o‘zbekistonda bozor munosabatlarining shakllantirilishi «o‘zbek modeli»

DOC 21 pages 267.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 21
abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti “tarix,, fakulteti “tarix ,,yonalishi 3-kurs 305-guruh talabasi samatov boburning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan mustaqil ish mavzu: o‘zbekistonda bozor munosabatlarining shakllantirilishi «o‘zbek modeli», uning tamoyillari reja: 1. bozor munosabatlariga o`tish va taraqqiyotning o`zbek modeli 2. mulkchilik shakllaridagi o`zgarishlar 3. agrar munosabatlar islohoti 4. narxlarni erkinlashtirish va bozor infratuzilmasini yaratish biz yuqorida bozor iqtisodiyotiga o`tishning yagona va universal, ya`ni hamma mamlakatlar uchun yaroqli bo`lgan yo`li yo`q ekanini ta`kidlab o`tgan edik. endi ana shu fikrni o`zbekiston misolida tasdiqlashga harakat qilamiz. avvalo, shuni aytib o`tish kerakki, bozor iqtisodiyotiga o`tishning barcha mamlakatlar uchun umumiy bo`lgan jihatlari mavjud. bular mazkur tizimning mohiyati va asosiy tamoyillaridan kelib chiqadi. xususiy mulk shakllarining rivojlanishi uchun davlat tomonidan keng shart-sharoitlar yaratish, xo`jalik sub`ektlarining teng huquqliligini ta`minlash va ularning o`zaro raqobatlashuv muhitini yaratish, yakka hukmronlik (monopolizm)ga qarshi siyosat o`tkazilishi va hokazolar - bular hammasi har qanday mamlakatning bozor iqtisodiyotiga o`tishidagi umumiylik hisoblanadi. shu bilan …
2 / 21
i qo`lga kiritgach, u hech ikkilanmay, bozor iqtisodiyotiga asoslangan taraqqiyot yo`lini tanladi. biroq, bozor iqtisodiyotiga "hamma dardning davosi" sifatida qarash yaramaydi. u keng, tekis va ravon yo`l emas. unga o`tish hech qachon muayyan talofotlarsiz ro`y bermaydi. shuning uchun o`zbekiston prezidenti i.karimov mamlakatimizni bozor iqtisodiyotiga o`tishining asosiy g`oya va tamoyillarini ishlab chiqdi. nazariy va amaliy jihatdan puxta ishlab chiqilgan ushbu g`oya va tamoyillar mamlakatimizni ijtimoiy yo`naltirilgan bozor iqtisodiyotiga o`tishining yaxlit bir dasturini tashkil etadi. bu dasturning ibratli tomoni shundaki, u faqatgina butun mamlakatimizda yashab turgan fuqarolarning taqdirini o`ylab tuzilgan emas, balki kelajak avlodlar taqdiriga ham bevosita aloqador bo`lib, ularga ozod va obod vatan qoldirishni nazarda tutadi. rejali iqtisodiyot tizimi hukmronligi bilan bog`liq bo`lgan illatlarni tezroq bartaraf qilish, mamlakat iqtisodiyotini barqaror va yuqori sur`atlar bilan rivojlanishini ta`minlash, pirovard natijada o`zbekistonni rivojlangan mamlakatlar darajasiga olib chiqish dasturning bosh maqsadini tashkil etadi. mamlakatimizda bozor iqtisodiyotiga o`tishning o`ziga xos va mos yo`li bugungi kunda jahonga …
3 / 21
iqtisodiyotni mafkuradan to`la xoli qilish va uni siyosatdan ustun turmog`i. bu tamoyilga ko`ra, iqtisodiyot va uni barqaror hamda yuqori sur`atlar bilan rivojlantirish davlat siyosatining mazmunini tashkil etadi. ikkinchidan, bozor munosabatlariga o`tish davrida davlatning o`zi bosh islohotchi vazifasini bajaradi. buning ma`nosi shundan iboratki, davlat bu davrda butun xalq manfaatlaridan kelib chiqib, mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining etakchi va ustivor yo`nalishlarini belgilab beradi. islohotlar jarayonining tashabbuskori bo`lib qoladi. uchinchidan, barcha ijtimoiy-iqtisodiy jabhalarda qonun ustivorligini ta`minlash taqozo etiladi. mazkur tamoyilning mohiyati shundaki, iqtisodiy o`zgarishlar va jamiyatning yangilanish jaryoni mamlakatda amal qiluvchi qonunlarga tayangandagina ijobiy natijalar berishi mumkin. to`rtinchidan, bozor munosabatlariga o`tish aholining kam ta`minlangan qismini moddiy qo`llab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish bilan qo`shib olib boriladi. buning uchun davlat kishilarni islohotlarga ruhan tayyorlash va ularni ijtimoiy himoyalashga qaratilgan kuchli va ta`sirchan siyosat olib boradi. beshinchidan, yangi iqtisodiy munosabatlarga o`tish puxta o`ylab, bosqichma-bosqich, ya`ni inqilobiy sakrashlarsiz amalga oshiriladi. bundan shu ma`no chiqadiki, bir bosqich tamomlangandan keyingina va …
4 / 21
atning o`ziga xos xususiyatlarini nazarda tutgan holda foydalanish. mamlakatimizda bozor iqtisodiyotiga o`tishning o`zbek modeliga binoan mulkni davlat tasarrufidan chiqarish, ko`p ukladli iqtisodiyotni barpo qilish islohotlarning ustivor yo`nalishi deb belgilandi. iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishning dastlabki 10 yillik tajribasi shuni ko`rsatadiki, yangilanish va taraqqiyot dasturida belgilangan ko`pgina ishlarni amalga oshirishga muvaffaq bo`lindi. qisqa vaqt ichida yaratilgan mustahkam huquqiy me`yorlar negizida bozor iqtisodiyotiga bosqichma-bosqich kirib, barqaror iqtisodiy taraqqiyotga erishildi. fikrimizning dalili sifatida bir necha misollar va raqamlarni keltiramiz. 2000 yilda korxona va xo`jaliklarning 88 foizini xususiy mulk, aktsiyadorlik jamiyatlari, qo`shma korxonalar, kooperativlar va shirkat xo`jaliklari tashkil etdi. iqtisodiyotda band bo`lganlarning 76 foizi, yalpi ichki mahsulot ishlab chiqaruvchilarning 70 foizi, sanoat bo`yicha 65,4 foizi va qishloq xo`jalik mahsulotlari etishtiruvchilarning 99 foizi nodavlat sektoriga to`g`ri keldi. 1997 yildan boshlab yalpi ichki mahsulotning 4-5 foizlik yillik o`sishiga erishildi. eng muhimi mamlakatimizning don va yoqilg`i mustaqilligiga erishildi. bozor iqtisodiyotining samarali amal qilishini ta`minlovchi yangi bank, moliya, soliq …
5 / 21
i sub`ektlarning turliligi va teng huquqliligi, ular o`rtasidagi raqobat, tadbirkorlik tashabbuskorligi, o`zini-o`zi boshqarish va moliyalashtirish kabi bozor tamoyillarining mavjudligi haqida yuqorida fikr yuritgan edik. bozor iqtisodiyotining mazkur tamoyillari o`z navbatida ularga mos keluvchi mulkchilik shakllari va munosabatlarini shakllantirishni talab qiladi. shuning uchun mamlakatimizda iqtisodiy islohotlar o`tkazish dasturi birinchi navbatda mulkchilik munosabatlariga tub o`zgarishlar kiritishni nazarda tutgani tabiiy holdir. shuni alohida ta`kidlab o`tish joizki, mamlakatimizda rejali iqtisodiyot tizimi davrida hukmron mavqega ega bo`lgan ijtimoiy mulk bir qator kamchiliklari tufayli o`zini to`la-to`kis badnom qilib, iqtisodiy taraqqiyotning to`sig`iga aylangan edi. buning sababi shundan iborat ediki, ijtimoiy mulk hukmron bo`lgan sharoitda u xususiy mulkchilikning rivojlanishiga yo`l qo`ymaydi, xususiy mulkchilik rivojlanmagan mamlakatda bozor iqtisodiyoti to`g`risida so`z yuritishning o`zi hech qanday mantiqqa to`g`ri kelmaydi. shuning uchun markazlashgan rejali iqtisodiyot tizimidan bozor iqtisodiyotiga o`tish, avvalambor, xususiy mulkchilik shakllari va munosabatlari joriy etishni va shu maqsadda davlat mulkini xususiylashtirishni taqozo etadi. xususiylashtirish deganda, mulkni davlat tasarrufidan chiqarib, alohida …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda bozor munosabatlarining shakllantirilishi «o‘zbek modeli»"

abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti “tarix,, fakulteti “tarix ,,yonalishi 3-kurs 305-guruh talabasi samatov boburning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan mustaqil ish mavzu: o‘zbekistonda bozor munosabatlarining shakllantirilishi «o‘zbek modeli», uning tamoyillari reja: 1. bozor munosabatlariga o`tish va taraqqiyotning o`zbek modeli 2. mulkchilik shakllaridagi o`zgarishlar 3. agrar munosabatlar islohoti 4. narxlarni erkinlashtirish va bozor infratuzilmasini yaratish biz yuqorida bozor iqtisodiyotiga o`tishning yagona va universal, ya`ni hamma mamlakatlar uchun yaroqli bo`lgan yo`li yo`q ekanini ta`kidlab o`tgan edik. endi ana shu fikrni o`zbekiston misolida tasdiqlashga harakat qilamiz. avvalo, shuni aytib o`tish kerakki, bozor iqtisodiyotiga o`tishning barcha...

This file contains 21 pages in DOC format (267.5 KB). To download "o‘zbekistonda bozor munosabatlarining shakllantirilishi «o‘zbek modeli»", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda bozor munosabatla… DOC 21 pages Free download Telegram