sinflar paydo bo’lgach odam ongi ham sinfiy harakterga ega bo’la borgan. har bir tarixiy davrda yuzaga kelgan ijtimoiy o’zgarishlar natijasida odamning ongi ham o’zgirib borgan. tarixiy tarakkurning ma’lum bosqichida ilmiy tafakkur ilmiy ong tarkib topgan. tevarak atrofdagi voqeylik ana shu ilmiy tafakkur yordamida to’laroq va chuqurroq aks ettirilgan. natijada odam hodisalar o’rtasidagi muhim aloqa va munosadatlarni, qonunlarni ong va tafakkur yordamida bilish imkoniyatiga ega bo’ldi. endilikda odamning ongi bilan idora qilinadigan faoliyati faqat oddiy ish qurollari, kiyim kechak turar- joyinigina yaratib qolmay, balki fan texnikani ham yaratdi, yuqori darajada rivojlantirdi. ming yillar davomida to’xtovsiz davom etgan amaliy mehnat odamning qo’llarini rivojlantirib …

3 / 1

ga kelib, juda uzoq taraqqiyot yo’lini bosib o’tgan. tirik organizmlarning dastlab paydo bo’lgan davridan boshlab hozirgi eng yuksak orgamzm, ya’ni odamgacha rivojlanish yo’li evolyutsion taraqqiyot deb yuritiladi. biz psixika taraqqiyoti haqida fikr yuritar ekanmiz, psixika organik, ya’ni tirik olamdagi hamma organizmlarga hos xususiyatmi, degan savol tug’iladi. psixika ya’ni aks ettirish xususiyati eng avval paydo bo’lgan juda sodda organizmlarda bo’lmagan, ularda oddiy ta ‘sirlanuvchanlik xususiyati bo’lgan xolos. ta’sirlanuvchanlik bir xujayrali organizmlarga (amyobalarga, tufelkalarga) hos xususiyat bo’lgan. evolyutsion taraqqiyot jarayonida organizmlar murakkablashgan sari ularning tashqi olamni aks ettirishlari ham takomillasha borgan. evolyutsion taraqqiyotning ma’lum bosqichiga kelib organizmlarda juda sodda tuzilishga ega bo’lgan nerv sistemasi paydo bo’lgan. dastlab yuzaga kelgan nerv sistemasi juda sodda bo’lib, markazlashmagan, organizmning hamma tomoniga to’rsimon holda tarqalib ketgan ko’rinishga ega bo’lgan. bunday nerv sistemasini suvda yashovchi meduzalarda ko’rishimiz mumkin. keyinchalik evolyutsion taraqqiyot davomida ko’p markazli nerv sistemasiga ega bo’lgan organizmlar paydo bo’ldi. masalan: tugunchasimon markazlarga ega nerv sistemasini …

4 / 1

xususan hashoratlarning, qushlarning) xatti-harakatlarini, qiliqlarini kuzatadigan bo’lsak, ularning harakatlari go’yoki ongli harakatdek bo’lib ko’rinadi. masalan: oddiy cho’l chumolilarining yoki termit deb ataluvchi chumolilarning "jamoa" bo’lib yashashlari, qishga ovqat g’amlashlari, asalarilarning kollektiv bo’lib yashashlari, asal to’plashlari (karl fon frish tadqiqotlari) va qushlarning tuxum ochib, bolasini parvarishlashi (v.a.vagner tadqiqotlari)go’yo ongli harakatlardek bo’lib ko’rinadi. aslida bunday harakatlar ongli bo’lmay, balki instinktiv harakatlardir. instinktiv harakat deganda biz hayvonlarga tug’ma yo’l bilan (shartsiz reflekslar) va ularning tashqi olamga muvofaqlashuvini ta’minlaydigan harakatlar shaklini tushinamiz. instinkt tushunchasi psixologiyaga birinchi marta ch. darvin tomonidan kiritilgan bo’lib, bizga hayvonlarning juda ko’p murakkab harakatlari va qiliqlarining ilmiy tarzda tushunish imkonini beradi. instinkt tushunchasini psixologik va fiziologik mexanizmlari mashhur rus fiziologi akademik i.p.pavlov tomonidan tushuntirishib berildi. evolyutsion taraqqiyot davomida murakkab taraqqiy etgan hayvonlarda, ya’ni umurtqa suyakli va sut emizuvchi hayvonlarda harakatning individual shakllari yuzaga keldi. har bir organizm o’zicha individual hayot kechiradi va tashqi olamda ma’lum muddat davomida yashaydi. vaholanki, hayvonlar …

5 / 1

dividual shakllari asosida hayvonlarda turli-tuman ko’nikmalar yuzaga keladi. bunday olib qarasak bu ko’nikmalar dressirovkadan boshqa narsa emas. (mas. o’rgatilgan itlarning, mushuk va boshqa hayvonlarning harakatlari) tabiiy hayot sharoitlarida ham ko’nikmalar hosil qilinadi (mas. xo’roz va qarg’a). evalyutsion taraqqiyotning yuksak bosqichidagi ayrim hayvonlarda harakatning intellektual shakli paydo bo’ldi. bu yuksak taraqiyotga erishgan maymunlar, itlar va delfinlardagi odam ongiga o’xshash farosat bilan bog’liq bo’lgan xatti-harakat shakllaridir. harakatning intellektual shakli, ya’ni farosat bilan bog’liq bo’lgan harakat turlari ham hayvonlarning tashqi olamga muvofiqlashuvidan iboratdir. harakatning intelektual shakliga ega bo’lgan hayvonlar ma’lum vaziyatda bir qadar farosat bilan bog’liq muammolarni, masalalarni hal qila oladilar. lekin yuksak taraqqiyotga erishgan hayvonlarning intellektual harakatlari odamning ongli harakatlaridan keskin farq qiladi. 5-rasm. odamsimon maymunlar ustida o’tkazilgan tajribalardan e.g.vatsuroning "rafael" ismli shimpanze maymuni bilan o’tkazgan tajribalari juda ibratlidir. e.g.vatsuro maymunlarda ong, tafakkur yo’qligini, ular o’rtasidagi munosabatlarni anglay olmasligini isbotlab bergan. ularda farosat uchqunlari bor holos. 1. yuksak tarqqiyotga erishgan hayvonlarning intellektual …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ong taraqqiyoti va ongsizlik"

3-mavzu: ong taraqqiyoti va ongsizlik. (2 s) reja: 1. filogenez va ontogenez haqida tushuncha. psixikaning sensor, perseptiv bosqichlari. instinktlar. 2. instinkt tushunchasining mazmuni. instinktlarning klassifikatsiyasi. hayvonlarning individual va intellektual xatti-harakat shakllari. 3. ongning paydo bo‘lishi va uning taraqqiyoti. onglilik va ongsizlik. muhit psixik faoliyat va taraqqiyot omili sifatida. anglanmagan psixik jarayonlar. tayanch so’z iboralar: psixik taraqqiyot, miya va psixika, filogenez, insoniyat va xayvonlar xatti harakatlar, xayvonlarning intelektual xatti-harakatlari, evolyutsion taraqqiyot, ta’sirlanuvchanlik, harakatning instinktiv, individual, intellektual shakllari, ong strukturasi, subyekt, obyekt, maqsadni ko’zlovchi faoliyat, ongsizlik, patalogik holatlar. on...

This file contains 1 page in DOCX format (109.5 KB). To download "ong taraqqiyoti va ongsizlik", click the Telegram button on the left.

Tags: ong taraqqiyoti va ongsizlik DOCX 1 page Free download Telegram