statistika va iqtisodiyot

DOCX 14 pages 45.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.7 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

statistik kuzatish uslubiyati mavzu: hisobot, maxsus tashkil etiladigan kuzatish, biznes- tekshrishlar va ro’yxatlar. reja: 1. hozirgi zamon o‘zbekiston respublikasi davlat statistikasi va xalqaro statistika. 2. statistik kuzatish mohiyati va uning oldiga qo‘yiladigan talablar. 3. statistik kuzatishni tayyorlash uslubiyati. 4. statistik kuzatish turlari. iqtisodiy voqealarni bilish jarayonida statistika muhim rol o‘ynaydi. har qanday davrlarda bo‘lganidek, bozor iqtisodiyotida ham iqtisodiy hodisalarni o‘rganish ular ustida statistik kuzatishni yo‘lga qo‘yishdan boshlanadi, bu jarayonda hayotiy voqealar (faktlar) qayd qilinib, ular hisobga olinishi natijasida boshlang‘ich ma’lumotlar to‘planadi. so‘ngra ularni qayta ishlash yo‘li bilan umumlashgan statistik axborot va ko‘rsatkichlar yaratiladi. ularni statistika uslubi yordamida tahlil qilib ommaviy jarayonlarning statistik qonuniyatlari aniqlanadi. va nihoyat, bozor hodisalarini bilish jarayoni iqtisodiy qonuniyat va qonunlarni ta’riflash bilan yakunlanadi. 1- tarhida bu jarayon qanday o‘zaro bog‘langan bosqichlar ketma-ketligida kyechishi tasvirlangan. ijtimoiy-iqtisodiy voqealarni kuzatish statistik qonuniyatlar iqtisodiy qonun va qonuniyatlar statistik ko’rsatkichlar iqtisodiy voqealarni bilish jarayonining bosqichlari. demak, bilish faoliyati o‘zining so‘nggi bosqichida …

2 / 14

iqdoriy namoyon bo‘lishi ustidan muntazam ravishda kuzatish olib borishni dolzarb masala qilib qo‘ydi. bu funksiyani amaliy tasviriy statistika amalga oshiradi. bozor iqtisodiyoti va rejali ho‘jalik statistikalari orasida juda katta farq mavjud. markazlashgan rejali ho‘jalik va bozor iqtisodiyoti sharoitlarida statistika har xil respondentlar (ma’lumotlarni yetkazib beruvchilar) va axborot iste’molchilari guruhiga turlicha ta’sir etadi. rejali ho‘jalik sharoitida davlat rejasi ishlab chiqarish regulyatori bo‘lib, xalq xo‘jaligining barcha ierarxik doiralarida iqtisodiyot ishtirokchilarining xatti-harakatlarini, xulq atvorlarini aniqlaydi. shuning uchun iqtisodiy hodisalar, shu jumladan, yakka-yakka hodisalar nisbatan kamroq tasodifiy kuchlar ta’sirida bo‘lib, mikroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni ham birmuncha barqaror rivojlanishi va turg‘un bo‘lishini ta’minlaydi. rejali boshqarish sharoitida statistikaning asosiy funksiyasi davlat rejalarini bajarish ustidan nazorat qilishdan iborat. shu maqsad jihatdan mikroiqtisodiy ko‘rsatkichlar eng muhim ahamiyatga ega, chunki iqtisodiyotning quyi darajalarida davlat rejasini bajarish yuqori darajalarda ham uning bajarilishini ta’minlovchi zamin hisoblanadi. mikroma’lumotlar ochiq bo‘lib, statistika va boshqa maqsadlarda ham ulardan foydalanish mumkin. hamma respondentlar korxona, tashkilotlar va muassasalar …

3 / 14

ar ta’siridan holi emas, bu davlat rejasini bajarish ko‘rsatkichlari subyektlar bo‘yicha tebranishida o‘z ifodasini topadi. statistika asosiy sotsial va iqtisodiy rivojlanish tendensiyalari va qonuniyatlarini aniqlashi kerak. buning uchun u mikroma’lumotlarni agregatlashtirish yo‘li bilan makroko‘rsatkichlar tuzib chiqadi, ularda tasodifiy kuchlar ta’siri bir-birini qirqib, umumiy barqarorlik, turg‘unlik qaror topadi. bunday makroiqtisodiy axborotlardan oliy firqa va davlat tashkilotlari boshqaruv maqsadlarida ham, targ‘ibot va tashviqot uchun ham foydalaniladi. ularning ko‘p qismi keng ommadan sir saqlanib, maxfiy tamg‘a bilan muxrlanib, “yopiq” materiallarni tashkil etadi. makroiqtisodiy va ijtimoiy axborotlarni matbuotda e’lon qilish, ularni oshkorlikka maftun etish faqat oliy firqa tashkiloti ixtiyoridagi huquqiy masala hisoblanadi. bozor iqtisodiyoti sharoiti uchun esa yuqorida zikr etilgan jihatlarning butun qarama-qarshi holati xarakterlidir. mikroma’lumotlar “tijorat siri” bo‘lib, makroaxborotlar esa barcha foydalanuvchilar uchun ochiq oshkoralikka ega. axborotlarni iste’mol qiluvchilar birgina hukmron firqa va davlat tashkilotlaridan iborat bo‘lmasdan, balki ular oppozittsion firqa va boshqa jamoa tashkilotlarini, bozor tuuilmalari – tijorat korxona va tashkilotlari, uyushmalar, …

4 / 14

igan gazeta va jurnallarda ayrim korporatsiya va korxonalarning, tijorat banklarining moliyaviy hisoblari bosilib chiqadi. o‘zbekiston iqtisodiy va ijtimoiy hayotiga va ayrim sohalariga oid ko‘p statistik ma’lumotlar “iqtisodiy axborotnoma”, “ekonomicheskoe obozrenie” (iqtisodiy sharhlar), “dengi i kredit” (pul va kredit), “o‘zbekiston qishloq xo‘jaligi” jurnallarida va “o‘zbekiston iqtisodiy yo‘nalishlari” loyihasi nashrlarida bosilib chiqmoqda. ammo statistik axborotlarning asosiy manbai bo‘lib, o‘zbekiston davlat statistika qo‘mitasi va uning mahalliy tashkilotlari tomonidan bosib chiqariladigan “o‘zbekiston respublikasining … yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining asosiy ko‘rsatkichlari” va boshqa statistik to‘plamlar (“… yilda o‘zbekiston respublikasi xalq xo‘jaligi” deb nomlangan) xizmat qiladi. davlat statistika qo‘mitasi o‘zbekiston respublikasi “davlat statistikasi haqida” va respublika prezidentining “o‘zbekiston respublikasi makroiqtisodiyot va statistika vazirligini qayta tashkil etish haqida”gi 24 dekabr 2002 yil up-3183 sonli farmoniga muvofiq o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 8 yanvar 2003 yil 8 – sonli qaroriga asosan tuzilgan bo‘lib, mamlakatimizda statistika sohasida yagona siyosat ishlab chiquvchi va amalga oshiruvchi mustaqil yuridik shaxsdir. davlat statistika qo‘mitasi o‘zbekiston …

5 / 14

at statistikasi to‘g‘risida”gi qonun va boshqa rasmiy hujjatlarga muvofiq amalga oshiradi. qoraqalpog‘iston respublikasi, viloyatlar va toshkent shahar statistika boshqarmalari, tuman (shaharlar) statistika bo‘limlari bilan birgalikda davlat statistika qo‘mitasining yagona tizimini tashkil etadi. 2.2-tarhda bu tizimning tuzilishi tasvirlangan. davlat statistika qo‘mitasi ko‘p qirrali vazifalarni bajaradi davlat statistika qo‘mitasi zimmasiga quyidagi asosiy vazifalar yuklangan: -xalqaro statistika andozalari va qoidalariga mos ilmiy asoslangan statistika uslubiyati va ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqish; -mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini ifodalovchi statistik axborotlarni yig‘ish, tayyorlash, saqlash va tahlil qilish; -davlat hokimiyati va idoralariga statistik axborotlarni taqdim etish (qonunlarga muvofiq); -respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni aks ettiruvchi statistik ko‘rsatkichlarning haqqoniyligi, xolisligi, tezkorligi, barqarorligi va o‘zaro bog‘liqligini ta’minlash; -xorijiy davlatlar statistika xizmatlari va xalqaro statistika tashkilotlari bilan statistika axborotlarini elektron ayri boshlashni amalga oshirish hamda axborotlar to‘plab borish; -respublikada yagona statistik axborotlar makonini shakllantirish va qo‘llab quvvatlash; -milliy hisoblamalar tizimi va yakuniy iqtisodiy ko‘rsatkichlarni, ularga bo‘lgan talabga e’tiboran, ishlab chiqish hamda respublikada statistika tizimini …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistika va iqtisodiyot"

statistik kuzatish uslubiyati mavzu: hisobot, maxsus tashkil etiladigan kuzatish, biznes- tekshrishlar va ro’yxatlar. reja: 1. hozirgi zamon o‘zbekiston respublikasi davlat statistikasi va xalqaro statistika. 2. statistik kuzatish mohiyati va uning oldiga qo‘yiladigan talablar. 3. statistik kuzatishni tayyorlash uslubiyati. 4. statistik kuzatish turlari. iqtisodiy voqealarni bilish jarayonida statistika muhim rol o‘ynaydi. har qanday davrlarda bo‘lganidek, bozor iqtisodiyotida ham iqtisodiy hodisalarni o‘rganish ular ustida statistik kuzatishni yo‘lga qo‘yishdan boshlanadi, bu jarayonda hayotiy voqealar (faktlar) qayd qilinib, ular hisobga olinishi natijasida boshlang‘ich ma’lumotlar to‘planadi. so‘ngra ularni qayta ishlash yo‘li bilan umumlashgan statistik axborot va ko‘rsatkichlar yarati...

This file contains 14 pages in DOCX format (45.7 KB). To download "statistika va iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika va iqtisodiyot DOCX 14 pages Free download Telegram