suvni foydalanish

DOCX 10 pages 36.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.5 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

oqava suvlar va ichimlik suv muammosi ota-bobolarimiz suvni muqaddas bilib, suvga tupursang ko’r bo’lasan deyishgan. bu so’zlarga ko’p vaqt qonun sifatida qarab, suvni e’zozlashgan, undan oqilona foydalanishgan, ariqdagi suvlardan bemalol ichimlik suv sifatida foydalanishgan. keyinchalik, mustabid tuzum davrida turli kimyoviy vositalarning qo’llanilishi natijasida suvlar ham yaroqsiz holga keldi. natijada suv va suvdan foydalanishni ham davlat tomonidan nazorat qilish nafaqat zarur, balki shart bo’lib qoldi. ushbu bobda respublikamizda suvdan foydalanish va uning holati, daryolarning gidrolik tavsifi, kanallar, ko’l va suv omborlari, ularning hozirgi ahvoli, suv resurslarini muhofaza qilish kabi muammolariga alohida e’tibor berilgan. respublikada is’temol qilinayotgan suv miqdorining 95% daryo va soylardan olinadi. suvni is’temolchilarga o’z vaqtida va kerakli miqdorda yetkazib berish maqsadida ko’plab kanal va zovur, doimiy nasos stansiyalari qurilgan. respublikamiz qishloq xo’jaligi sug’orma dehqonchilikga asoslangan. suv xo’jaligida umumiy suv sarfi sekundiga 2500 kub metrdan ortiq bo’lgan 75 yirik kanal, umumiy hajmi 18,6 kubmetr bo’lgan 53 suv va 32, 4 …

2 / 10

v zahiralarining faqat 6 foizi esa yer osti suvlari va muzliklaridir. jahondagi ichishga yaroqli suvlar esa barcha suv zahiralarining faqat 0,0221 foizini tashkil etadi, ko’rinib turganidek, ichimlik suv masalasi dunyodagi eng og’ir muammolardan biri sifatida kun tartibida turibdi. suv zahiralarining, jumladan yer usti va yer osti suvlarining keskin taqchilligi va ifloslanganligi o’zbekiston uchun ham katta tashvish tug’dirmoqda. hududimizdagi daryolar, kanallar, suv omborlari va hatto yer osti suvlari ham inson faoliyati ta’siriga uchramoqda. “sug’oriladigan hududlarda suv tabiatning bebaho in’omidir. butun hayot suv bilan bog’liq. zotan suv tugagan joyda hayot ham tugaydi. shunday bo’lsada markaziy osiyoda suv zahiralari juda cheklangan. markaziy osiyo - osiyo materigining ichki qismidagi tabiiy oblast. maydoni 6 mln. km². shim. va gʻarbiy chekkasi mongoliya, xxr bilan rf oʻrtasidagi davlat chegarasigacha boʻlib, sharqi katta xingan, jan. yiliga 78 kub kilometr suv keltiradigan amudaryo va 36 kub kilometr keltiradigan sirdaryo asosiy suv manbalaridir”. amudaryo - oʻrta osiyo hududidagi eng uzun …

3 / 10

hoʻkiz, tuya, bugʻu), oziqovqat mahsulotlari (sut, qatiq, goʻsht, yogʻ, tuxum va boshqalar), yengil sanoatni xom ashyo (jun, teri, moʻyna va h.k.) o’zbekiston hududini kesib o’tuvchi eng katta suv artereyalari bo’lmish sirdaryo va amudaryo hamda ularning irmoqlari o’zbekistondan tashqarida boshlanadi. irmoq - katta daryoga quyiladigan daryo, soy, jilgʻa. odatda, i. oʻzi quyiladigan daryodan kamsuv, shuningdek, vodiysi boshqa tomonga yoʻnalgan boʻladi. koʻl va b. ichki suv havzalariga quy-iladigan daryolar ham baʼzan i. norin, qoradryo, so’x, chirchiq, zarafshon, surxondaryo, qashqadaryo, sheroboddaryo o’zbekistonning yirik daryolari hisoblanadi. ularning ko’pchiligi faqat o’rta va quyi oqimda yig’ish maydonida 38 kub kilometr suv to’planadi. uning faqat 10% o’zbekiston hududiga to’g’ri keladi. amudaryoning suv yig’ish maydonidan to’plangan 78 kub kilometr suvning esa faqat 8 foizi o’zbekistonga tegishli. o’rta osiyodagi muzliklarning asosiy qismi o’zbekiston hududidan tashqarida joylashgan. o’zbekistondagi daryolarga suv beruvchi muzliklarda sifatli tabiiy suvning katta zahirasi mavjud. daryolarning to’linsuv davri suv manbaining turi va suv yig’ish havzasining balandligiga qarab …

4 / 10

nsonni ichimlik suv bilan ta’minlashda yaroqsiz hisoblanadi. chunki zaharli moddalar bilan to’yingan suv inson salomatligiga salbiy ta’sir etadi. turli yuqumli kasalliklarni keltirib chiqaradi. keyingi vaqtda shifokorlar poliomielit, sariq va sil kasalliklar mikroblarining suv orqali tarqalishini aniqladilar. kimyo sanoatida sintetik yo’l bilan ishlab chiqariladigan bo’yoq, portlovchi modda va turli xil dori-darmon kauchuk sun’iy tola va boshqalar toza suvni ko’p miqdorda talab qiladi. oqibatda bunday ishlab chiqarish manbalaridan chiqqan iflos suvlar tarkibida tabiatda uchramaydigan zararli moddalr ham uchraydi. suv shaxtalarda ko’mir olishda ham ishlatiladi. ko’mir qatlamlari oralig’idagi tog’ jinslarining tarkibiga qarab suv turli moddalarga to’yinadi. ba’zan shaxtalar gurunt suvidan to’lib qoladi. natijada ish jarayoniga katta zarar yetkazadi. bunday hollarda shaxtalardagi iflos suvlar kuchli nasoslar yordamida turli suv havzalariga chiqarib tashlanadi. qora va rangli metallurgiya, kimyo, qog’oz, neftni qayta ishlash, tog’-kon sanoati chiqindilari va qishloq xo’jaligi sababli yer yuzasidagi suvlar ifloslanmoqda. metallurgiya (yun. metallurgeo -yerdan qazib chiqaraman) - rudalardan yoki tarkibida metall boʻlgan …

5 / 10

adi. sanoat obyektlari atroflariga chiqarib tashlangan issiq oqava suvlar mazkur joydagi fauna va flora hayotiga zararli ta’sir qiladi. issiqlik va atom elektr stansiyalarining sovitish uchun ishlatiladigan iliq suvlardan foydalansa bo’ladi. masalan, angliyada xatterson atom elektr stansiyasidan chiqqan iliq suv ulkan suv havzasiga oqizib quyilgan va u yerda turli xil baliqlar boqilgan bu baliqlar o’zini yaxshi his qilib ochiq dengizga qaraganda ikki baravar tez yetilgan. insoniyat jamiyati taraqqiyoti jarayonida tabiiy suv tarkibini o’zgartirdi va tezlik bilan o’zgartirmoqda. shuning uchun suvni muhofaza qilishda, iflos suvlarni tozalashdagi muhandislik usullarini yanada takomillashtirish lozim. suv quyosh radiatsiyasi va iflos suvga toza suv kelib qo’yilishi natijasida qaytadan tozalanishi mumkin. turli bakteriya, zamburug’ va suvo’tlar suvning qayta tozalanishida faol agentlardan hisoblanadi. lekin suv turli iflos moddalarga haddan tashqari to’yingan bo’lsa u holda uni tozalash uchun turli tgexnologik usullardan foydalanish kerak. keyingi paytlarda suvni ko’p sarflaydigan sanoat tarmoqlari joylashgan sex va zavodlarda chiqindi suvlarni tozalaydigan uskunalar qurilmoqda. sanoat …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suvni foydalanish"

oqava suvlar va ichimlik suv muammosi ota-bobolarimiz suvni muqaddas bilib, suvga tupursang ko’r bo’lasan deyishgan. bu so’zlarga ko’p vaqt qonun sifatida qarab, suvni e’zozlashgan, undan oqilona foydalanishgan, ariqdagi suvlardan bemalol ichimlik suv sifatida foydalanishgan. keyinchalik, mustabid tuzum davrida turli kimyoviy vositalarning qo’llanilishi natijasida suvlar ham yaroqsiz holga keldi. natijada suv va suvdan foydalanishni ham davlat tomonidan nazorat qilish nafaqat zarur, balki shart bo’lib qoldi. ushbu bobda respublikamizda suvdan foydalanish va uning holati, daryolarning gidrolik tavsifi, kanallar, ko’l va suv omborlari, ularning hozirgi ahvoli, suv resurslarini muhofaza qilish kabi muammolariga alohida e’tibor berilgan. respublikada is’temol qilinayotgan suv miqdorining 95% d...

This file contains 10 pages in DOCX format (36.5 KB). To download "suvni foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: suvni foydalanish DOCX 10 pages Free download Telegram