anatomiyafanining tarixi

PPTX 40 pages 29.2 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.2 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

mavzu: anatomiya fanining tarixi. anatomiyaning kirish qismi. anatomiyani o’rganish usullari. shakl va vazifaning birligi. suyaklar tuzilishining umumiy printsiplari. tana suyaklarning funktsional anatomiyasi. mavzu: anatomiya fanining tarixi. anatomiyaning kirish qismi. anatomiyani o’rganish usullari. shakl va vazifaning birligi. suyaklar tuzilishining umumiy printsiplari. tana suyaklarning funktsional anatomiyasi. ma`ruzachi: asatova nazokat o`tkirovna “iste`dodli shifokorlar inson anatomiyasi bo`yicha aniq bilimga katta ahamiyat berishadi.” aristotel reja: 1. anatomiya fanining qisqacha tarixi va anatomiyani o’rganish usullari haqida tushuncha. 2. suyaklarning shakliga, tuzilishiga va rivojlanishigi qarab turlari (klassifikasiyasi). suyaklarning tuzilishi. 3. umurtqa po`g`onasi qismlari va ularning tuzulishi. umurtqa turlarining o’zaro farqi. anatomiya so’zi grekcha (anatome-kesaman) so’zidan olingan bo`lib, odam anatomiyasi a`zolarning tuzilishini, shaklini uning taraqqiyotiga, vazifasiga bog'lab o'rganadigan tibbiyotning asosiy fani. gippokrat (bo’qrot) (460-377 ). uning yozib qoldirgan 72 ta asaridan 2000 yil mobaynida tibbiyotda foydalanilgan. yurak qon tomir tizimini o`rganib,yurakning mushak qavatini aniqlagan. aristotel (arastu) ( 384-322) . u gippokratning qon tomirlar miyadan boshlanib tanaga tarqaladi degan …

2 / 40

bayon etilgan. leonardo da vinchi (1452-1519 yillarda yashagan). u 30 ta murdani yorib o’rganib, ularning rasmini chizgan.marchelo malpigi (1628-1694 yillarda yashagan) mikroskop yordamida terini tuzilishini (malpigiy qavati) o’rgangan.n.i.pirogov (1810-1881) topografik anatomiya va xarbiy dala xirurgiyasining asoschisi. u odam a’zolarini joylashishini o’rganish uchun murdani muzlatib qotirib qavatma-qavat arralab kesib o’rganish usulini taklif etgan. 1.osteologiya. 2.sindesmologiya. 3.miologiya 4.splanxnologiya. 5.angiologiya 6.nevrologiya 7.esteziologiya 8.endokrinologiya 9.rentgenoanatomiya 10.topografik anatomiya anatomiyani o’rganish usullari 1. kesib preparatlar tayyorlash usuli. 2. in’ektsiya usulida ichi kavak a’zolar va qon tomirlarni ichiga turli xil rangli moddalar yuborib o’rganiladi. 3. palpatsiya usuli tirik odamda a’zo va to’qimalarni ushlab ko’rib o’rganish. 4. perkussiya usuli a’zo va to’qimalarni urib ko’rib o’rganish. 5. auskultatsiya usuli a’zolardan chiqayotgan tovushlarni eshitib o’rganish. 6. antropometriya tanani qismlarini o’lchab ularning yoshga qarab o’zgarishi o’rganiladi. 7. rentgenoskopiya va rentgenografiya usullarida rentgen nuri vositasida a’zo va to’qimalarni holatini ko’riladi yoki tasvirga olish bilan o’rganiladi. 8. korroziya usulida a’zolarni ichini tez qotuvchi …

3 / 40

attiq va pishiq qilsa, organik moddalar suyaklarning elastiklik qobiliyatini hosil qiladi. suyaklarning o’rta qismi tanasi-diafizi (diaphysis) tsilindr yoki uchburchak shaklida. naysimon suyaklarning tanasida suyak iligi kanali bor. ularning kengaygan uchi-epifiz (epiphysis) deb ataladi. unda qo’shni suyak bilan birlashuvchi bo’g’im yuzasi (facies articularis) bo’lib, u bo’g’im tog’ayi bilan qoplangan. diafizni epifizga o’tish joyi metafiz (metaphisis) deyiladi. naysimon suyaklarning diafizlarida suyak iligi bo’shlig'i (cavum medullare) bor. suyakni tashqi yuzasi suyak usti pardasi (periost) bilan qoplangan. periost yupqa pishiq biriktiruvchi to’qimadan iborat qatlam. suyak tashqi tarafida zich (qattiq) modda— substantia compacta va ichida g'ovak modda (ko‘mik ) — substantia spongiosa hosilalar ko'rinadi. zich moddalar diafiz (suyak tanasida) sohalarda yaxshi taraqqiy etgan bo'lsa, g'ovak modda suyaklarining epifiz (suyak uchlarida) qismlarida yaxshi rivojlangan bo'ladi. suyakning g'ovak qismida ilik — medulla osseum bo'lib, o'z navbatida ikki xil ilik tafovut etiladi. qizil ilik medulla osseum rubra, sariq ilik — medulla osseum flava yog' hujayralaridan hosil bo'ladi. tuzilishi …

4 / 40

yassi suyaklarga kiradi. havo saqlovchi suyaklar tanasida shilliq parda bilan qoplangan havo bilan to’la bo’shliq bo’ladi. ularga kallaning peshona, ponasimon, yuqori jag’ va g’alvirsimon suyaklari kiradi suyaklar turi (tasnifi) joylashishiga ko 'ra quyidagi suyaklarga bo‘linadi: 1. tanadagi suyaklar: umurtqalar, qovurg‘alar, to'sh suyagi. 2. kalla suyaklari: yuz qismi suyaklari, miya atrofidagi suyaklar. 3. yelka kamari suyaklari: kurak suyagi, o'mrov suyagi. 4. qo‘l suyaklari: yelka, tirsak, bilak va qo‘l panjasidagi suyaklar. 5. chanoq suyaklari. 6. oyoq suyaklari: son, katta boldir, kichik boldir va oyoq panjasidagi suyaklar. tana skeleti umurtqa pog’onasi (columna vertebralis) va ko’krak qafasidan (compages thoracis) iborat. umurtqa pog’onasi 33-34 ta (7 ta bo’yin, 12 ta ko’krak, 5 ta bel, 5 ta dumg’aza va 3-5 ta dum) umurtqalaridan hosil bo’lgan. umurtqa pog`onasining o’rtacha uzunligi erkaklarda 73-75 sm, ayollarda esa 69-71 sm bo’ladi. umurtqa pog’onasi tana uchun tayanch vazifasini bajarib qolmasdan, umurtqa kanali ichida joylashgan orqa miyani saqlashda ishtirok etadi. umurtqalar asosan …

5 / 40

al (canalis vertebralis) ni hosil qiladi. bu kanalda esa orqa miya joylashadi orqada o’rta chiziqdan toq qirrali o’simta (processus spinosus) va juft ko’ndalang o’simta (processus transversus) joylashgan. umurtqa yoyining tanaga yaqin qismida yuqoriga qarab yo’nalgan yuqorigi bo’g’im o’simtasi (processus articularis superior) va pastga qarab yo’nalgan pastki bo’g’im o’simtasi (processus articularis inferior) joylashadi. ularning har birida yuqorigi va pastki bo’g’im yuzalari (facies articularis superior et inferior) bo’lib, qo’shni umurtqalar bilan bo’g’im hosil qiladi. yuqoridagi umurtqaning bo’g’im o’sig’i va pastki umurtqaning yuqorigi o’sig’i birlashishidan ular oralig’ida umurtqalararo teshik (foramen intervertebrale) hosil bo’ladi. bu yerdan orqa miya nervlari chiqadi. bo’yin umurtqalari boshqa umurtqalardan farq qilibgina qolmay, ular o’zaro bir-biridan ham farq qiladi. ularni ikki guruhga ajratib o’rganiladi: 1. tipik bo’yin umurtqalari (c3-7) 2. atipik bo’yin umurtqalari (c1-2) bo`yin umurtqalari (vertebra cervicales) - tanasi nisbatan kichik va ellipsimon shaklda. -bo’yin umurtqalarining tanasi iii umurtqadan vii ga qarab kattalashadi. -ularning ustki va pastki yuzalari egarsimon …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anatomiyafanining tarixi"

mavzu: anatomiya fanining tarixi. anatomiyaning kirish qismi. anatomiyani o’rganish usullari. shakl va vazifaning birligi. suyaklar tuzilishining umumiy printsiplari. tana suyaklarning funktsional anatomiyasi. mavzu: anatomiya fanining tarixi. anatomiyaning kirish qismi. anatomiyani o’rganish usullari. shakl va vazifaning birligi. suyaklar tuzilishining umumiy printsiplari. tana suyaklarning funktsional anatomiyasi. ma`ruzachi: asatova nazokat o`tkirovna “iste`dodli shifokorlar inson anatomiyasi bo`yicha aniq bilimga katta ahamiyat berishadi.” aristotel reja: 1. anatomiya fanining qisqacha tarixi va anatomiyani o’rganish usullari haqida tushuncha. 2. suyaklarning shakliga, tuzilishiga va rivojlanishigi qarab turlari (klassifikasiyasi). suyaklarning tuzilishi. 3. umurtqa po`g`onasi qismlari...

This file contains 40 pages in PPTX format (29.2 MB). To download "anatomiyafanining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: anatomiyafanining tarixi PPTX 40 pages Free download Telegram