biologiksuyuqliklar qovushqoqligi

PPTX 24 стр. 1006,7 КБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1006,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

1- mavzu: fizika fani va uning tadqiqot uslublari. fizika predmeti. o‘lchashlar va vektorlar. bir, ikki va uch o‘lchamli o‘lchashlar. kinematika ma’ruzachi: t.f.f.d. (phd), x.o‘sarov 2-ma’ruza: biologik suyuqliklar qovushqoqligi. tibbiy va biologik fizika, tibbiyotda axborot texnologiyalari 1. suyuqliklarning qovushqoqligi. nyuton tenglamasi. 2. qovushoq suyuqliklarning trubalardan oqishi. puazeyl formulasi 3. qovushoq suyuqlik ichida jismlar harakati. stoks qonuni. 4. suyuqlik qovushoqligini aniqlash usullari. 5. qon qovushoqligini aniqlashning klinik usuli 6. laminar va turbulent oqimlar. bernulli tenglamasi 7. suyuqliklar molekulyar tuzilishining xususiyatlari. 8. suyak tuzilishi va biologik suyuqliklar o‘rtasidagi bog‘liqligi reja suyuqliklarning qovushqoqligi. nyuton tenglamasi o‘zining xossalari jihatidan gazlar va qattiq jismlar orasidagi oraliq holatni egallovchi moddalar suyuqliklarga kiradi. suyuqliklar muhiti organizmning katta qismini tashkil etadi, ularning ko‘chishi moddalar almashinuvini va hujayralarni kislorod bilan ta’minlashishini bajaradi, shu sababli suyuqliklarning oqishi va ularning mexanik xossalari, shifokorlar va biologlar uchun katta qiziqish uyg‘otadi. real suyuqlik oqqanda uning ayrim qatlamlari bir-biriga shu qatlamlarga urinma ko‘rinishda yo‘nalgan kuchlar …

2 / 24

umki, trubada oqayotgan suyuqlikda markaziy o‘qdan bir xil uzoqlikdagi suyuqlikning ikki zarrasi bir xil tezlikka ega. truba o‘qi bo‘ylab harakatlanayotgan zarrachalar eng katta tezlikka ega bo‘ladi: truba devoriga eng yaqin suyuqlik qatlami qo‘zg‘almasdir. suyuqliklar zarrachalari tezligining truba ko‘ndalang kesimi bo‘ylab taxminiy taqsimlanishi 2-rasmda ko‘rsatilgan. silindrning yon tomonlari yuziga uni o‘rab olgan suyuqliklar tomonidan ichki ishqalanish kuchi ta’sir etadi. bu kuch quyidagicha ifodalanadi: puazeyl formulasi – qovushoq suyuqlik ichida jismlar harakati. stoks qonuni. qovushqoqlik faqat suyuqliklarning idishlardagi harakatlanishidagina emas, balki jimslarning suyuqlik ichidagi harakatida ham yuz beradi. nyuton qonuniga asosan uncha katta bo‘lmagan tezliklarda qarshilik kuchi suyuqlik qovushoqligiga, jism harakat tezligiga va jism o‘lchamlariga bog‘liq bo‘ladi. qarshilik kuchini aniqlash umumiy formulasini ko‘rsatish mumkin bo‘lmagani uchun uning xususiy holini ko‘rib chiqish bilan chegaralanamiz. jismning eng oddiy shakli sferadir. sferik jism (sharcha) uchun uning suyuqlikli idish ichidagi harakati vaqtida hosil bo‘lgan qarshilik kuchining yuqorida ko‘rsatilgan faktorlarga bog‘liqligi stoks qonuni bilan ifodalanadi: suyuqlik qovushoqligini …

3 / 24

‘lchanadi. sharchaning suyuqlikda tushish usuli stoks qonuniga asoslangan viskozimetrlarda qo‘llaniladi. hozirgi vaqtda klinikalarda qonning qovushqoqligini aniqlashda ikkita kapillyarli gess viskozimetridan foydalaniladi. laminar va turbulent oqimlar. bernulli tenglamasi suyuqliklarning yuqorida ko‘rib o‘tilgan oqimi qatlamli yoki laminar oqimdir. qovushqoq suyuqlikning oqish tezligi oshirilsa, truba ko‘ndalang kesimi yuzi bo‘yicha bosim turlicha bo‘lgani sababli uyurma hosil bo‘la boshlaydi, bunda oqim uyurmali yoki turbulent bo‘lib qoladi. turbulent oqimda zarrachalar tezligi turli joyda turlicha bo‘lib, uzluksiz va xaotik o‘zgarib turadi, harakat esa nostatsionar bo‘ladi. suyuqliklarning truba bo‘ylab oqishi suyuqlikning xossalariga, uning oqish tezligiga, trubalarning o‘lchamiga bog‘liq bo‘lib, reynolds soni bilan aniqlanadi: bu yerda ρ – suyuqlikning zichligi, d – trubaning diametri. agar reynolds soni biror kritik qiymatdan katta bo‘lsa suyuqlik harakati turbulent bo‘ladi. masalan, silliq devorli silindrik trubalarda re=2300 ga teng. arteriyalarda qon oqishi normal holda laminar oqim bo‘lib, klapanlar yaqinida esa biroz turbulent oqim vujudga keladi. patologiyada qonning qovushqoqligi normadan kichik bo‘lganda reynolds soni kritik …

4 / 24

k. suyuqlik oqish tezligi υ1 bo‘lgan s1 va suyuqlikning oqish tezligi υ2 bo‘lgan s2 kesimli holatlarini ko‘rib chiqaylik. suyuqlik uzulmagan yon tomonlarga o‘tmagani va siqilmagani uchun vaqt oralig’ida bu kesimlardan bir xil hajmdagi, bir xil massali ∆m suyuqlik o‘tadi. keng kesimdan oqib o‘tayotgan suyuqlik hajmining shakli asosan s1 va balandligi υ1∆t bo‘l-gan silindr shaklida bo‘ladi va s1υ1∆t ga tengdir. xuddi shuningdek tor kesimidan oqib o‘tayotgan suyuqlikning hajmi s2υ2∆t ga tengdir. u holda s1υ1=s2υ2 binobarin υ1/υ2= s1/s2 kesimlar ixtiyoriy tanlangani uchun sυ=const bu uzluksizlik tenglamasi deyiladi. faraz qilaylik o‘zgaruvchan kesimli qiya oqim nayi (yoki real quvur) bo’ylab ∆v hajmli va ∆m massali suyuqlik a holatdan b holatga oqib o‘tayotgan bo‘lsin. hajmning kichikligini e’tiborga olib suyuqlik zarralari bir xil sharoitda deb qabul qilish mumkin. s1υ1∆t a holatda suyuqlik bosimi p1 va tezligi υ1 hamda boshlang’ich holatdan h1 balandlikda bo‘lsin. b-holatda esa mos ravishda p2υ2h2 bo‘lsin. ushbu holatlarda oqim nayining ko’ndalang kesim yuzasi …

5 / 24

∆t=s2∙υ2∆t=∆v bu yerda ∆v ko‘rilayotgan mas-salarning har birining hajmi. shuning uchun ∆a=p1∙∆v- p2∙∆v buni hadlarini qayta guruhlab quyidagini hosil qilamiz; yuqoridagini hadlarini qayta guruhlab quyidagini olamiz; bu tenglikni ikkala tomonini ∆v ga bo‘lib va m/∆v=ρ suyuqlik zichligi ekanligini nazarga olib quyidagicha yozish mumkin. a va b holatlar ixtiyoriy olingani uchun oqim nayining har qanday joyida quyidagi shart saqlanib qoladi. d.bernulli 1738 yilda aniqlagan bu munosabat bernulli tenglamasi deb yuritiladi. tenglamaning chap qismini bosim kattaliklari deb qarash mumkin. p statik bosim, dinamik bosim, ρgh gidravlik bosim deyiladi. suyuqliklar molekulyar tuzilishining xususiyatlari. oddiy suyuqliklar izotropdir, tuzilishi jihatidan esa ular amor jismlar hisoblanadi. suyuqliklarning ichki tuzilishlari o‘zaro yaqin zarrachalarning bir-biriga nisbatan tartibli joylashishlari bilan xarakterlanadi. molekulalar orasidagi masofalarning kichik bo‘lishi, lekin o‘zaro ta’sir kuchlarining kattaligi, suyuqliklarning juda kichik siqiluvchanligiga olib keladi: suyuqliklar orasidagi masofani oz miqdorda kamaytirish, molekulalar orasida o‘zaro katta itarish kuchlarini yuzaga keltiradi. yopishqoqlik deb real suyuqliklar bir qatlamining boshqa qatlam …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "biologiksuyuqliklar qovushqoqligi"

1- mavzu: fizika fani va uning tadqiqot uslublari. fizika predmeti. o‘lchashlar va vektorlar. bir, ikki va uch o‘lchamli o‘lchashlar. kinematika ma’ruzachi: t.f.f.d. (phd), x.o‘sarov 2-ma’ruza: biologik suyuqliklar qovushqoqligi. tibbiy va biologik fizika, tibbiyotda axborot texnologiyalari 1. suyuqliklarning qovushqoqligi. nyuton tenglamasi. 2. qovushoq suyuqliklarning trubalardan oqishi. puazeyl formulasi 3. qovushoq suyuqlik ichida jismlar harakati. stoks qonuni. 4. suyuqlik qovushoqligini aniqlash usullari. 5. qon qovushoqligini aniqlashning klinik usuli 6. laminar va turbulent oqimlar. bernulli tenglamasi 7. suyuqliklar molekulyar tuzilishining xususiyatlari. 8. suyak tuzilishi va biologik suyuqliklar o‘rtasidagi bog‘liqligi reja suyuqliklarning qovushqoqligi. nyuton tenglamasi o‘zini...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (1006,7 КБ). Чтобы скачать "biologiksuyuqliklar qovushqoqligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: biologiksuyuqliklar qovushqoqli… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram