radikal polimerlanish jarayonlari

DOC 117.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403774200_46773.doc radikal polimerlanish jarayonlari radikal polimerlanish jarayonlari erkin radikallarning ta‘siri natijasida aktiv markazlar hosil bo’lishi bilan boshlanadi. erkin radikallarda kimyoviy aktivligi yuqori bo’lgan juftlanmagan elektronning mavjudligi ularning turli xil tuzilishiga ega bo’lgan monomerlar bilan reaktsiyaga kirishishiga moyillik yaratadi. natijada monomer molekulasida o’sish imkoniyatiga ega bo’lgan aktiv markaz hosil bo’ladi. bu jarayon umumiy holda toyinmagan organik birikmalar uchun quyidagicha ifodalanadi: r + ch2 = ch → r — ch2 → ch | | r r bu yerda: ro — juftlashmagan aktiv elektronga ega bo’lgan atom yoki atomlar gruppasi (radikal). o’tkazilgan amaliy tajribalar tahlili shuni ko’rsatadiki, erkin radikallar reaktsion muhitda polimerlanish jarayonining boshlanishidan to oxirigacha mavjud bo’ladi. demak, polimerlanish jarayonida erkin radikallarning miqdori makromolekula hosil bo’lishigacha orta boradi, bunda monomer molekulasi o’zining keyingi molekulasi bilan birikib, yangi erkin radikallar hosil qiladi. zanjirning o’sish jarayoni monomer molekulasi bilan erkin radikallar orasidagi juda ko’p elementar (oddiy) reaktsiyalardan iborat bo’lib, polimerlanish davrida makromolekula zanjirining massasini …

| x zanjirning uzilish jarayoni makroradikaldagi mavjud erkin radikallarning reaktsion muhitdan yo’qolishi bilan boradi. reaktsiyada zanjirning uzilishi ikkita o’sayotgan makroradikallarining o’zaro birikishi natijasida vujudga keladi. bu esa radikallarning “ o’zaro birikish ” (rekombinatsiya) reaktsiyasi deyiladi. rekombinatsiya natijasida reaktsion muhitdagi aktiv zarrachalarning soni kamayib, ular yo’q bo’lib ketadi: zanjir uziladi. masalan: …—ch2—ch—ch2—ch + ch—ch2—ch—ch2 …→…— | | | | r r r r —ch2chch2—ch—chch2ch—ch2—… | | | | r r r r vodorod atomining ajralishi yoki zanjir boylab uzatilishi natijasida o’sayotgan zanjir oxirida qo’shbog’ hosil bo’ladi va natijada zanjir uziladi. bu reaktsiyani disproportsiyalanish reaktsiyasi deb yuritiladi. —ch2—ch—ch2—ch + ch—ch2—ch—ch2—…→ | | | | r r r r → —ch2—ch—ch = ch + ch2—ch2—ch—ch2—… | | | | r r r r polimerlanish jarayonida zanjirning uzatilishi muhim reaktsiyalardan biri hisoblanadi. bu reaktsiyaning borishi, shart-sharoitlari haqida keyinroq batafsil to’xtalib o’tamiz. shunday qilib, radikal polimerlanish zanjirli ko’p bosqichli ximiyaviy reaktsiyalardan biri bo’lib, uning tezligiga …

polimerlanishda kam energiya sarflanadi va jarayon oson kechadi. turli moddalarning parchalanib, erkin radikallar hosil qilishi doimo modda molekulasiga ma‘lum bir energiya berilishi tufayli vujudga keladi. demak, erkin radikallarning hosil bo’lish jarayoni ham, uslubiga qarab, termik, fotoximiyaviy, rentgen, lazer va radiatsion nurlar ta‘sirida amalga oshadi. sopolimerlanish jarayoni. ikki yoki undan ortiq tur monomerlarning birgalikda polimerlanish jarayoni s o p o l i m y e r l a n i sh jarayoni deyiladi; hosil bo’lgan yuqori molekulyar birikmalar esa s o p o l i m e r l a r deb ataladi. sopolimerlar makromolekulasining tarkibi reaktsiya uchun olingan monomerlarning molekula qoldiqlaridan bo’g’inlaridan tashkil topdi. makromolekulaning tarkibi faqat bir xil monomer molekula bo’g’inlaridan tashkil topgan polimerlar g o m o p o l i m e r l a r deyiladi. gomopolimerlanish jarayonida faqat bir turdagi o’sayotgan zanjirni tashkil etsa, sopolimerlanish esa bir necha xil ko’rinishdagi o’sayotgan zanjirlardan iborat bo’ladi. hozirgi …

arayonida o’sayotgan radikallar bilan monomerlarning o’zaro ta‘sirlashuvi natijasida to’rt turdagi reaktsiya sodir bo’ladi. agar m1 va m2 monomerlardan aktiv markazlar osil bo’lish tezligini υ1,1 , υ2,2 va tezlik doimiyliklarini υ1,1 , va υ2,2 bilan, oraliq reaktsiyalar tezliklarini υ 1,2 , υ 2,1 va k 1,2 , k 2,1 bilan belgilasak, u holda sopolimerlanish jarayonlar quyidagi elementlar reaktsiyalardan iborat bo’ladi. k1,1 i m1 + m1 ———→ mֹ1 i υ1,1 = k1,1 [m·1] [ m ] k1,2 ii m·1 + m2 ———→ m·2 ii υ1,2 = k1,2 [m·1] [ m2] k2,2 iii m·2 + m2 ——→ m·2 iii υ2,2 = k2,2 [ m·2] [ m2] k2,1 iv m·2 + m1 ——→ m·1 iv υ2,1 = k2,2 [ m·2] [ m1] keltirilgan reaktsiyalardan qaysi birining tezligi kattaroq bo’lsa, hosil bo’layotgan sopolimerlarning tarkibi, o’sha reaktsiyaga muvofiq birikayotgan monomer bo’g’inlari bilan boyigan bo’ladi. demak, mana shu to’rt xil reaktsiyalar yordamida monomerlarning umumiy sarf bo’lish tezligi …

a 11 va 1v reaktsiyalar o’rtasida dinamik muvozanat qaror topadi. shu sababdan (3) tenglamadan r2,1 [m·2] [m1] ning o’rniga r1,2 [m·2] [m2] ni qoyib, hosil bo’lgan tenglamani har ikki tomonini [m1] ga bo’lib, soddalashtiramiz. —— r2,2 r1,1 —— [m1] + [m2] d [m] r1,1 [m·1] [m1] + r1,2 [m·1] [m2] [m1] r1,1 ——— = ——――————————— = —— ————————— d [m2] r2,2 r1,2 [m·1] [m2]3 [m2] r2,2 —— · ——————— + r1,2[m·] [m2] — [m2] [m1] r2,1 [m1] r2,1 bundan monomerlarning nisbiy aktivligini, ularning o’zaro reaktsiyaga kirishish tezlik konstantalari orasidagi nisbat orqali ifodalash mumkin bo’ladi. m1 monomerning nisbiy aktivligini r1 va m2 monomernikini esa r2 bilan ishoralaymiz va bu ifoda sopolimerlanish doimiyligi deb ataladi. ularning qiymatini (5) tenglamadagi o’rniga qoysak, sopolimerlanish jarayoni uchun differentsial tenglamaga ega bo’lamiz: d [m1] [m1] r1 [m1] + [m2] ——— = —— • —————— d [m2] [m2] r2 [m2] + [m1] bunda r1 va r2 kattaliklar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "radikal polimerlanish jarayonlari"

1403774200_46773.doc radikal polimerlanish jarayonlari radikal polimerlanish jarayonlari erkin radikallarning ta‘siri natijasida aktiv markazlar hosil bo’lishi bilan boshlanadi. erkin radikallarda kimyoviy aktivligi yuqori bo’lgan juftlanmagan elektronning mavjudligi ularning turli xil tuzilishiga ega bo’lgan monomerlar bilan reaktsiyaga kirishishiga moyillik yaratadi. natijada monomer molekulasida o’sish imkoniyatiga ega bo’lgan aktiv markaz hosil bo’ladi. bu jarayon umumiy holda toyinmagan organik birikmalar uchun quyidagicha ifodalanadi: r + ch2 = ch → r — ch2 → ch | | r r bu yerda: ro — juftlashmagan aktiv elektronga ega bo’lgan atom yoki atomlar gruppasi (radikal). o’tkazilgan amaliy tajribalar tahlili shuni ko’rsatadiki, erkin radikallar reaktsion muhitda polimerlanish jarayonining b...

DOC format, 117.0 KB. To download "radikal polimerlanish jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: radikal polimerlanish jarayonla… DOC Free download Telegram