ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi

DOCX 23 pages 196.8 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 196.8 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion universiteti filolgiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili (sirtqi) ta’lim yo‘nalishi: 23/02-guruh talabasi zubaydaning “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi topshirdi: zubayda qabul qildi: gulumov maqsud urganch – 2025 mavzu: ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi mundarija: kirish .3 i bob. imlo qoidalarining o‘zbek tili ta’limidagi ahamiyati .6 1.1. imlo qoidalarining mazmuni, mohiyati va yozma savodxonlikdagi o‘rni .6 1.2. boshlang‘ich ta’lim bosqichida imlo qoidalarini o‘rgatishning metodik asoslari 11 ii bob. ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarini o‘rgatishning bosqichlari va usullari 14 2.1. o‘rta va yuqori ta’lim bosqichlarida imlo qoidalarini o‘rgatishning samarali yondashuvlari 14 2.2. imlo qoidalarini mustahkamlashda zamonaviy texnologiyalar va interaktiv metodlarning roli 17 xulosa 20 foydalanilgan adabiyotlar 22 kirish kurs ishining dolzarbligi: til inson tafakkurining asosiy ifoda vositasi bo‘lib, uning to‘g‘ri, aniq va ravon qo‘llanishi yozma savodxonlik darajasiga bevosita bog‘liqdir. yozma nutqning asosiy unsurlaridan biri bu …

2 / 23

oslar bilan bog‘liq holda olib boriladi. bu tizimda o‘qituvchi o‘quvchilarda so‘zlarni to‘g‘ri yozish, tinish belgilari, bosh harflar, qo‘shimchalarning yozilishi kabi ko‘nikmalarni shakllantiradi. o‘zbek tili imlosining asoslari 1929-yilda qabul qilingan lotin yozuvidan boshlangan bo‘lsa, 1940-yilda kirill yozuviga o‘tish davrida qayta ishlab chiqilgan. mustaqillikdan so‘ng, 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “o‘zbek tilining lotin yozuviga asoslangan yangi alifbosini joriy etish to‘g‘risida”gi qonun bilan imlo qoidalari yana yangilandi. shu davr mobaynida o‘zbek tili imlosi doimo takomillashtirib borildi. bugungi kunda “o‘zbek tilining imlo qoidalari” (2021-yilgi tahriri) amalda bo‘lib, unda fonetik, morfologik, an’anaviy va differensial tamoyillar asosida so‘zlarning yozilishi belgilangan[footnoteref:1]. [1: xudoyberganova d. til va jamiyat: o‘zbek tili leksik tizimining ijtimoiy omillari. – toshkent: fan, 2020.] imlo qoidalarini o‘qitish nafaqat til o‘rganishning bir bo‘lagi, balki milliy o‘zlikni shakllantirish jarayonining ajralmas qismidir. chunki to‘g‘ri yozish — bu tilga, madaniyatga va xalq merosiga hurmat ifodasidir. shuning uchun ta’limning barcha bosqichlarida o‘quvchilarda imlo madaniyatini shakllantirish, imlo lug‘atlaridan foydalanishni o‘rgatish, yozma …

3 / 23

ing turli ta’lim bosqichlarida qo‘llanish xususiyatlarini o‘rganishdir. kurs ishining vazifalari: 1. imlo qoidalarining lingvistik asoslarini tahlil qilish; 2. ta’lim bosqichlariga ko‘ra imlo o‘rgatish usullarini aniqlash; 3. imlo madaniyatini shakllantirishda o‘qituvchining rolini ochib berish; 4. zamonaviy pedagogik texnologiyalar yordamida imlo o‘qitish samaradorligini oshirish yo‘llarini ko‘rsatish. kurs ishining obyekti: o‘zbek tili ta’limida imlo qoidalarini o‘qitish jarayoni. kurs ishining predmeti: ta’lim bosqichlarida imlo qoidalarini o‘rgatishning metodik tizimi va uslublari. tadqiqotning ilmiy yangiligi shundan iboratki, unda imlo qoidalarini o‘rganishning bosqichma-bosqich metodikasi, zamonaviy ta’lim vositalaridan foydalanish imkoniyatlari va interaktiv yondashuvlarning samaradorligi tahlil qilinadi. amaliy ahamiyati – mazkur ish natijalari o‘zbek tili o‘qituvchilari uchun imlo mashg‘ulotlarini tashkil etishda, o‘quv dasturlarini ishlab chiqishda hamda o‘quvchilarning yozma savodxonligini baholashda foydali bo‘lishi mumkin. umuman olganda, ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarini o‘rgatish masalasi o‘quvchilarning savodxonlik darajasini oshirish, milliy til madaniyatini rivojlantirish hamda to‘g‘ri, aniq, ifodali yozish ko‘nikmalarini shakllantirishda hal qiluvchi o‘rin tutadi. shu sababli, o‘zbek tili ta’limida imlo madaniyatini tizimli va …

4 / 23

smlarining, qo‘shimchalarning, tinish belgilari va bosh harflarning yozilish me’yorlarini belgilovchi tizimdir. imlo tildagi yozma birliklarni yagona standart asosida ifodalashni ta’minlaydi, bu esa milliy til madaniyati, muloqot madaniyati va savodxonlikning poydevorini tashkil etadi[footnoteref:2]. [2: to‘xtasinov m. o‘zbek tilida yangi so‘zlarning shakllanishi. – toshkent: fan, 2019.] imlo qoidalarining asosiy maqsadi — yozuvda yagona, umumqabul qilingan shaklni ta’minlashdir. tilning talaffuzi hudud, sheva, ijtimoiy guruhlar o‘rtasida farqlanishi mumkin, ammo imlo bu tafovutlarni bartaraf etadi va yozuvda birlikni saqlaydi. shu bois imlo nafaqat lingvistik, balki ijtimoiy vazifani ham bajaradi. masalan, bir so‘zning turlicha talaffuz qilinishi mumkin, ammo u barcha uchun bir xil yoziladi: ko‘ylak, aytaylik, o‘qituvchi kabi. demak, imlo yozuvdagi umumxalq tilining yagona shaklini yaratadi, bu esa o‘z navbatida milliy madaniyat birligini mustahkamlaydi. o‘zbek tili imlosi tarixan uzoq yo‘lni bosib o‘tgan. dastlab arab yozuvi, keyinchalik lotin yozuvi (1929-yil), undan so‘ng kirill yozuvi (1940-yil), mustaqillikdan keyin esa yana lotin yozuviga asoslangan yangi alifbo (1993-yil) qabul qilindi. …

5 / 23

h bo‘lsa ham. masalan, yozuv – yozmoq, ishchi – ish. 3. an’anaviy tamoyil — tarixan shakllangan yozuv an’anasi saqlanadi. masalan, ko‘ngil, so‘roq, xayr. 4. differensial tamoyil — bir xil talaffuz qilinadigan, lekin ma’nosi turlicha so‘zlarni yozuvda farqlashga xizmat qiladi. masalan, qar – qahr, yoz – yo‘z, ot – o‘t. bu tamoyillar orqali imlo tizimi nafaqat so‘zning tashqi shaklini, balki uning mazmuniy va tarixiy qatlamlarini ham aks ettiradi. shuning uchun imlo qoidalarini o‘rgatish faqat yozish texnikasini o‘rgatish emas, balki tilning ichki mantiqini, tovush va shakl o‘rtasidagi bog‘lanishni tushuntirishdir. yozma savodxonlikda imlo qoidalarining roli beqiyosdir. imlo yozuvdagi aniqlikni ta’minlaydi, ifodaning ma’nosini buzilishdan saqlaydi. masalan, “olma” va “olma” so‘zlari talaffuzda bir xil, lekin yozuvdagi konteksti orqali ma’nosi farqlanadi: biri meva, biri esa fe’lning buyruq shakli. shuning uchun o‘quvchilarni imlo qoidalariga qat’iy amal qilishga o‘rgatish, ularni yozma nutqda xatolardan xoli bo‘lishga tayyorlash ta’lim jarayonining muhim maqsadlaridan biridir. imlo qoidalarining o‘qitilishi yozma nutq madaniyatining poydevorini …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion universiteti filolgiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili (sirtqi) ta’lim yo‘nalishi: 23/02-guruh talabasi zubaydaning “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi topshirdi: zubayda qabul qildi: gulumov maqsud urganch – 2025 mavzu: ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi mundarija: kirish .3 i bob. imlo qoidalarining o‘zbek tili ta’limidagi ahamiyati .6 1.1. imlo qoidalarining mazmuni, mohiyati va yozma savodxonlikdagi o‘rni .6 1.2. boshlang‘ich ta’lim bosqichida imlo qoidalarini o‘rgatishning metodik asoslari 11 ii bob. ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarini o‘rgatishning bosqichlari va usullari 14 2.1. o‘rta va yuqori ta’lim bosqich...

This file contains 23 pages in DOCX format (196.8 KB). To download "ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoidalarining berilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’lim bo‘g‘inlarida imlo qoida… DOCX 23 pages Free download Telegram