so’lak bezlar

DOCX 9 стр. 121,5 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 121,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

so'lak tarkibi uning axamiyati. so’lak bvzlari alohida-alohida joylashgan 3 juft yirik: quloq oldi (glandula parotis), jag’ osti glandula submandibularis va til osti (glandula sublingualis) bezlaridan hamda og’iz bo’shlig’ining shilliq pardasida joylashgan juda ko’p mayda: l a b, l u n j, t i l, tanglay bezlaridan iborat. barcha so’lak bezlari tuzilishiga ko’ra naysimon, al’veolyar va al’veolyar-naysimon bezlarga (190-rasm), ishlab chiqargan sekretining xususiyatiga ko’ra shilliq bezlari, oqsil bezlari va aralash bezlarga tafovut qilinadi. 190- rasm. so’lak bezlarining tuzilishi. a - jag’ sstp bezining bo’lakchasn; b -til osti bezining bo’lakchasi; v - qulsq oldi bezining bo’lakchasi; g - bez turli bo’limlarining ko’ndalang kesimi. 1 - chiqaruv yo’li; 2 - so’lak gaylari; 3 - kiritma naglgr; 4 - sqsil 1:shlab chiqaruvchi oxirgi bo’lim; 5 - shilliq ishlab chiqaruvchi oxirgi bo’lim; 6 - grglssh (skskliklliq! sekret ishlab chiqaruvchi oxirgi bo’lim; 7 - misepitelyal hujayralar (v. g. elisesvdan). quloq oldi bezi. bu bez murakkab tarmoqlangan …

2 / 9

ismi mayda oksifil sekretor donalar tutsa, kengroq bazal qismi bazofil xususiyati-ga ega. sekretor hujayrasining uchida mikrovorsinkalar mav-jud, apikal tcitoplazmada ko’pgina sekret donalari joylashadi. ularning miqdori hujayraning ish holatiga ko’ra o’zgarib tura-di. oqsil sekretciyasida ishtirok etuvchi hujayralari orasida hujayralararo sekretor nay bo’lib, hujayra mahsuloti shu nay orqali atcinus bo’shlig’iga tushadi. atcinusnintc ikkinchi hujayrasi atcinus hujayralarini o’zi-ning uzun o’simtalari bilan o’rab turuvchi va atcinus hujayrasi bilan bazal membrana o’rtasida joylashgan mioepitelial hujay-ralardir. mioepitelial hujayralar og’iz bo’shlig’i epiteliy hujayra-larining hosilasi bo’lsa-da, bajaradigan faoliyati - qisqarish funktciyasi mushak elementlarini eslatadi. bu hujayralar atci-nus epiteliy hujayralarini har tomondan o’rab turganligidan ular «savatsimon hujayralar» deb ham ataladi. mioepitelial hujayralar tcitoplazmasida joylashgan maxsus qisqaruvchn fibrillalar bu hujayraning atcinus epiteliysini siqib, hujayra sekretini atcinus bo’shlig’iga chiqarib berishni ta’min etadi. bezning chiqaruv naylari bo’lakchalar ichki (ductus intralo-bilaris), bo’lakchalararo (ductus interlobularis) naylardan va bez-ning u m u m i y nayidan (ductus excretorior seu glandulae) iborat. bo’lakchalar ichki nayi o’z …

3 / 9

lar so’lak nayining sekretor faoliyatidan, so’lak hosil bo’lishida ishtiro-ki borligidan darak beradi. so’lak nayi bo’lakchalararo nayga o’tadi. bu nay ikki qavat tcilindrsimon epiteliy bilan qopla-nib, nay yiriklashgai sari uning epiteliysi ko’p qavatli bo’lib boradi. bo’lakchalararo naylar umumiy nayga qo’shiladi. bu nay-lar ko’p qavatli kubsimon va nayning og’izga ochilish joyida ko’p qavatli yassi epiteliy bilan qoplangan bo’lib, yuqorigi katta jag’ tishi sohasida lunjning shilliq qavatiga ochiladi. jag’ osti bezi. bu organ tuzilishiga ko’ra al’veolyar-naysimon, sekretining xarakteriga ko’ra aralash ham oqsil, ham shilliq ishlab chiqaruvchi bezdir. bez tashqaridan yupqa birik-tiruvchi to’qimali kapsula bilan qoplangan. kapsula bezni bo’-laklarga bo’lib biriktiruvchi to’qimali trabekulalargacha davom etadi. har bir bo’lak o’z navbatida, quloq oldi bezi singarn, atcinus va sekret chiqaruv nayining boshlanish qismlaridan ibo-rat. bu bezda ikki xil - sof oqsil hujayralaridan va ham oq-sil, ham shilliq ishlab chiqaruvchi hujayralardan tashkil topgan. atcinuslar tafovut etiladi. sof oqsil ishlab chiqaruvchi hujayralardan iborat atcinuslar ko’p bo’lib, ularning tuzilishi …

4 / 9

in-eezinbilan bo’yalgan. 06. 60, ok. 10. 1 - aralash oxirgi bo’lim; a - shilliq hujayralar: b - jinutctci yarim oylari (oqsnl hujayralar); 2 - mioepitelial hujayra; 3 - so’lak naychasi. ning naylari kabi tuzilishga ega bo’lsa ham, lekin kiritma nay bu erda qisqaroq bo’ladi, chunki bez taraqqiyoti davrida nayning bir qismi shilliq ishlab chiqaruvchi hujayralar hosil bo’lishiga sarflanadi. bosh chiqaruv naylari - vartonov nayi til yuganchasi sohasida til osti bezi nayining yoniga ochiladi. til osti bezi. til osti bezi murakkab al’veolyar-naysimon, tarmoqlangan bezdir. til osti bezida uch xil: aralash - ham shilliq, ham oqsil ishlab chiqaruvchi, sof shilliq hamda kam miqdorda faqatgina oqsil ishlab chiqaruvchi hujayralardan tashkil topgan atcinuslar bo’ladi (193-rasm). oqsil hujayralar aralash hujayrali atcinuslarda jag’ osti bezi hujayralariga o’xshash jianutctci yarim oylarini hosil qilib joylashadi. til osti bezining so’lak chiqaruv nayi yirik so’lak bezlariga o’xshash tuzilgan bo’lsa ham, bu erda nay o’ta kalta bo’ladi. bezning bosh chiqaruv nayi …

5 / 9

nik moddalardan bir qanna fermentlar- ptialin, mal’taza, lipaza, peptidaza va proteinazalar kiradi. bundan tashqari, unda mutcinlar, hujayra elementlaridan epiteliy va leykotcitlar uchraydi. so’lakning tarkibida turli xil bakteriyalar uchraydi. so’lak oziq moddani namlaydi, yumshatadi, yarim suyuq holatga keltirib chaykash va yutishni engillatadi. so’lak tarkibidagi fermentlar ta’siri uning zarur faoliyatidan biridir. og’iz bo’shlig’idan boshlab karbon suvlar parchalanadi. so’lak yordamida organizm bir qancha organik va anorganik chiqindilardan (siydik kislotasi, kreatin, yod va boshqalar) to-zalanadi. so’lak bezlarining himoya faoliyati bakteritcid xususiyatga ega bo’lgan lizotcim moddasini ajratishdan iborat. so’lak tarkibida insulin, parotin, epiteliyning o’sish faktori va boshqa shunga o’xshash gormon va biologik aktiv moddalarning bo’lishi so’lak bezlari endokrin vazifani ham bajaradi, deyishga asos bo’ladi. so‘lak o‘zi nima va uning organizm uchun qanday ahamiyati bor? og‘iz bo‘shlig‘ining shiliq qavatida uchta yirik va ko‘plab mayda so‘lak bezlari mavjud. oddiy so‘lak rangsiz, biroz iishqorli suyuqlik bo‘lib, hidi va mazasi yo‘q. uning tarkibida 99 foiz suv va 1-1,5 foiz …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so’lak bezlar"

so'lak tarkibi uning axamiyati. so’lak bvzlari alohida-alohida joylashgan 3 juft yirik: quloq oldi (glandula parotis), jag’ osti glandula submandibularis va til osti (glandula sublingualis) bezlaridan hamda og’iz bo’shlig’ining shilliq pardasida joylashgan juda ko’p mayda: l a b, l u n j, t i l, tanglay bezlaridan iborat. barcha so’lak bezlari tuzilishiga ko’ra naysimon, al’veolyar va al’veolyar-naysimon bezlarga (190-rasm), ishlab chiqargan sekretining xususiyatiga ko’ra shilliq bezlari, oqsil bezlari va aralash bezlarga tafovut qilinadi. 190- rasm. so’lak bezlarining tuzilishi. a - jag’ sstp bezining bo’lakchasn; b -til osti bezining bo’lakchasi; v - qulsq oldi bezining bo’lakchasi; g - bez turli bo’limlarining ko’ndalang kesimi. 1 - chiqaruv yo’li; 2 - so’lak gaylari; 3 - kiritma naglgr...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (121,5 КБ). Чтобы скачать "so’lak bezlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so’lak bezlar DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram