blokcheyn, narsalar interneti, sun`iy intelekt, katta ma`lumotlar

DOCX 20 pages 139.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 139.0 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: blokcheyn, narsalar interneti, sun`iy intelekt, katta ma`lumotlar, iqtisodiy tarmoqlarda qo’llanilishi reja: 1. kriptovalyutalar va blokcheyn texnologiyasining paydo bo‘lishi tarixi. 2. blokcheyn texnologiyasining mohiyati va uning kriptovalyutalar tarixidagi o‘rni. 3. kriptovalyutalarning mayning jarayoni. 4. bitkoin kriptovalyutasi va boshqa kriptovalyutalar. 5. kriptovalyutalarning afzalliklari va kamchiliklari. bugungi kunda blokcheyn texnologiyalari yangi inovatsion texnologiya yo‘nalishi bo‘lishiga qaramasdan bir qator ijtimoiy sohalarga kirib borib, o‘z o‘rnini egallagan. insonlarning intellektual ijodi mahsuli yaratilishining jadallashishi bilan bir qatorda, ulardan foydalanish, muhofazasini ta’minlash masalasi ham dolzarblashib bormoqda. qolaversa, internet tarmog‘ining jamiyatimiz hayotida kirib kelishining takomillashishi oqibatida ma’lumotlar olish, axborot almashish hamda mulkka bo‘lgan huquqlarning ruxsatsiz foydalanish ham oshib bormoqda. ushbu holatda yaratilayotgan intellektual mulk obyektlarini shaffof, ishonchli himoyasini tashkillashtiruvchi texnologiyalarga talab ortib bormoqda. sababi, intellektual mulk obyektlaridan foydalanishda, ularni fuqarolik huquqiy munosabatlar muomalasiga tatbiq etishda, ularning muhofazasi, nazorati va himoyasini ta’minlashda bir qator texnik usullarni amalda qo‘llanilishi bugungi kunda barchamizga ma’lum. hozirgi kun jamiyatining yashash sharoitlarini yengillashtirish …

2 / 20

barcha ma’lumotlarni saqlashning eng qulay usuli – bu uni taqsimlab qayd etishdir. taqsimlangan ma’lumotlarning reyestri sifatida, bugungi kunda blokcheyn texnologiyasi namoyon bo‘lishi mumkin. shu bilan bir qatorda, blokcheyn tushunchasiga, uning kelib chiqish doirasiga aniqlik kiritadigan bo‘lsak, ushbu tushuncha borasida, bir qator ta’riflar mavjud bo‘lib, ularga birma bir to‘xtalib o‘tsak. avvalombor, “blokcheyn” so‘zi ingliz tilidan olingan bo‘lib, “bloklar zanjiri” ma’nosini anglatadi. boshqa bir adabiyotda keltirilgan ta’rifga asosan, “blokcheyn – bu markazlashtirilmagan ma’lumotlar bazasi bo‘lib, u o‘zida undan ro‘yxatdan o‘tgan barcha ishtirokchilar ma’lumotlari (o‘tkazmalari) haqida ma’lumotlarni alohida “zanjir” shaklida saqlash imkonini beradi”1. angliya bankining fikricha, “blokcheyn – bu bir-birini bilmaydigan insonlarga ishonchli tarzda va birgalikda foydalanish imkonini beradigan texnologiyadir”2. bir so‘z bilan aytganda, blokcheyn – ma’lum qoidalar asosida tuzilgan ma’lumotni o‘z ichiga olgan bloklarning doimiy ketma-ket zanjiridir. shu o‘rinda, blokcheyn texnologiyasi bilan bog‘liq, uning faoliyatini tashkil etishdagi asosiy tushunchalarga, ya’ni mazkur texnologiyalarni ushbu tushunchalardan ayro ravishda tasavvur etishning imkoniyati mavjud emasligidan kelib …

3 / 20

mashina ko‘rinishida yoki butunlay raqamlashtirilgan holda ham bo‘lishi mumkin. keyingi asosiy tushuncha – bu tranzaksiya hisoblanadi. aktivlarni bir shaxsdan ikkinchisiga o‘tkazish jarayoni tranzaksiya deb ataladi. masalan, a shaxs o‘ziga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan ashyoni b shaxsga sovg‘a qilmoqchi yoki sotmoqchi bo‘ldi. a shaxs tomonidan ushbu jarayonning amalga oshirilishi tranzaksiya deb ataladi. tranzaksiyada fakat ashyoni berish emas balki unga bo‘lgan mutlaq mulk huquqini ham berilishi mumkin. navbatdagi tushuncha – bu tranzaksiyalarni hisobga olishdir. tranzaksiyalarni hisobga olish o‘z o‘rnida bir shaxsdan ikkinchi shaxsga o‘tgan barcha aktivlar yoki aktivlarga bo‘lgan mulk huquqlarini qayd etish hisoblanadi. masalan, a shaxs chet davlatda bo‘lgan b shaxs do‘stiga tegishli miqdordagi summani o‘tkazmoqchi bo‘ldi. bank emitentlari tizimi bilan bog‘liq muammolar, xakerlik atakalari, firibgarlik va boshqa bir qator vujudga kelishi mumkin bo‘lgan ko‘ngilsiz hodisalar o‘tkazmalarning o‘zgarishi yoki yo‘qolishiga sababchi bo‘lishi mumkinligi barchaga ayon holatdir. bu kabi operatsiaviy holatlardanning oldini olish mumkin emas, sababi barcha ma’lumotlar va jarayonlar bitta …

4 / 20

ar tomonidan kiritilgan ma’lumotlar haqiqiy bo‘lmasa, ishonchsiz ma’lumotlar foydlanuvchilarda aks etmaydi hamda kompyuterlarning ishlash faoliyatiga ta’sir qilmaydi. konsensus jarayoni, ya’ni rozlikni olish bosqichi, haqiqiy ma’lumotlarni tiklashdir. blokcheyn texnologiyasida barcha ma’lumotlarning tranzaksiyasilari haqidagi axborotlar bitta blokka joylashtiriladi. blok – bu taqsimlangan reyestrda amalga oshirilgan tranzaksiyalar haqidagi qaydlar hisoblanadi. unda, bir shaxs boshqa shaxsga qancha miqdordagi aktivlar o‘tkazmalari aks etgan bo‘ladi. barcha bloklar o‘z o‘rnida bitta zanjirga ulangan bo‘ladi. blokcheyn zanjiri uzilmasdir, sababi har bir blok oldingi blokka havola qiladi. bloklarn o‘zgartirib yoki o‘chirib bo‘lmaydi, faqat unga yangi bloklarni qo‘shish mumkin. ushbu holat bilan, har qanday holatda muayyan aktivlarning o‘tkazmalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarning tarixini tiklab, uning olgingi egasini aniqlash imkoniyati mavjud. blokcheyn zanjiridagi bloklarni maynerlar ko‘shishadi. mayner blokcheynda bir qator funksiyalarni amalga oshiradi: • blokcheyn nusxalarini saqlaydi, shu bilan bir qatorda ma’lumotlarni yo‘qolishidan yoki qalbakilashtirilishidan himoya qiladi; • tranzaksiyalarni tasdiqlaydi; • boshqa maynerlar tomonidan kiritilgan tranzaksiyalarni tekshiradi. qoidaga ko‘ra, maynerlarning soni cheklanmagan. maynerlar …

5 / 20

ranzaksiyalarni tizimga joylashtiradi. bu esa o‘z navbatida, maynerlarning kompyuterlarining ishlash tezligiga bog‘liq hisoblanadi. olingan mukofotlar tegishli tartibda virtual hamyonga mukofot tegishli tartibda tushadi. mavjud masalalarni yechish jarayoni alohida bir fan doirasida o‘rganilib, ushbu fan – kriptografiya deb ataladi. shifrlash tushunchasi ham blokcheyn texnologiyasi bilan bevosita bog‘liqdir. kriptografiyani metodlaridan biri ham shifrlash hisoblanadi. blokcheyn tizimida foydalanuvchilar o‘rtasida amalga oshirilgan aktivlarning tranzaksiyalarini tegishli kriptografik kalitlar, ya’ni maxsus noyob raqamli kalitlar orqali amalga oshiriladi. raqamli kodlarning ketma-ketligini bilib olish deyarli imkonsiz hisoblanadi. ushbu holat o‘z o‘rnida blokcheyn texnologiyalarni bu turdagi texnologiyalar ichida yaxshilardan biri bo‘lishiga olib keladi3. tranzaksiyalar amalga oshirilayotganda virtual hamyonni internetga ulangan holda ishlatish, qolgan vaziyatlarda internet tarmog‘idan o‘chirilgan holda saqlash tavsiya etiladi, bu esa o‘z navbatida ma’lumotlarni xakerlar atakasidan muhofaza etishiga yordam beradi. shu bilan bir qatorda, texnologiyaning intellektual mulk himoyasidagi axborotlarni saqlashida, ishlash tartibiga to‘xtaladigan bo‘lsak, bir necha bora aytilganidek, blokcheyn (bloklar zanjiri) – taqsimlangan ma’lumotlar to‘plami bo‘lib, unda …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "blokcheyn, narsalar interneti, sun`iy intelekt, katta ma`lumotlar"

mavzu: blokcheyn, narsalar interneti, sun`iy intelekt, katta ma`lumotlar, iqtisodiy tarmoqlarda qo’llanilishi reja: 1. kriptovalyutalar va blokcheyn texnologiyasining paydo bo‘lishi tarixi. 2. blokcheyn texnologiyasining mohiyati va uning kriptovalyutalar tarixidagi o‘rni. 3. kriptovalyutalarning mayning jarayoni. 4. bitkoin kriptovalyutasi va boshqa kriptovalyutalar. 5. kriptovalyutalarning afzalliklari va kamchiliklari. bugungi kunda blokcheyn texnologiyalari yangi inovatsion texnologiya yo‘nalishi bo‘lishiga qaramasdan bir qator ijtimoiy sohalarga kirib borib, o‘z o‘rnini egallagan. insonlarning intellektual ijodi mahsuli yaratilishining jadallashishi bilan bir qatorda, ulardan foydalanish, muhofazasini ta’minlash masalasi ham dolzarblashib bormoqda. qolaversa, internet tarmog‘ining jam...

This file contains 20 pages in DOCX format (139.0 KB). To download "blokcheyn, narsalar interneti, sun`iy intelekt, katta ma`lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: blokcheyn, narsalar interneti, … DOCX 20 pages Free download Telegram