immunologiya

PPT 33 pages 1.3 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

powerpoint presentation toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali nuraliev n.a. – professor i m m u n o l o g i ya ma'ruzalar tibbiyot oliy o'quv yurtlari va universitetlar talabalari uchun 4 – son ma'ruza. immun tizimning patologik xolatlari. immunodefitsitlar va autoimmun kasalliklar. allergiya. ma'ruzadan maqsad: talabalarni organizm birlamchi va ikkilamchi immunodefitsitlari va ularni keltirib chiqaruvchi sabablar, autoimmun kasalliklar bilan tanishtirish, allergiya, allergik xolatlar va ularga olib keluvchi sabablar bilan tanishtirish. ma'ruzada ko'riladigan savollar: 1. immunodefitsitlar. kelib chiqish sabablari. 2. autoimmun kasalliklar to'g'risida tushuncha. 3. allergiya. allergik reaktsiyalar, sabablari, tiplari va rivojlanish mexanizmlari. 4. immunodefitsitlar va allergik reaktsiyalarning amaliy tibbiyotdagi o'rni. 5. immunoterapiya va immunoprofilaktika asoslari. oxirgi o'n yilliklarda klinitsistlar immunitet tizimi faoliyatiga yuqori qiziqish bilan yondosha boshlashdi. bu qiziqishlarga jumladan, yangi diagnostik usullarning ishlab chiqilishi, uni o'rganish va amaliyotda qo'llash hamda ko'pgina odamlarda kuzatiladigan kasalliklar patogenezida asosiy o'rinni immun tizimi tutishi asos bo'ldi. immun tizimi organizmda eng muhim tizimlardan …

2 / 33

larga misol qilib allergik, autoimmun kasalliklar va immun komplekslar natijasida kelib chiquvchi turli patologik o'zgarishlarni kiritish mumkin. immunopatologiyaning ikkinchi aspekti, bu immun tizim ichki (tug'ma yoki hayot davomida orttirilgan) defekti natijasida kelib chiquvchi jarayonlarni o'rganishdir. bularga tug'ma (birlamchi) va hayot davomida orttirilgan (ikkilamchi) immunodefitsitlar kiradi. transplantatsion immunitet, onkologik kasalliklar, geriatriya muammolari ham immunologiya sohasiga taaluqli masalalardir. hozirgi kunda odam immun tizimi patologik o'zgarishlarini shartli ravishda to'rt guruhga bo'lish mumkin tug'ma (birlamchi) immuno- defitsitlar hayot davomida orttirilgan (ikkilamchi) immuno- defitsitlar allergik kasalliklar autoimmun kasalliklar jsst ekspertlari ta'rifi bo'yicha birlamchi immunodefitsitlar bu immun tizimning turli irsiy sabablarga ko'ra u yoki bu immunitet bo'g'inlarida immun javobni keltirib chiqara olmasligidir. tug'ma immunodefitsitlar deyilishiga sabab, u chaqaloq tug'ilganidan so'ng namoyon bo'ladi va asosan retsissiv tip bo'yicha avloddan avlodga o'tadi. barcha tug'ma (birlamchi) immunodefitsitlar shartli ravishda beshta asosiy tipga bo'linadi: 1. hujayraviy va gumoral immunitetning bir vaqtda zararlanishi. unda t- va v- limfotsitlar tizimlarida yaqqol defitsit …

3 / 33

iladi, hujayraviy va gumoral tipdagi immunitet, mononuklear fagotsitlar tizimi shakllanmaydi, qon elementlarining shakllanishi ham buziladi. bolalarda immun tizimning normal faoliyatini faqat yaqin qarindoshining suyak ko'migini ko'chirib o'tkazish yordamida tiklash mumkin, ammo antigen xususiyati to'g'ri kelmasa, transplantatga qarshi immun tizim reaktsiyasi boshlanishi va o'lim bilan tugashi mumkin. bunday defekt bilan tug'ilgan bolalar hayotga layoqatsizdir. og'ir aralash immunodefitsitning shveytsariya tipida ham hujayraviy va gumoral tipdagi immun javoblar shakllanmaydi. periferik qonda t- va v- limfotsitlarning miqdori juda pasaygan bo'ladi. asosiy kelib chiqishida limfopoetik o'zak hujayralarning shakllanishi buziladi, mexanizmlari aniqlangan emas. bunday defitsit bilan tug'ilgan bolalar hayotga layoqatsiz. bu kasallikda ham suyak ko'migini ko'chirib o'tkazish yordam berishi mumkin. t- limfotsitlarning tug'ma defitsitlari timus gipoplaziyasi (di georg sindromi) - bu etishmovchilikda embriogenezda uchinchi-to'rtinchi yutqin qopchasida timus shakllanishi buziladi. bundan tashqari bunday defekt bilan tug'ilgan bolalarga qalqonsimon oldi bezi kalin bo'lmaydi va yurak qon tomirlari tizimida og'ir anomaliyalar kuzatiladi. timusning bo'lmasligi oqibatida o'zak hujayralari t- limfotsitlarga …

4 / 33

ng ma'lum qismlari bo'lmasligi kuzatiladi. bunday kasalliklarda t- limfotsitlar miqdori 6-30% gacha bo'lishi mumkin. bu bemorlarda gumoral immunitet rivojlangan bo'ladi, lekin virusli yuqumli kasalliklarga qarshi to'laqonli bo'lmaydi. virusli yuqumli kasalliklar og'ir o'tadi, ko'pchilik xollarda o'lim bilan tugaydi. organizmning immunoreaktivlik holatini timusni ko'chirib o'tkazish orqali tiklash mumkin, lekin timusni tanlashda uning antigenlik xususiyatiga ahamiyat berish kerak. transplantantning antigen xususiyati retsipientning antigen xususiyatiga o'xshashi shart, aks xolda organizm immun tizimi transplantantni ko'chirib yuboradi. viskot-oldrich sindromi – bu etishmovchilikda ham hujayra tipidagi immun javob defitsiti kuzatiladi. unda bemor periferik qonida immunoglobulinlar miqdori pasayadi, trombotsitopeniya, yuqumli kasalliklarga beriluvchanlik kuzatiladi. bu sindrom bilan og'rigan bemorlarning qariyib 10% i limfoid o'sma kasalliklaridan halok bo'ladi. viskot-oldrich sindromida igm sintezlanishi pasayib ketadi. kelib chiqish asosiy mexanizmlari oxirigacha o'rganilmagan. v- limfotsitlar etishmovchiligi. bruton kasalligi (agammaglobulinemiya) – bu kasallik faqat o'g'il bolalarda kuzatiladi. v- limfotsitlar oxirgi shakllanish etapida defekt kuzatiladi. natijada plazmatik hujayralar differentsiatsiyasi buzilib, antitelolar sintezi bo'lmaydi. bunday bolalar …

5 / 33

umli kasalliklar uchrashi bilan tavsiflanadi. bu gipogammaglobulinemiyada immun tizim v- limfotsitlarining plazmatik hujayralarga aylanishi buziladi va antitelo sintez qila olmaydi. bu kasallikda t- limfotsitlar faolligi pasayadi, t-supressorlar miqdori oshadi va v- limfotsitlarga supressiv ta'sir ko'rsatadi. tranzitor gipogammaglobulinemiya bolalarda o'ziga xos o'tadi, asosan qondagi igg miqdori kamayadi, nafas yo'llarida tez-tez qaytariluvchi yuqumli kasalliklar kuzatiladi, lekin ko'pchilik hollarda bolalar to'rt yoshga etganda o'z-o'zidan tuzalib ketishi kuzatiladi. komplement tizimi defitsitlari komplementni c1 - c9 komponentlari etishmasligi ba'zi hollarda s3 konvertaza hosil bo'lishining buzilishi kuzatiladi. bunda asosan konvertazani hosil qiluvchi komponentlar etishmasligi ro'y beradi. bu etishmovchilik uchun xarakterli xususiyat – ko'p holatda sistemali qizil volchanka kasalligi kuzatiladi. buning natijasida organizm immunobiologik reaktsiyasining pasayib ketishi yoki antigen-antitelo kompleksining eliminatsiyasi buziladi. bundan tashqari odamda komplementning s5, s6, s7, s8 va s9 komponentlari defitsitlari ham kuzatiladi, lekin bu etishmovchiliklarda odam sog'lom bo'lishi mumkin, ba'zan bemorlarda ba'zi bir qo'zg'atuvchilarga (so'zak va epidemik meningit qo'zg'atuvchilariga) sezuvchanligi oshib qoladi. shunday …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunologiya"

powerpoint presentation toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali nuraliev n.a. – professor i m m u n o l o g i ya ma'ruzalar tibbiyot oliy o'quv yurtlari va universitetlar talabalari uchun 4 – son ma'ruza. immun tizimning patologik xolatlari. immunodefitsitlar va autoimmun kasalliklar. allergiya. ma'ruzadan maqsad: talabalarni organizm birlamchi va ikkilamchi immunodefitsitlari va ularni keltirib chiqaruvchi sabablar, autoimmun kasalliklar bilan tanishtirish, allergiya, allergik xolatlar va ularga olib keluvchi sabablar bilan tanishtirish. ma'ruzada ko'riladigan savollar: 1. immunodefitsitlar. kelib chiqish sabablari. 2. autoimmun kasalliklar to'g'risida tushuncha. 3. allergiya. allergik reaktsiyalar, sabablari, tiplari va rivojlanish mexanizmlari. 4. immunodefitsitlar va allergik rea...

This file contains 33 pages in PPT format (1.3 MB). To download "immunologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: immunologiya PPT 33 pages Free download Telegram