buyuk ipak yo‘lini qayta tiklashda transport tarmog‘ining ahamiyati

DOC 267,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1557206565_74300.doc buyuk ipak yo‘lini qayta tiklashda transport tarmog‘ining ahamiyati reja: 1. «buyuk ipak yo’li»ning shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati 2. buyuk ipak yo‘lidagi transport vositalarining ahamiyati 3. savdo sohasi transport vositalarining turlari «buyuk ipak yo’li»ning shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati buyuk ipak yo’lining paydo bo’lishi va rivojlanishi. qadimgi xalqlarning turli tomonlama rivojlanishida savdo va tranzit yo’llarning ahamiyati nixoyatda kattadir. mil. avv. iii ming yillikka kelib, o’rta osiyoning ko’pgina xududlari kadimgi axoli tomonidan uzlashtirib bo’lingan edi. chul va dasht xududlardagi kuchmanchi chorvador axoli voxalardagi utrok axoli bilan o’zaro alokalarni bronza davriga kelib yanada rivojlantiradilar. tarixiy adabiyotlardan ma’lum bo’lishicha, buyuk ipak yo’li tashkil topmasdan ancha ilgariyok qadimgi sharq va o’rta osiyo xududlarida o’zaro almashinuv yo’llari mavjud edi. bronza davridagi (mil. avv. iii—ii ming yilliklar) ana shunday yo’llardan biri «lojuvard yo’li» deb atalib, uning bir tarmog‘i badaxshon, baktriya va marg‘iyona xududlarini xorazm, sug‘d, markaziy va ural bilan bog‘lagan. yana bir tarmog‘i esa, baktriya …

natadi. elchi chjan syan (mil. avv. 138-126 yillarda) xitoyning xunnlarga karshi kurashi uchun ittifokchi izlab kelgan edi. mil. avv. ii-i asrlarga kelib, chjan syan yurgan yo’llarda xitoyni o’rta va g‘arbiy osiyo bilan bog‘laydigan karvon yo’li paydo buladi. bu yo’l buyuk ipak yo’li deb atalib, umumiy uzunligi 12 000 km dan iborat edi. ilk o’rta asrlarga kelib, ipak yo’lining yanada rivojlanganligini kuzatish mumkin. uz davrida nixoyatda katta ahamiyatga ega bulgan bu yo’lning dastlabki tarmog‘i xitoydagi sian shaxridan boshlanib, sharqiy turkiston, o’rta osiyo, eron, mesopotamiya orqali o’rta yer dengizigacha chuzilgan. buyuk ipak yo’lining tarmoqlari xitoyning anosi shaxriga kelib, ipak yo’li bir necha tarmoqlarga bulinib ketgan. xususan bir tarmoq anosi-hami-qoshg‘ar orqali qukonga, undan esa toshkentga o’tgan. bu yerdan jizzax va samarkand orqali buxoroga kelgan yo’l urganch orqali gurevga, u yerdan oksaroy orqali qora dengiz buylariga chikkan. yana bir tarmoq esa dunxuan orqali xutanga, undan loxurga o’tib ketgan. undan tashqari buxoroga kelib, bu tarmoq …

ipakchilik kirib keldi. karvon yo’li rivojlanib borgan sari savdo-sotik va madaniy alokalar rivojlanib bordi. kushonlar va eftalitlar davriga kelib (i-vi asrlar), o’rta osiyo orqali utuvchi ipak yo’li tarmoqlari nazoratini mahalliy sukdiy axoli kulga oladilar. qushni davlatlar ham ipak yo’lidan manfaatdor bulganligi sababli ilk o’rta asrlarda eron va vizantiya xukmdorlari sug‘diylar bilan konli kurashlar olib bordilar. milodning boshlarida kadimgi dunyoning ilg‘or madaniyatli davlatlari asosan turttaga: rim, parfiya, xitoy va kushon davlatlariga bulinar edi. g‘arbda britan orollaridan sharqda tinch okeani soxillarigacha chuzilgan bu zabardast saltanatlar insoniyat tarixida birinchi bulib «buyuk ipak yo’li» deb nomlanuvchi yo’l bilan bog‘landilar. ipak yo’li rivojlanib borgan sari podsholarning o’zaro elchilar yuborishlari, bir-birlariga har xil sovg‘alar in’om etishlari an’anaga aylandi. savdo-sotik misli kurilmagan darajada rivojlanib bordi. shuningdek, sharq bilan o‘arb madaniyatining bir-biriga ta’siri kuchaydi. davlatlar rivojlanishidagi ko’plab madaniy uxshashliklar ham shu tufayli yuzaga keldi. buyuk ipak yo’li buylab ko’plab karvonsaroylar, shaharlar barpo etildi. bu yo’ldan borayotgan savdogarlar ko’pincha …

ik, almashinuv va madaniyatlarining boyib borishi, tinchlik va tarakkiyot uchun asos bulib xizmat kildi. o'zbekiston xududlari bu yo’lning chorraxasida joylashgan bulib, bu yerga turli mamlakatlardan savdogarlar, xunarmandlar, olimlar va me’morlar tashrif buyurganlar. yunesko tomonidan «buyuk ipak yo’li-mulokot yo’li» dasturining ishlab chikilishi yevrosiyodagi 30 dan ortik yetakchi davlatlarning 2000 yilga kadar ilmiy-madaniy faoliyati uchun yunalish buldi. respublikamiz xududlarida ham ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etildi. buning natijasida ko’pgina tarixiy-madaniy obidalar urganildi, kadimgi yo’llar va yunalishlar aniklandi, milliy va ma’naviy boyligimiz hamda an’analarimiz urganildi. juda ko’pchilik tadkikotchilar ishtirok etayotgan «buyuk ipak yo’li-mulokot yo’li» dasturining asosiy vazifasi sharq va g‘arb xalqlari o’rtasida iktisodiy va madaniy alokalar urnatgan hamda rivojlantirgan bu yo’lni xalqlarning birodarlik, o’zaro hamkorlik va samimiy mulokot yo’liga aylantirishdan iboratdir. buyuk ipak yo‘lidagi transport vositalarining ahamiyati keyingi yillarda o‘zbekiston respublikasida xalqaro turizmni rivojlantirish borasida ishlab chiqilgan muhim hujjatlar qatoriga o‘zbekiston respublikasi prezidentining 1995-yil 2-iyundagi «buyuk ipak yo‘li»ni kayta tiklashda o‘zbekiston respublikasi ishtirokini avj oldirish …

eb nom olgan savdo-sotiq yo‘li bir-biri bilan bog‘lab turar edi. bu yo‘lga «ipak yo‘li» deb nom berilishining asosiy sababi, bu yerda tashiladigan mahsulotlarning asosiy qismi ipak matolari va mahsulotlari bo‘lganligidandir. ipak tayyorlash bilan bog‘liq bo‘lgan sir-asrorlarni xitoy ustalari ming yillar davomida boshqa odamlardan yashirib kelgan. ammo «buyuk ipak yo‘li» orqali tashilgan mahsulotlar faqat ipakdangina iborat bo‘lmay, balki bu yo‘l orqali bronza, chinni, jun, xom ashyolar va ulardan tayyorlangan buyumlar ham edi. «buyuk ipak yo‘li» qariyib ikki ming yillik tarixga ega bo‘lib, bu yo‘l asosan italiyadan tortib turkiya orqali iroq va eronga borgan. u yerdan esa markaziy osiyo hamda shimoliy pomir orqali o‘tib qashqar va yorkentgacha yetgan. bu yerda yo‘l ikkiga ajralgan hamda shimol tomondan takla-makon sahrosini aylanib o‘tib, lobnor ko‘li yaqinida yana qo‘shilgan va xitoygacha borgan. buyuk ipak yo‘lida turkiston hududi yetakchi rolni bajarib kelgan. ushbu hududdagi samarqand, buxoro, xiva, termiz, xo‘jand, chorjuy kabi qator shaharlar ipak yo‘lidagi asosiy manzillar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buyuk ipak yo‘lini qayta tiklashda transport tarmog‘ining ahamiyati"

1557206565_74300.doc buyuk ipak yo‘lini qayta tiklashda transport tarmog‘ining ahamiyati reja: 1. «buyuk ipak yo’li»ning shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati 2. buyuk ipak yo‘lidagi transport vositalarining ahamiyati 3. savdo sohasi transport vositalarining turlari «buyuk ipak yo’li»ning shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati buyuk ipak yo’lining paydo bo’lishi va rivojlanishi. qadimgi xalqlarning turli tomonlama rivojlanishida savdo va tranzit yo’llarning ahamiyati nixoyatda kattadir. mil. avv. iii ming yillikka kelib, o’rta osiyoning ko’pgina xududlari kadimgi axoli tomonidan uzlashtirib bo’lingan edi. chul va dasht xududlardagi kuchmanchi chorvador axoli voxalardagi utrok axoli bilan o’zaro alokalarni bronza davriga kelib yanada rivojlantiradilar. tarixiy ada...

Формат DOC, 267,0 КБ. Чтобы скачать "buyuk ipak yo‘lini qayta tiklashda transport tarmog‘ining ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buyuk ipak yo‘lini qayta tiklas… DOC Бесплатная загрузка Telegram