v.vundtning eksperemental psixologiyasi va e.titcherning radikal introspeksionizmi

DOCX 13 pages 24.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.8 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

v.vundtning eksperemental psixologiyasi va e.titcherning radikal introspeksionizmi reja: 1. v.vundtning eksperimental psixologiyani fan sifatida rivojlanishidagi o’rni 2. metod va metodikaning orasidagi farqi 3. testlarning turlari v.vundtning eksperimental psixologiyani fan sifatida rivojlanishidagi o’rni eksperimental psixologiya taraqqiyotida ayniqsa nemis fiziologi va psixologi vilgelm vundtning (1832-1920) ishlari katta ahamiyatga ega. vundtgacha faqat ichki tajribadan va o‘z-o‘zini kuzatishdan foydalanib kelgan psixologiya faqatgina ijtimoiy fan edi.vundt eksperiment va o‘lchash metodlarini zarur deb topib, psixologiyani eksperimental fanga aylantirishni maqsad qilib qo‘ydi.vundt psixologiya uchun klassik metodlar bo‘lib qolgan bir qancha metodlarni, ya’ni kuzatish metodi, ifodalash metodi va reaksiya metodlarini kashf etdi hamda rivojlantirdi. vundt 1879-yili leypsigda birinchi eksperimental psixologiya laboratoriyasini tashkil qildi. vundt shug‘ullangan masalalardan biri o‘sha vaqtda astronomlar tomonidan ochilgan diqqatni bir vaqtda ikkita har xil qo‘zg‘atuvchiga to‘plash mumkin emasligi haqidagi masala edi. bu hodisani aniqlash uchun vundt (laboratoriya tashkil qilingunga qadar) 1861—yilda alohida mayatnik o‘ylab chiqardi (vundt mayatnigi). bu mayatnik graduslarga bo‘lingan yoy atrofida harakatlanadi …

2 / 13

arskiy, qozonda - bexterev, odessada n.n.lengerlar tomonidan shunday laboratoriya ochildi. 1911—yilda moskva universiteti huzurida, maxsus qurilgan binoda professor chelpanov rahbarligida eksperimental psixologiya instituti tashkil qilindi. 11.metod va metodikaning orasidagi farqi metod – (yunoncha. metodos- tabiat hodisalarini tekshirish usuli).psixodiagnostik metod –psixologiya fanining tadqiqot usulidir. psixodiagnostik metod psixologiya fanining eksperimental va eksperimental bo’lmagan an`anaviy tadqiqot metodlariga nisbatan o’ziga xoslikka ega. .buni ma`lum qoidalarni bajarish natijasida amalga oshirish mumkin bo’ladi. psixologiyaning metodlari: kuzatish, eksperiment, suhbat, anketa, test, faoliyat natijalarini tahlil qilish, sotsiometriya. shaxsning biror bilish jarayonlari, psixik holatlari yoki ndividualpsixologik xususiyatlarini aniqlashga qaratilgan aniq test yoki so’rovnoma metodika deyiladi. metodika keng doirada mana shu dars jarayonlarida qöllaniladigan sanoqsiz metodlar jamlanmasi sifatida tushuniladi. metodologiya tushunchasi ikki asosiy mazmunga ega — faoliyatda qo‘llaniladigan ma'lum usullar tizimi (fanda, siyosatda, san'atda va h.k.); tizim haqidagi ta'limot yoki metod nazariyasi. metodologiya faqat metodlarni emas, balki tadqiqotni ta'minlovchi boshqa vositalarni ham o‘rganadi. tamoyil, qoida va ko‘rsatmalar, shuningdek, kategoriya hamda …

3 / 13

tejaydi, maqsadga eng yaqin va oson yo‘l bilan yetishishga yordam beradi. metodning asosiy vazifasi faoliyatning bilish va boshqa shakllarini boshqaruvdan iborat. biroq: -birinchidan, metod va metodologik muammolarning rolini inkor qilish yoki to‘g‘ri baholamaslik ("metodologik negavizm"); -ikkinchidan, metodning ahamiyatini bo‘rttirish, mutlaqlashtirish, uni barcha masalalarning kaliti, ilmiy yangiliklarni yaratishning eng qulay vositasi (metodologik eyforiya), deb tushunish noto‘g‘ridir. har qanday metod muayyan nazariya asosida yaratiladi va tadqiqotning zaruriy sharti sifatida namoyon bo‘ladi. har bir metodning samaradorligi uning chuqur mazmun va mohiyatga egaligi, nazariyaning fundamentalligi bilan asoslanadi. o‘z navbatida, metod mazmuni kengayib boradi, ya'ni bilimning chuqurlashishi va kengayishi, tajribaga tatbiq etilishi bilan metodning ko‘lami ham o‘zgaradi. ilmiy bilishda nafaqat ilmiy natija (bilimlar majmui) va predmetning mohiyatini anglash, balki unga eltuvchi yo‘l, ya'ni metod ham haqiqiy bo‘lmog‘i lozim. shunga ko‘ra, predmet va metodni birbiridan ayri holda tushunish mumkin emas. har qanday metod u yoki bu darajada real hayotiy jarayonlarda shakllanadi va yana unga qaytadi. metod …

4 / 13

larning turlari test deb, bir xil shaklda tuzilgan, qisqa, vaqt bo‘yicha chegaralangan, miqdoriy kattalik bilan ifodalangan individual tafovutlarni o‘rnatish uchun mo‘ljallangan psixologik tashhislash sinoviga aytiladi. testlar yordamida odamlarni o‘zaro bir-biri bilan solishtirgan holda o‘rganish, ular psixologiyasi va hulq-atvoriga baho berish mumkin. test sinaluvchining o‘zini tutishini belgilovchi qat’iy qoida bo‘yicha sinaluvchilar bajarishi zarur bo‘lgan vazifalar to‘plamidan iborat. testlarning bajarilishi javoblarning to‘g‘riligi mezoni bo‘yicha baholanadi. to‘g‘ri bajarilgan vazifalar uchun ballar belgilab qo‘yilgan. testning rag‘bat materiali barcha sinaluvchilar tomonidan bir xilda qabul qilinishi kerak. testlarga berilgan javoblarni ishlab chiqishning ma’nosi shundan iboratki, olingan ma’lumotlar kalit yordamida baholashning ma’lum ko‘rsatkichlari, masalan, shaxsning xususiyatlari bilan solishtiriladi. aniqlashning so‘nggi natijalari test ko‘rsatkichlarida o‘z ifodasini topadi. ularning tashhislashdagi ahamiyati, odatda, ko‘p sonli sinaluvchilarda statistik hisoblash yo‘li bilan olingan ko‘rsatkichlar bilan qiyoslash orqali aniqlanadi. testlar bir necha mezonlarga ko‘ra tasniflanadi. maqsadga ko‘ra, tanlash, ajratish, tasniflash testlariga bo‘linadi. mazmuniga ko‘ra,: a) umumiy qobiliyatlar uchun (intellektual va kreativ); b) maxsus …

5 / 13

metodikalari yoki sub’ektiv testlar, masalan, g. ayzenk va r. kettelning umumshaxsiy testlari; 3) «qalam va qog‘ozli» testlar, masalan, diqqatni tashhislash uchun – matndagi ma’lum harflarni o‘chirish yoki labirintdan eng yaqin chiqish yo‘lini chizish va boshqalar; 4) sinaluvchilar hulq-atvori ifodalanishini baholashga asoslangan testlar, masalan, shaxsning guruh tomonidan baholanishi metodikasi (shgb). 13.so’rovnomalarning turlari savolnomali psixodiagnostik metodlar maxsus standart bo‘yicha tanlab olingan savollarga yozma og‘zaki javoblarni tahlil qilishdir. ushbu metodning bir necha turi mavjud: anketa, savolnoma, intervyu. sinaluvchi savollarga javob berishidan tashqari, o‘zi haqida ma'lumot berishi anketa metodi deb aytiladi. sinaluvchiga beriladigan savollar majmuasi savolnoma metodi deyiladi. bu savollar ochiq va yopiq usulda bo‘ladi. standartlashtirilgan javoblarga, sinaluvchi o‘ziga mos javobni berishi yopiq savollar deyiladi. masalan: «ha», «yo‘q», «bilmayman», «roziman, rozi emasman», «aytish qiyin». sinaluvchi mustaqil ravishda hohlagan javobni berishi ochiq savollar deyiladi, bu javoblar yopiq savollardan farqli ravishda, faqat sifatiy tahlil qilinadi. bundan tashqari, savolnomali psixodiagnostik metodlar shaxs sifatlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri aks ettiruvchi savollar …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "v.vundtning eksperemental psixologiyasi va e.titcherning radikal introspeksionizmi"

v.vundtning eksperemental psixologiyasi va e.titcherning radikal introspeksionizmi reja: 1. v.vundtning eksperimental psixologiyani fan sifatida rivojlanishidagi o’rni 2. metod va metodikaning orasidagi farqi 3. testlarning turlari v.vundtning eksperimental psixologiyani fan sifatida rivojlanishidagi o’rni eksperimental psixologiya taraqqiyotida ayniqsa nemis fiziologi va psixologi vilgelm vundtning (1832-1920) ishlari katta ahamiyatga ega. vundtgacha faqat ichki tajribadan va o‘z-o‘zini kuzatishdan foydalanib kelgan psixologiya faqatgina ijtimoiy fan edi.vundt eksperiment va o‘lchash metodlarini zarur deb topib, psixologiyani eksperimental fanga aylantirishni maqsad qilib qo‘ydi.vundt psixologiya uchun klassik metodlar bo‘lib qolgan bir qancha metodlarni, ya’ni kuzatish metodi, ifodalash ...

This file contains 13 pages in DOCX format (24.8 KB). To download "v.vundtning eksperemental psixologiyasi va e.titcherning radikal introspeksionizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: v.vundtning eksperemental psixo… DOCX 13 pages Free download Telegram