optimal boshqarish tizimlari

DOCX 21 pages 161.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 161.4 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

αζαρ optimal boshqarish tizimlari. har qanday boshqaruv tizimini loyihalash asosida odatda texnologik jarayonlarning matematik modellari yotadi. matematik modelni qurish har doim modellashtirish obyektida yuz beradigan jarayonlarning shakllantirilgan tavsifini tayyorlashdan boshlanadi. kimyoviy reaktorda sodir bo‘ladigan asosiy jarayonlar issiqlikning chiqarilishi yoki yutilishi (ekzotermik va endotermik reaksiyalar) bilan kechadigan kimyoviy aylanishlardir. odatda quyidagi reaksiyalar turlari eng ko‘p uchraydi: -chiziqli, bir moddaning ikkinchisiga ketma-ket o‘zgarishi bo‘lganda: a→v→s→d (masalan, polimerlanish reaksiyalari); -bir vaqtning o‘zida to‘g‘ridan-to‘g‘ri va teskari aylanish sodir bo‘lganda qaytariladigan: a⇄b (ko‘pgina kimyoviy reaksiyalar, masalan, oltingugurt kislotasini ishlab chiqarishda oltingugurt dioksidining oksidlanishi); sintez reaksiyalari, bitta maqsadli reaksiya mahsuloti ikki yoki undan ortiq reagentdan hosil bo‘lganda: a→v→s (masalan, nitrogliserin olish); parchalanish reaksiyalari, bitta moddadan ikki yoki undan ortiq mahsulot hosil bo‘lganda: a→v→s (masalan, kalsinatsiyalash jarayoni). amalda, qoida tariqasida, bunday reaksiyalar sof shaklda bo‘lmaydi. sanoat kimyoviy jarayonlarida odatda aralash turdagi reaksiyalar paydo bo‘ladi, masalan: v c a d a b s d kimyoviy reaksiya tezligi reaksiya …

2 / 21

lash mumkin: (3) kimyoviy kinetikaning differensial tenglamalar tizimini yozish uchun ushbu murakkab kimyoviy reaksiyani tavsiflovchi stexiometrik koeffitsiyentlar matritsasini tuzamiz: (4) (4) matritsada 0 reagentning reaksiyada qatnashmasligini anglatadi; -1 - reagent reaksiya davomida kamayib boradi yoki kamayadi; +1 - reagent reaksiya davomida ortib boradi yoki ortadi. stexiometrik koeffitsiyentlar (4) matritsasini hisobga olgan holda (2) differensial tenglamalar tizimi quyidagi shaklga ega bo‘ladi: (5) yuqorida aytib o‘tilganidek, kimyoviy reaksiya tezligi haroratga bog‘liq bo‘lib, u reaksiya tezligi konstantasi ifodasida aks etadi: (6) bu yerda t - aralashma harorati; r - universal gaz doimiysi; ei - faollik energiyasi; k0i - oldeksponensial koeffitsiyent. topish va tuzish uchun: k0i tuzamiz: va ei topish uchun t1 t2 ikki ma’lum harorat uchun tenglamalar tizimini (7) tizim tenglamalarini chap va o‘ng tomonlarini logarifmlab, olamiz. (8) tizimdagi birinchi tenglamadan ikkinchisini ayrib, (9) olamiz. (9) tenglamadan (10) topamiz. k0i (7) tizimdagi birinchi tenglama orqali ifodalanadi: ko‘rib chiqilayotgan reaksiya uchun kimyoviy kinetikaning differensial …

3 / 21

da reaksiya jarayonining moddiy va energetik oqimlarini tavsiflovchi asosiy parametrlar quyidagilardan iborat: s0 - kirish oqimidagi reagentlarning vektor konsentratsiyasi; t0 - kirish oqimidagi harorat; vx - sovitish agentning xajmiy sarfi; ( t )0 x - sovitish agentning kirishdagi harorati; vsm - reaksiya massasining xajmiy sarfi; c - chiqish oqimidagi reagentlar konsentratsiyasi; topt - reaksiya massasining harorati; ( t )k x - chiqishdagi sovitish agentining harorati. yemperatura xladoagenta na vixode. kimyoviy rekatorning matematik tavsifini ishlab chiqishda quyidagi asosiy taxminlardan foydalaniladi: · reaksiya massasining ideal aralashish rejimi; · qobiqdagi sovitish agentining ideal aralashish rejimi; · reaktordagi reaksiya aralashmasining xajmini doimiyligi; · reaksiya massasi va sovitish agenti sarflaring doimiyligi. kimyoviy reaktor moddiy balans tenglamasini tavsiflovchi differensial tenglama quyidagicha ifodalanadi: bu yerda v- reaktor xajmi, m3; - modda manbaining jadalligi stoixiometrik koeffitsiyentlar matritsasi (4) ni hisobga olib, (13) ko‘rinishdagi differensial tenglamalar sistemasini tuzamiz. ko‘rib chiqilgan reaksiya uchun tizim quyidagi ko‘rinishni oladi: (14) ga (3) …

4 / 21

akuniy differensial tenglamalar tizimi quyidagi ko‘rinishni oladi: (19) qobiqdagi svitish agentining tx harorati kuyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi: , (20) bu yerda - svitish agentining issiqlik sig’imi, (19) differensial tenglamalar tizimi boshang‘ich shartlari va reaksiyaning issiklik samarasida qurilmaning konstruktiv xarakterisika haqidagi ma’lumotlar, reaksiya aralashmasining fizik xossalaridan foydalanilgan holda, differensial tenglamalarning ma’lum bo‘lgan har qanday sonli va analitik usullari yordamda yechish mumkin bo‘ladi: ca 0  ca0 , cp 0  cp0 , cc 0  cc 0 , cs 0  cs 0 , t (0)  t0 ), boshqarish tizimini modellashtrish uchun, avvalo, rostlagichning sozlash parametrlarini tartibga soluvchi rostlash organning uzatish koeffitsiyentini aniqlash kerak bo‘ladi. avtomatik rostlash tizimining (art) struturaviy sxemasi 2-rasmda keltirilgan. ( tou w p (p) ) ( po )-tzad  t 2- rasm. avtomatik rostlash tizimining (art) struturaviy sxemasi modellashtirish jarayonini soddalashtirish uchun, rostlash organining (ro) sarf xarakteristikasi chiziqli deb taxmin qilish mumkin (3-rasm). 3- rasm. rostlash …

5 / 21

x=1000 kg/m3; srx(u)=1400 j/(kg k); v=0,5 m3/min sr(u), dj/(kg k) sm , kg/m 3 kt, vt/(m2k) issiqlik samarasi, -h, j/mol f, m2 v, m3 t0, k tx0, k -h1 -h2 -h3 -h4 -h5 2000 1500 200 12 000 10 000 10 000 20 000 7 1.1 300 275 kimyoviy aylanish sxemasi 13, 21, 32, 34 boshlang‘ich ma’lumotlarni bir o‘lchash tizimiga o‘tkazish: 0,5 m3/min = 8,333∙10-3 m3/s; s10=1500 mol/m3 3.koeffitsiyentlarni hisoblash (10) va (11) tenglamalar asosida quyidagi ko‘rsatkichlarni aniqlaymiz: 4. kimyoviy kinetikaning differensial tenglamalar tizimi. elementar reaksiyalar tezligining ifodalari uchun quyidagicha ko‘rinishda yozish mumkin: differensial tenglamalar tizimi kuyidagi ko‘rinishni oladi: kimyoviy reaksiya tezligi haroratga bog‘liq bo‘lib, u reaksiya tezligi konstantasi ifodasida aks etadi: tezlik konstantasi va dastlabki ma’lumotlarning ifodasini hisobga olgan holda, differensial tenglamalar tizimi quyidagi ko‘rinishga keltirish mumkin: 5. kimyoviy kinetikani modellashtirish: doimiy va o‘zgaruvchan haroratlarda bog’liqlik grafigi. 3 cj , mol/ m harorat quyidafi qonun asosida o’zgaradi: 3 cj …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "optimal boshqarish tizimlari"

αζαρ optimal boshqarish tizimlari. har qanday boshqaruv tizimini loyihalash asosida odatda texnologik jarayonlarning matematik modellari yotadi. matematik modelni qurish har doim modellashtirish obyektida yuz beradigan jarayonlarning shakllantirilgan tavsifini tayyorlashdan boshlanadi. kimyoviy reaktorda sodir bo‘ladigan asosiy jarayonlar issiqlikning chiqarilishi yoki yutilishi (ekzotermik va endotermik reaksiyalar) bilan kechadigan kimyoviy aylanishlardir. odatda quyidagi reaksiyalar turlari eng ko‘p uchraydi: -chiziqli, bir moddaning ikkinchisiga ketma-ket o‘zgarishi bo‘lganda: a→v→s→d (masalan, polimerlanish reaksiyalari); -bir vaqtning o‘zida to‘g‘ridan-to‘g‘ri va teskari aylanish sodir bo‘lganda qaytariladigan: a⇄b (ko‘pgina kimyoviy reaksiyalar, masalan, oltingugurt kislotasini ishl...

This file contains 21 pages in DOCX format (161.4 KB). To download "optimal boshqarish tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: optimal boshqarish tizimlari DOCX 21 pages Free download Telegram