ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari

DOCX 9 pages 47.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.8 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari. reja: 1. ilmiy ijodkorlik jarayonida mantiqiy va intuitiv tafakkurning axamiyati. 2. texnik ijodkorlik faoliyatining bosqichlari. 3. o‘quvchilarning ijodiy jixatdan tayorgarlik darajalari. 1. ilmiy ijodkorlik jarayonida mantiqiy va intuitiv tafakkurning ahamiyati ijodkorlik jarayonida mantiq va intuitsiyaning har xil ahamiyatga ega bo‘lishini fr.olimi a. puankare ko‘rsatib o‘tgan edi. xususan u «fanning o‘zida intuitsiya agar bir qancha ustunliklarga ega bo‘lganligini xisobga olinmasa, analiz isbotning yakkayu yagona qonuniy quroli bo‘lishga intilib borayotgan bir davrda ham u ixtiro qilishda asosiy qurol bo‘lib qolaveradi» - deb yozadi. ijodkorlik siklining ma’lum zvenolar xaqida boshqa olimlar ham bir necha bor o‘z fikrlarini aytdilar. xususan bu xaqida mashhur fizik m.born qo‘yidagilarni yozadi: «... men fandagi analitik holda oldindan aytilgan fikrlarni kundalik ishlarimizdan keskin farq qilishini ko‘rmayapman ayrim kriteriyalar bo‘yicha ko‘rsatilgan obraz to‘liq xisoblanib unga xarakterli bo‘lgan barcha xususiyatlarga egaligini biz kundalik xayotimizda xisobga olib boramiz. biroq sintetik jixatdan aytish qisman ma’lum balgan xodisaning …

2 / 9

.bornning aytishicha bu yerda nazariya rivojlanmadi: «bu matematika san’ati va toqatning ulkan siljish shuningdek natijalarga bo‘lgan ishonch edi. biroq ularni e’tirof etmaganda ham bu hol nazariyaning dunyo qarashini kengaytirgani yo‘q; bu ma’lum bo‘lgan nyuton mexanikasining qo‘llanilishini analitik jixatdan oldindan aytish edi» ikki tip ixtiyoriga a. eynshteyn tomonidan aytilgan quyosh yaqinida yorug‘likning chetlanishi kiradi. bu inert va gravitatsion massaning proporsionalligi xaqidagi muxim faktni sezish va m.bornning ta’bricha «tajriba natijalarining uzun zanjirdagi gigant sintez» deb atalgan yangi nazariyaning yaratilishini talab qiladi. dalil va raqamlardan kelib chiqib ilmiy farazlar qurushga yoki topishga o‘tishda shuningdek nazariy xulosalardan amaliy sinov ishlariga o‘tishga ilmiy intuitsiya xal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi. intuitsiya uning mantiq bilan bog‘liqligi ixtirochilik g‘oyalarining kelib chiqishida tugan o‘rnini belgilashdagi muammolar murakkab bo‘lib uning xozirgacha to‘la xal qilinmagan deyish mumkin. «qisqacha psixologik lug‘at» da intuitsiya-«paydo bo‘lishi yo‘llari va shartlari anglanmagan holda xosil bo‘luvchi bilimlar sifatida yuzaga keladi shunga ko‘ra subekt unga bevosita yuzaga» kelgan …

3 / 9

an mavjud buyum va ko‘rsatgichlardan abstrakt, yaratilajak mavhum modellarga o‘tish va nazariy tajriba sinov ishlarini bajarish bilan bog‘liq bo‘ladi. talabalardagi umumpedagogik bilim va ko‘gnikmalarni reproduktiv, reproduktiv- ijodiy, ijodiy-reproduktiv va ijodiy darajalarga bo‘lib ko‘rsatadi. shu asosda texnik ijodkorligi g‘oyalarini amalga oshirishning fikrlash faoliyati produktiv va reproduktiv xususiyatlari almashuviga bog‘liq bo‘lgan 4 ta davrini ajratib oldik (1-shakl). birinchi davrda fikrlash qobiliyati produktiv xususiyatiga ega bo‘ladi, bunda mavjud muammoni anglash, idrok qilish, yechimini topishga extiyoj sezish jarayoni boradi. izlanuvchining bilim va tajribasi qanchalik ko‘p bo‘lsa, bu jarayon shu qadar kam vaqt davom etib, reproduktiv xarakterga ega bo‘lgan ikkinchi davr - muammo yechimini topishga o‘tiladi. bu davrning davomiyligi ham izlanuvchi bazaviy bilimi, tajribasi, dunyoqarashi kengligi, qidiralayotgan yechimning izlanuvchi mutaxasisligiga bog‘liq bo‘lib unda qarayolayotgan muammoning yechimi bo‘lib, xizmat qila oladigan xolatlar taxlil qilinadi. uchinchi produktiv davrda hal qilinishi lozim bo‘lgan muammo va tanlangan yechim o‘zaro bolanadi va texnik yechim konsepsiyasi taklif qilinadi. u ixtironi amalga …

4 / 9

uzviy bog‘liqdir. 2. o‘quvchilarning ijodiy jixatdan tayorgarlik darajalari. o‘quvchilarning ijodiy faoliyatiga tayorgarlik besh darajasini ko‘rsatuvchi miyoriy ilmiy jixatlar asoslangan. ular qo‘yidagilardan iborat: 1. o‘quvchilarning buyumni uning shaklini takomillashtirish yoki detallarni ratsional joylashtirish maqsadida chizmaga, sxemaga qisman o‘zgartirish kiritib, berilgan xujjatlar bo‘yicha tayyorlay olishi. 2. o‘quvchining instruksiyalanishi oxiriga yetkazib va berilgan texnik xujjatga yoki alohida sxemaga o‘ziga o‘zgartirishlar kiritib buyumlarni yasay olishi. 3. o‘quvchining buyumni, uni konstruksiyasini dastlabki original takomillashtirib va texnologik sxemaga mustaqil holda o‘zgartirishlar kiritib tayyorlay olishi. 4. o‘quvchining original konstruktorlik g‘oyasini mustaqil holda texnologik jixatdan ishlab chiqishi va uni tayyorlashni udalay olishi. 5. o‘quvchi buyumning original konstruktorlik yoki ratsionalizatorlik g‘oyasini mustaqil holda asoslab va ta’riflab bera oladi, xujjatlarni ishlab chiqish va buyum yasashni bajara oladi. ilmiy ijodkorlik — bu yangi g'oyalar, nazariyalar va texnologiyalarni ishlab chiqish jarayonidir. bu jarayon ko'plab muhim xususiyatlar va qobiliyatlarni o'z ichiga oladi, ular ijodkorning muvaffaqiyatiga ta'sir ko'rsatadi. ilmiy ijodkorlikning birinchi o'ziga xos xususiyati …

5 / 9

dkorlar ko'pincha eksperimentlar o'tkazadilar, natijalarni tahlil qiladilar va keyin o'z g'oyalarini yangilaydilar. ushbu jarayonda kreativlik ham muhim rol o'ynaydi. ijodkorlik yangi g'oyalarni yaratish, mavjud g'oyalarni birlashtirish yoki ularni yangi kontekstda ko'rish qobiliyatini o'z ichiga oladi. kreativlik ijodkorlarning mukammal yechimlar topishiga yordam beradi, shuningdek, ularni boshqa ijodkorlardan ajratib turadi. sabrlilik va qiyinchiliklarga bardosh berish ilmiy ijodkorlik jarayonida yana bir muhim xususiyatdir. ilmiy jarayonlar ko'pincha murakkab va vaqt talab qiladi, shuning uchun ijodkorlar sabr-toqatli bo'lishlari va qiyinchiliklarga bardosh berish qobiliyatiga ega bo'lishlari zarur. har bir muvaffaqiyatli ilmiy tadqiqot o'z ichiga ko'plab muvaffaqiyatsizliklarni ham oladi. ijodkorlar bu muvaffaqiyatsizliklardan saboq olishni bilishlari va o'z g'oyalarini rivojlantirishni davom ettirishlari kerak. ko'p qirralilik ilmiy ijodkorlikda yana bir muhim xususiyatdir. ilmiy ijodkorlar ko'plab fanlararo bilimlarga ega bo'lishlari va turli sohalar o'rtasidagi muvofiqlikni ta'minlashlari lozim. bu, o'z navbatida, yangi g'oyalarni yaratish jarayonida ko'proq imkoniyatlar taqdim etadi. ilmiy tadqiqotlar ko'pincha bir nechta fan sohalarini qamrab oladi, shuning uchun ijodkorlar …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari"

mavzu: ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari. reja: 1. ilmiy ijodkorlik jarayonida mantiqiy va intuitiv tafakkurning axamiyati. 2. texnik ijodkorlik faoliyatining bosqichlari. 3. o‘quvchilarning ijodiy jixatdan tayorgarlik darajalari. 1. ilmiy ijodkorlik jarayonida mantiqiy va intuitiv tafakkurning ahamiyati ijodkorlik jarayonida mantiq va intuitsiyaning har xil ahamiyatga ega bo‘lishini fr.olimi a. puankare ko‘rsatib o‘tgan edi. xususan u «fanning o‘zida intuitsiya agar bir qancha ustunliklarga ega bo‘lganligini xisobga olinmasa, analiz isbotning yakkayu yagona qonuniy quroli bo‘lishga intilib borayotgan bir davrda ham u ixtiro qilishda asosiy qurol bo‘lib qolaveradi» - deb yozadi. ijodkorlik siklining ma’lum zvenolar xaqida boshqa olimlar ham bir necha bor o‘z fikrlarini aytdilar...

This file contains 9 pages in DOCX format (47.8 KB). To download "ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy ijodkorlikning o’ziga xos… DOCX 9 pages Free download Telegram