o’rtaosiyohaqidaxviiasrgachayozilganyevropatillaridagiyozmama’lumotlar

PPTX 13 sahifa 2,5 MB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,5 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar reja: kirish o’rta osiyoga sayohat qilgan sayohatchi olimlar a.jenkinson elchiligi ruslar tomonidan yozilgan manbalar yevropaliklar tomonidan yozilgan manbalar xulosa a.jenkinson elchiligi. moskva davlati mulklarida joylashgan volga yo’lidan o’rta osiyo va eron orqali hindiston bilan savdo aloqalari olib borish maqsadida foydalanish masalasi kun tartibiga qo’yildi. bunda 1555 yilda paydo bo’lib xvi – xvii asrlarda ingliz-rus aloqalari muhim hissa qo’shgan «moskva kompaniyasi» katta rol o’ynaydi. bu kompaniya yordamida inglizlar rossiya orqali sharqiy o’rta osiyo va eronga yo’l ochishga mayassar bo’ldilar, bu erda 1558 yilda 7 ta ingliz sayyohatchilari tashrif buyurib, ular orasida xiva va buxoroga borgan antonii jenkinson ham bor edi. a.jenkinson to’g’risida juda biografik ma’lumotlar kam. a.jenkinson va uning hamrohlari (richard va robert jonsonlar hamda tarjimon tatar aziz) sayyohatni 21 oy (1558 y. aprelidan 1559 y. 2 sentyabrgacha ) davom etdi. …

2 / 13

ari bo’lgan a.jenkinsonni abdullaxon qabul qiladi. buxoro xoni rossiyadagina emas, balki turkiya, angliyadagi ahvol, shuningdek evropa armiyalari qurollari bilan ham qiziqadi. a.jenkinson, ridard jonson bilan birga buxorodan xitoygacha boradigan yo’llar to’g’risida ma’lumotlar to’pladi, astraxandan xitoygacha bo’lgan yo’lni aniqladi. bu elchilikning natijalari rossiya uchun ham o’rta osiyo uchun ham katta ahamiyat kasb etib, natijada rossiya bilan o’rta osiyo xonliklari o’rtasida faol diplomatik savdo aloqalari boshlanib ketgan edi. ivan xoxlov elchiligi. 1620-1622 yillarda rus podshosi mixail fyodorovich ruslano buxoroga boyon ivan danilovich xoxlov boshchiligida elchilik yuboradi. u 1620 yildan boshlab diplomatik xarakterdagi turli xil topshiriqlarni bajarib kelardi. ivan xoxlov eron elchisi pirqulibekka nazoratchilardan biri etib tayinlanib, uni saratovga kuzatib qo’ygandi. usha vaqtda ivan xoxlov akasi vasiliy bilan birga «o’z vatani bo’lmish qozonda davlat xizmatidagi strelec boshliqlar hisoblanardilar». ivan xoxlov n buxoro xoni imomqulixonga elchi etib tayinlangan… 1620 yildayoq tilga olingan. ivan xoxlov elchi sifatida buxoro elchisi bilan birga imomqulixon huzuriga yuboriladi. u …

3 / 13

bilan birga qozondan jo’nab ketadi. elchilik tarkibida tarjimonlar ivan tirkov va semeyki gerasimovlar bor edi. elchilik bosib o’tgan yo’l astraxan kaspiy dengizi – tupkaragan pristani – xayrobod-buxoro orqali tushgan edi. xoxlov va uning hamrohlari yo’lga ketgan vaqtini hisoblaganda 30 oyga (1620 yil 21 iyuldan 1622 yil 12 dekabrga) qadar bo’lgan edilar. ivan xoxlov hisobidan ma’lum bo’lashicha elchilik o’z oldiga qo’yilgan maqsadga erishgan edi. elchilik qaytib ketayotganida xivada unga imomqulixonning elchisi odambiy boy sovg’alar bilan etib oladi. elchilik moskva podshosi uchun «ikki arg’umoq, chodir uy, pichoq, toshlar bilan bezatilgan qinlar, oltita baxmal, to’qqizta ipak, tuya» beriladi. imomqulixon unga yo’l xarajatlari uchun 400 tanga, o’zi uchun boy sovg’alar – egar va yuganlik arg’umoq, tilla ip bilan tikilgan shohi belbog’ bergan edi. u o’z saroyidagi 23 nafar rusni ozod etgan edi. elchilikning moddama-modda ro’yxati va boshqa hujjatlarda ikkala o’rta osiyo xonligi – xiva va buxoro xonliklarining xvii asr birinchi choragidagi ichki va xalqaro …

4 / 13

ishdan iborat edi. buxoro qurolli kuchlari tuzilmasini hamda ularning holatini ham aniqlash zarur edi. elchi buxoroning eron, xiva va turkiya bilan o’zaro aloqalarini o’rganishga ham e’tibor berishi kerak edi. f.beneveni elchiligi buxoroda jami 3,5 yil (1721 6 noyabrda 1725 yil 8 aprelgacha) turdi. elchilik xodimlari boy haqiqiy material to’plab, uni sankt-peterburg ochiq xat va shifrlangan matn tarzida junatib turdilar. xvii asrda turkiston xiva xonligi, buxoro xonligi, qo’qon xonligi, o’rta juz, qichiq juz hamda qashkariya (sharqiy turkiston) xonliklarini bo’linib ketgan edi. siyosiy tarqoqlik hamda savdo yo’li va ipak yo’li o’z yunalishlarini o’zgartirib, dengiz muhitlariga ko’chishi turkistonning iqtisodiy, madaniy jihatdan tushunlikka olib kelgan sabablaridan biridir. ikkinchidan, xonliklar o’rtasidagi to’xtovsiz urushlar ham barcha xonliklarga xo’jalik va madaniy hayotini orqaga qaytishiga olib keladi. shunday davrda «shajarai tarokima» yozma obidaning muallifi xiva xoni, abulg’oziy arab muhammadxon o’g’li hijriy 1012 yil 15 rabbiyul avval oyida, milodiy sana 1603 yil 12 avgustda xvii asrdagi xiva xonligi poytaxti …

5 / 13

m eslab o’tilgan «shajarai tarokima» asari abulg’oziy bahodirxon taxtga o’tirgandan ancha vaqt o’ganidan so’ng yozilganligi ta’kidlanadi. bu ma’lumotga qaraganda 1660-1661 yillar orasida ijod qilgan «shhjarai tarokima» yozma obidasida turkman qavmi bilan xiva xonligi orasidagi siyosiy kurashlar, turkmanlarni itoat etish uchun olib borgan kurashlar bayon etilgan, o’zbek va turkman xalqlari o’rtasida inoqlik o’rnatilish ko’rsatilgan. xulosa xulosa qilib shuni aytish mumkinki qadimgi davrlardan to hozirgi vaqtgacha bo’lib o’tgan yevropalik va rus olimlari va elchilari tomonidan amalga oshirilgan ekspeditsiya va izlanishlar o’lkamiz tarixini o’rganishga siyosiy va ijtimoiy rivojlanishi o’zida aks ettiradi. manbalar xerman vamberi “buxoro yoxud movarounnahr tarixi” ahmedov a “tarix saboqlari” hofiz tanish al buxoriy “abdullanoma” ibrohimov a “vatan tuyg’usi” image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png cone x, a, /docprops/thumbnail.jpeg ‘ata osivo haqida xi

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’rtaosiyohaqidaxviiasrgachayozilganyevropatillaridagiyozmama’lumotlar" haqida

o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar reja: kirish o’rta osiyoga sayohat qilgan sayohatchi olimlar a.jenkinson elchiligi ruslar tomonidan yozilgan manbalar yevropaliklar tomonidan yozilgan manbalar xulosa a.jenkinson elchiligi. moskva davlati mulklarida joylashgan volga yo’lidan o’rta osiyo va eron orqali hindiston bilan savdo aloqalari olib borish maqsadida foydalanish masalasi kun tartibiga qo’yildi. bunda 1555 yilda paydo bo’lib xvi – xvii asrlarda ingliz-rus aloqalari muhim hissa qo’shgan «moskva kompaniyasi» katta rol o’ynaydi. bu kompaniya yordamida inglizlar rossiya orqali sharqiy o’rta osiyo va eronga yo’l ochishga mayassar bo’ldilar, bu erda 1558 yilda 7 ta ing...

Bu fayl PPTX formatida 13 sahifadan iborat (2,5 MB). "o’rtaosiyohaqidaxviiasrgachayozilganyevropatillaridagiyozmama’lumotlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’rtaosiyohaqidaxviiasrgachayoz… PPTX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram