psixologiya

PPTX 26 pages 2,1 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 2,1 MB

Fayl turi PPTX

Pages 26

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint psixologiya mavzu: psixik jarayonlar: diqqat, sezgi va idrok ma’ruzachi: ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi o‘qituvchisi n. shukurova reja: 1 diqqat, turlari va xususiyatlari. 2 3 idrok haqida umumiy tushuncha. sezgi va uning turlari. diqqat deb ongimizni bir nuqtaga to‘plab, ma’lum narsa va hodisalarga faol yo‘naltirilishiga aytiladi diqqat sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, xayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. demak, diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo‘ldoshidir fiziologik nuqtai nazardan, diqqat — bosh miya nerv faoliyatining aniq vaqtdagi aniq optimal qo'zg'aluvchanligi holatidagi qismi bo'lib qolgan qismlari esa past darajadagi qo‘zg‘aluvchanlikdir. diqqatning fiziologik asosini bosh miya po'sti qismidagi «optimal qo'zg'alish nuqtasi» tashkil qiladi. odamga har bir daqiqada ta'sir qilib turadigan qo’zg’atuvchilar turlicha reflekslarga sabab bo’ladi. chunki har qanday refleks organizmning tashqi ta'sirotga beradigan qonuniy javob reaksiyasidir. diqqatning nerv-fiziologik asosida orientirovka yoki tekshirish deb ataladigan maxsus refleks yotadi. bunday refleksni akademik i.p.pavlov maxsus ibora bilan "bu nima refleksi" deb ham ataydi. …

2 / 26

tga aytiladi ixtiyoriy diqqat deb - oldindan belgilangan qat'iy bir maqsad asosida va ongli ravishda diqqatimizni ma'lum bir narsa va hodisalarga qaratishimizga aytiladi agar maqsadga qaratilgan faoliyatda shaxs uchun diqqatning ixtiyoriy to’planganidagi kabi faqat faoliyat natijasi emas, balki uning mazmuni va jarayonning o’zi qiziqarli va ahamiyatli bo’lsa ixtiyoriydan so’nggi diqqat deb tushunish mumkin ixtiyorsiz diqqatning nerv-fiziologik asosini orientirovka yoki bu nima? refleksi tashkil qiladi ixtiyoriy diqqatning nerv-fiziologik asosida miya yarim sharlarining po’stida vujudga keladigan optimal qo’zg’alish manbai bilan ikkinchi signallar sistemasining faoliyati yotadi manbayi bizning tasavvurlarimiz, fikrlarimiz, hissiyotlarimiz va mayllarimizdan iborat bo'lgan diqqatga ichki diqqat deb ataladi. ixtiyorsiz diqqat ham, ixtiyoriy diqqat ham o'zining yo'nalishiga ko'ra tashqi va ichki bo'lishi mumkin: manbai bizning ongimizdan tashqarida bo'lgan diqqatga tashqi diqqat deb ataladi. tashqi diqqat dastavval bizning idroklarimiz jarayonida namoyon bo'ladi. 8 diqqatning kuchi – diqqat qanchalik kuchli bo'lsa, u diqqat obyektiga shunchalik ko'p to'planadi, boshqa, ayni vaqtda keraksiz bo'lgan narsalarga shunchalik …

3 / 26

sezgi organlari yordami bilan ongimizda bevosita aks etadi. sezgi organlarimizga ta’sir etadigan narsalardagi ayrim xossalarning miyamizda shu tariqa bevosita aks etishi sezgi deb ataladi. sezgining fiziologik asosini analizatorlarda kechadigan nerv-fiziologik jarayonlar tashkil etadi (i.p.pavlov). analizator – bu nerv fiziologik apparat boʼlib, sezgining qurolidir, uning yordamida inson olamning u yoki bu tomonini, jabhasini aks etadi. analizator uch qismdan iborat: pereferik qism – retseptor (lot. – qabul qilmoq), unga taʼsir koʼrsatayotgan qoʼzgʼatishni qabul qiladi; markazga intiluvchi, afferent (lot. – olib keluvchi) nervlari, perifiriyadan nerv markazlariga, insonning bosh miyasiga qoʼzgʼalishni olib keladi; bosh miyadagi monand qism, qaerda retseptordan kelayotgan maʼlumot qayta ishlanadi. aks ettirish xususiyatiga va reseptorlarning joylashgan o‘rniga qarab sezgilar odatda uch guruhga ajratiladi: 2. tananing ichki a‘zolarida va to‘qimalarida joylashgan hamda ichki a‘zolarining holatini aks ettiradigan reseptorlarga ega bo‘lgan introseptiv sezgilar. 1. tashqi muhitdagi narsalar va hodisalarning xususiyatlarini aks ettiradigan hamda tananing yuzasida reseptorlari mavjud bo‘lgan ekstroreseptiv sezgilar. 3. reseptorlari mushaklarda …

4 / 26

sinesteziya deb, bir analizatorning qo‘zg‘alishi ostida boshqa analizatorga xos sezgining hosil bo‘lishiga aytiladi. sinesteziya sezgilarning har xil turlarida kuzatiladi. tovush qo‘zg‘atuvchilari ta‘sir qilganda kishida ko‘rish obrazlari paydo bo‘lsa, bu ko‘rish-eshitish sinesteziyasi hisoblanadi. har xil odamlarda bu sinesteziyalarda muvofiqlik bo‘lmaydi, lekin ular alohida kishi uchun turg‘un xususiyat hisoblanadi. masalan, ayrim kompozitorlar (n.a.rimskiy-korsakos, shopen, betxoven kabilar)da «rangni eshitish» qobiliyati mavjud bo‘lgan. bu xildagi sinesteziyaning yorqin namunasini litvalik rassom m.k.churlyonisning ijodida, uning ranglar simfoniyasida ko‘rish mumkin. idrok sezgilarga nisbatan murakkab va mazmundor psixik jarayon bo’lib, barcha ruhiy holatlar, xususiyatlar, xossalar va inson ongining yaxlit mazmuni egallangan bilimlar, tajribalar, ko’nikmalar bir davrning o’zida namoyon bo’ladi, aks ettirishda ishtirok etadi. idrok sezgi a’zolarimizga ta’sir qilib turgan narsalarning ongda bevosita aks etishidir. biz narsa va hodisalarni yaxlit holicha idrok qilamiz, narsalarning ayrim xossalarini esa sezamiz. inson nimaniki idrok qilsa, uni figura va fonda idrok qiladi figura – shunday narsaki, uni aniq anglash, ajratish, ko’rish, eshitish va …

5 / 26

, bir-biriga nisbatan munosabatlar bilish jarayonining shaklidir. odamda inson tomonidan vaqtni idrok qilish asosan ruhiy hodisalar, holatlar, vaziyatlar, xususiyatlarning o’zaro o’rin almashinuvi tufayli namoyon bo’ladi va o’ziga xos tuzilishi bilan mazkur jarayonning boshqa shakllaridan farq qilib turadi. biosfera va nosferadagi harakatlarni idrok qilish jismlarning fazodagi (ijtimoiy hayotdagi) o’rin almashinuvini bevosita (bavosita) aks ettirishdan iboratdir. idrok jarayonining navbatdagi yana bir o’ziga xos xususiyati idrok qilishda ba'zan yuz beradigan illyuziya hodisasidir. illyuziya - bizga ta'sir qilayotgan narsalarni yanglish idrok qilish demakdir. voqelikdagi narsa va hodisalarning tana a'zolarini qabul qilish analizatorlarga bevosita ta'sir etmasdan inson ongida turli obrazlarning (ovozlarning eshitilishi, sharpalarning sezilishi) xayolan, fikran paydo bo’lishidan iborat idrokning psixopatalogik (ruhiy xastalik) hodisasiga gallyusinasiya deyiladi. adabiyotlar: 1. a.k.shamshetova, r.n.melibayeva, umumiy psixologiya. toshkent – 2018 ; 2. salavatulina, l.r. obshaya psixologiya: uchebno-prakticheskoe posobie. chelyabinsk – 2021 ; 3. pod obsh. red. n.p. ansimovoy, obshaya psixologiya : uchebnoe posobie. yaroslavl – 2013 ; 4. efimova n …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "psixologiya"

prezentatsiya powerpoint psixologiya mavzu: psixik jarayonlar: diqqat, sezgi va idrok ma’ruzachi: ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi o‘qituvchisi n. shukurova reja: 1 diqqat, turlari va xususiyatlari. 2 3 idrok haqida umumiy tushuncha. sezgi va uning turlari. diqqat deb ongimizni bir nuqtaga to‘plab, ma’lum narsa va hodisalarga faol yo‘naltirilishiga aytiladi diqqat sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, xayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. demak, diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo‘ldoshidir fiziologik nuqtai nazardan, diqqat — bosh miya nerv faoliyatining aniq vaqtdagi aniq optimal qo'zg'aluvchanligi holatidagi qismi bo'lib qolgan qismlari esa past darajadagi qo‘zg‘aluvchanlikdir. diqqatning fiziologik asosini bosh miya po'sti qismidagi «optim...

This file contains 26 pages in PPTX format (2,1 MB). To download "psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya PPTX 26 pages Free download Telegram