tiriklikning molekulyar asoslari. xujayra tiriklikning elementar genetik va funktsion

PPT 94 pages 27.5 MB Free download

94 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.5 MB

File type PPT

Pages 94

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 94

prezentatsiya powerpoint mavzu: tiriklikning molekulyar asoslari. xujayra tiriklikning elementar genetik va funktsional birligi. xujayrada modda, energiya va axborot oqimi. xujayra proliferatsiyasi. tuzuvchi: toshkent – 2025 * ma'ruzada urganiladigan savollar: 1. nuklein kislotalarning tuzilishi va vazifasi; 2. virus va bakteriyalarning biologiyasi; 3. viruslar va bakteriyalar keltirib chikaradigan kasalliklar va ularning oldini olish; 4. xujayra nazariyasi va uning moxiyati. xujayra evolyutsiyasi; 5. eukariot xujayrasining nozik tuzilishi; 6. xujayra biologiyasini urganishning tibbiyotdagi roli; 7. xujayrada modda va energiya almashinuvi. 8. xujayrada axborotlar almashinuvi. 9. xujayra proliferatsiyasi va uning tibbiyotdagi axamiyati. mavzu: xujayra biologiyasi ma'ruzaning maksadi: 1 . xayotning(tiriklikning) molekulyar darajasi tugrisida tushuncha berish; 2. virus, bakteriyalar va ular keltirib chikaradigan kasalliklar tugrisid; tushuncha berish; 3 . xujayra nazariyasi va uning moxiyati tugrisida tushuncha berish; 4. xujayra evolyutsiyasini tushuntirish; 5. xujayraningasosiy tarkibiy kismlari va ularning vazifalarini bayon kilish; 6. xujayra biologiyasi va uni urganishning tibbiyotdagi rolini tushuntirish. talabalarga xujayradagi murakkab jarayonlardan asosan uchta xayotiy …

2 / 94

rosida topilgan nuklein kislotalar ekanligini tasdiqladi. nuklein kislotalar eng ko'p hujayra yadrosida bo'ladi, shu bilan birga ular tsitoplazmada va organoidlarda(mitoxondriy, plastidalar) uchraydi. nuklein kislotalar biopolimerlar bo'lib, monomerlar – nukleotidlardan iborat, har bir nukleotid fosfat guruhi, besh uglerodli qanddan(pentoza) va azotli asosdan(purin, pirimidin) tashkil topgan. xujayrada yoki organizmda aloxida aloxida belgining rivojlanishi irsiyatning elementar funktsional birligi bo'lgan gen orqali belgilanadi. genlarning hujayra va organizmlarning bir necha avlodlariga uzatilishi xisobiga avlodlarda ota – ona belgilarini qabul qilishga moddiy asos yaratiladi. . rnk saqlovchi – epidemik parotit, poliomielit va qizamiq qo'zg'atuvchi viruslar. shunday qilib viruslar genetik darajadagi hujayra ichi parazitlari hisoblanadi. viruslar oqsil parda va nuklein kislotalrdan iborat oddiy va oqsil parda va nuklein kislotalardan tashqari lipoproteinlar, uglevodlar va fermentlar saqlovchi murakkab viruslarga bo'linadi. dnk saqlovchi – chin –chechak qo'zg'atuvchi virus viruslar genetik materialliga qarab ikki guruhga bo'linadi: viruslar turli tarqalish yo'llari bilan odamlarga yuqadi, tana qismlarini jarohatlaydi va ko'pgina kasalliklarni keltirib chiqaradi: …

3 / 94

n. bakteriyalar keltirib chiqaradigan kasalliklar kasallikning nomi qo'zg'atuvchi bakteriya tananing jarohatlangan qismi tarqalish yo'li tuberkulez (sil) mycobacterium tuberculosis – tayoqchasimon bakteriya asosan o'pka tomchi infektsiya difteriya (bo'g'ma) coryne bacterium diphterine - tayoqchasimon bakteriya yuqori nafas yo'llari, halqum tomchi infektsiya koklyush (ko'k yo'tal) bordetella pertussis - tayoqchasimon bakteriya yuqori nafas yo'llari tomchi infektsiya gonoreya (so'zak) neisseria gonorrhoeae – kokk sharsimon bakteriya jinsiy organlar kontagioz yo'l bilan sifilis (zaxm) treponeta pallidum – spiroxeta jinsiy organlar, ko'z, suyaklar, bo'g'imlar va h.q. kontagioz yo'l bilan stolbnyak (qoqshol) colistridium tetani - tayoqchasimon bakteriya qon jarohatlangan joy infektsiyasi xolera (vabo) vibric cholera – vergulsimon bakteriya hazm yo'li najas bilan suv, har xil jihozlarning ifloslanishi orqali bryushnoy tif (ich terlama) salmonella tuphi - tayoqchasimon bakteriya hazm yo'li najas bilan suv, har xil jihozlarning ifloslanishi orqali prokariot va eukariot hujayralar o'rtasidagi asosiy farqlar belgilar prokariotlar eukariotlar yadro shakllangan yadrosi yo'q, dnk tsitoplazmada joylashgan yadrosi bor, ikki membranali qobiq …

4 / 94

kturaviy – funktsional va genetik birligi bo'lib u o'z – o'zini hosil qilish va rivojlanish xususiyatiga ega. organizmlar xilma –xilligining asosida elementar tuzilmalar – hujayra yotadi, ya'ni hujayra barcha tiriklik shakllari – bir hujayrali va ko'p hujayralilarning tuzilish, hayot faoliyati hamda rivojlanishining asosini tashkil qiladi. hujayra o'zidagi mexanizmlar hisobiga moddalar almashinuvini, biologik axborotlarni ishlatishni, ko'payish, irsiyat va o'zgaruvchanlik hususiyatlarini ta'imnlaydi va bu bilan organik olamga xos bo'lgan yagonalik hamda xilma – xillik sifatini beradi. dastlabki mikroskopchilar hujayra, faqat hujayra devoridan iborat deb tushundilar,chex olimi ya.purkine 1830 yilda birinchi bo'lib hujayra protoplazmasini aniqladi, ingliz botanigi r.broun esa 1831 yilda yadroni topdi. natijada hujayra 3 ta tarkibiy qism: hujayra devori, protoplazma va yadrodan iboratligi tasdiqlandi. xix asrning 30-yillariga kelib organizmlarning hujayraviy tuzilishi haqidagi ma'lumotlar ko'plab to'plandi,nemis olimlari t.shvann va m.shleyden bu ma'lumotlarni umumlashtirib,1839 yili hujayra nazariyasini yaratdilar. hujayra nazariyasining keyingi rivojlanishi nemis patologi r.virxov ishlari bilan bog'liq,u har bir hujayraning hujayradan kelib …

5 / 94

va funktsiyasi. eukariot hujayraning tuzilishi va funktsiyasi. kariotip soni, shakli, uzunligi aniq qo'rsatilgan bitta hujayra xromosomalarining diploid to'plami. kariotip har bir tur uchun doimiy bo'lib, bu turning asosiy belgilaridan hisoblanadi. kariotipda autosomalar va jinsiy xromasomalar alohida ko'rsatiladi. hujayrada uchta asosiy jarayon: axborotlar oqimi moddalar oqimi energiya oqimi amalga oshiriladi. axborotlar oqimi. hujayrada doimiy axborotlar oqimi hisobiga irsiy genetik ahborot taqsimlanib,mahsus funktsiyalar bajariladi hamda irsiy axborot avlodlarga uzatiladi. axborotlar oqimida:1) yadro-xromosomalari, dnk, 2) mrnk-axborotlarni tsitoplazmaga tashuvchi molekulalar; 3) tsitoplazmaning translyatsiya apparati-ribosomalar, poliribosomalar, trnk, aminoatsetilsintetazalar; 4) mitoxondriyalar va xloroplastlar genomi ishtirok etadi. shunday qilib,axborotlar yadrodan tsitoplazmaga, dnkdan ribosomalarga tashiladi. hujayra ochiq sistema, shu hisobiga u tashqi muhit bilan modda va energiya almashib turadi. ikki xil almashinuv mavjud: 1-tashqi almashinuv-moddalarni qabul qilish va chiqarish; 2-ichki almashinuv bu moddalarni kimyoviy o'zgarishlarga uchrashi; moddalar almashinuvi hisobiga hujayra tarkibiga kiruvchi molekulalarning sintezi va parchalanishi, hujayra tuzilmalarining va xujayra oraliq moddasining hosil bo'lishi, parchalanishi, yangilanishi amalga oshadi …

Want to read more?

Download all 94 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tiriklikning molekulyar asoslari. xujayra tiriklikning elementar genetik va funktsion"

prezentatsiya powerpoint mavzu: tiriklikning molekulyar asoslari. xujayra tiriklikning elementar genetik va funktsional birligi. xujayrada modda, energiya va axborot oqimi. xujayra proliferatsiyasi. tuzuvchi: toshkent – 2025 * ma'ruzada urganiladigan savollar: 1. nuklein kislotalarning tuzilishi va vazifasi; 2. virus va bakteriyalarning biologiyasi; 3. viruslar va bakteriyalar keltirib chikaradigan kasalliklar va ularning oldini olish; 4. xujayra nazariyasi va uning moxiyati. xujayra evolyutsiyasi; 5. eukariot xujayrasining nozik tuzilishi; 6. xujayra biologiyasini urganishning tibbiyotdagi roli; 7. xujayrada modda va energiya almashinuvi. 8. xujayrada axborotlar almashinuvi. 9. xujayra proliferatsiyasi va uning tibbiyotdagi axamiyati. mavzu: xujayra biologiyasi ma'ruzaning maksadi: 1 . xa...

This file contains 94 pages in PPT format (27.5 MB). To download "tiriklikning molekulyar asoslari. xujayra tiriklikning elementar genetik va funktsion", click the Telegram button on the left.

Tags: tiriklikning molekulyar asoslar… PPT 94 pages Free download Telegram