boburiylar imperiyasining inqilobi

DOCX 22 pages 195.7 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 195.7 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

boburiylar imperiyasining inqilobi reja: 1. boburiylar imperiyasining inqilobi 2. akbarning oʻgʻli jahongirshoh 2. xalqaro aloqalari 1477-yildan boshlab dehli sultonligida ichki nizolar avj olib, sultonlik inqirozga yuz tutdi, mahalliy hokimlar markaziy hukumatga boʻysunmay qoʻydi. lohurda davlatxon, dehlida ibrohim loʻdiy, mevarda rano sango mustaqillik eʼlon qildilar. bobur bundan foydalanib 1519 va 1524-yillarikobuldan panjobga yurish qildi va katta oʻljalar olib qaytdi. 1525-yil rano sango oʻz raqnbi ibrohim loʻdiyni yengish va shu tariqa shimoliy hindistonni qoʻlga kiritish maqsadida bobur bilan ittifoq tuzdi. bobur yana hindistonga yurib, 1525-yil kech kuzida panjobni boʻysundirdi. 1526-yilning aprel oyida esa panipat yonida boʻlgan jangda (qarang panipat janglari) ibrohim loʻdiyni yengib, agra va dehlini egalladi. bobur ilgari fotixlar singari (masalan mahmud gʻaznaviy, amir temur va boshqa) hindistonni tashlab chiqmay, shu yerda qolishga qaror qildi. u 1527-yilningmart oyida sikri yonida boʻlgan jangda rano sangoni ham yengib, butun shimoliy hindistonni boʻysundirdi. bobur 1530-yil dekabr oyida vafot etdi. u oʻzi fath etgan mamlakatlarni …

2 / 22

ojiona halok boʻldi. 1556-yil taxtga uning hali balogʻatga yetmagan o'gli akbar oʻtqazildi. boburiylar davlati hukmronligiga qarshi bosh koʻtargan xemu va iskandar sur ustidan gʻalaba qozondi, keyinchalik boburiylar davlatini birmuncha kengaytirishga muvaffaq boʻldi. akbar davrida hindukushdan jan.dagi godavari daryosigacha boʻlgan yerlar boburiylar davlati tasarrufiga oʻtdi. akbar markaziy davlat apparatini mustahkamlashga qaratilgan bir qancha islohotlar oʻtkazdi. yer soligʻi, davlatni boshqarish tartibi xususidagi qonunlarni ishlab chiqdi. birinchi qonunga binoan natural soliq pul soligʻi bilan almashtirildi. bu tadbir davlatning moliyaviy ahvolini yaxshiladi. akbar jizya, ziyoratchilardan olinadigan soliqni, soliq toʻplovchilarning maoshi (dorugʻa)ni, chopar hamda amaldorlar uchun toʻlanadigan yigʻim (qoʻnalgʻa)ni, bozordan yigʻiladigan bir qancha soliq va jarimalarni bekor qildi. akbar zamonida ichki va tashqi savdo rivojlandi. dengiz orqali olib boriladigan savdoda gujarot va bengaliya alohida oʻrin egalladi. savdo yoʻllarida karvonsaroy va quduklar bunyod etilishi savdoni rivojlantirdi. akbar xvi asrning 60—70-yillarida bir qator islohotlar oʻtkazdi. podshoh hokimi mutlaq hisoblanib, uning huzurida maxsus vakillik mahkamasi tashkil etildi. bu …

3 / 22

ʻolon koʻtarib, oxiri taslim boʻldi. u faqat otasining vafotidan (1627) keyingina shoh jahon nomi bilan taxtga oʻtirdi. shoh jahon (1627—58) ayrim mahalliy mulkdorlar (bundel hokimi jujhar, dekan hokimi xon jahon loʻdiy va boshqa)ning qarshiligiga duch keldi va ularning isyonlarini bostirdi, 1632—1636-yillarda dekan hokimliklarini boʻysundirdi, 1638-yilda qandahorni egalladi. boburiylar davlati.ning eng mashhur hukmdorlaridan yana biri avrangzeb olamgirdir (1618—1707). u dekan va bijapurni boʻysundirdi. akbar, shoh jahon va avrangzeb hukmronligi davrida boburiylar davlati taraqqiy etdi. mamlakat birmuncha markazlashdi, iqtisod va madaniy hayot oʻsdi[1]. parchalanishi[tahrir | manbasini tahrirlash] avrangzeb hukmronligining ohirgi yillarida dekanda marathalar, shimolida afgʻon qabilalari, panjobda sikhlar, mevar va marvarda rajputlar qoʻzgʻolonlari tufayli boburiylar davlati ogʻir ahvolga tushib qoldi. avrangzeb vafotidan soʻng ichki kurashlar kuchaydi. madaniyati[tahrir boburiylar davlati mahalliy xalqlar madaniyati tarixida progressiv rol oʻynagan; bu yerda obodonchilik va madaniy turmushga katta eʼtibor berilgan; koʻplab sugʻorish inshootlari qurilgan, yangi yerlar oʻzlashtirilgan, bogʻrogʻlar bunyod etilgan, shaharsozlik, hunarmandchilik (qogʻoz i.ch., zargarlik, kulolchilik, temirchilik, …

4 / 22

r xvi asr 30-y.laridan boshlangan boʻlsada, bobur hindistonni zabt etgan vaqtdayoq koʻplab shoir, sozanda, bastakor, xonanda, miniatyurachi rassomlarni olib ketgan edi. xvi asr 2-yarmida shayboniylardan abdullaxon ii akbar saroyiga bir qancha miniatyurachi rassomlar (xususan, muhammad murod samarqandiy)ni, 1585-yil oʻz elchilari (shoir mushfiqiy va boshqa) ni yuborgan. 1613-yil buxoro xoni imomqulixon jahongirshoh huzuriga, jahongirshoh ham oʻz navbatida buxoroga oʻz elchilari (bular orasida hindistonlik mashhur hakim hoziq ham boʻlgan) ni yoʻllagan. 1660-yil boburiylar davlatiga ashtarxoniylardanabdulazizxon (1645—80)ning , 1685-yil buxoroga avrangzebning elchilari borgan. movarounnahrdan elchilar hayʼatida yuborilgan adabiyot va sanʼat ahllaridan tashqari turli sabablar bilan boburiylar davlatiga kelib yashab qolgan shoirlar, meʼmor va miniatyura ustalari koʻp boʻlgan. == meʼmorchilik, sanʼat, adabiyot boburiylar davlatida roʻy bergan ijtimoiyiqtisodiy oʻzgarishlar, madaniy aloqalarning kengayishi natijasida ilmfan, adabiyot, sanʼat, meʼmorlik taraqkiy etgan, astronomiya yuksalgan. dehli, jaypur va boshqa shaharlarda rasadxonalar qurilgan. adabiyotda xalq diniysektantlik harakati gʻoyalari (turli diniy eʼtiqoddagi xalqlar tengligi va boshqa)ni targʻib qiluvchi "bhakti" poeziyasi rivojlangan. …

5 / 22

oʻrtasidagi oʻzaro doʻstlik, muhabbat goyalari tarannum etilgan. adabiyotshunoslikka doir muhim asarlar (bobur, "aruz risolasi", alouddavla ibn yahyo sayfiy husayniy, "nafois ulmaosirot"; husayn alixon azimobodiy, "nashtari ishq"; shohnavozxon, "maosir ulumaro"; badriddin kashmiriy, "ravzat arrizvon va hadiqat algʻilmon" va boshqa) yuzaga kelgan. movarounnahr, hindiston va afgʻoniston tarixi, jugʻrofiyasi, madaniy aloqalariga bagʻishlangan asarlar (bobur, "boburnoma"; abulfazl allomiy, "tarixi akbarshohiy"; nizomuddin axmad, "tabaqoti akbariy"; mirzo salim jahongir, "tuzuki jahongiriy"; jahongirshoh, "jahongirnoma"; gulbadanbegim, "humoyunnoma"; badovuniy, "muntaxab uttavorix"; muhammad mustaidxon soqiy, "maosiri olamgiriy" va boshqa) yaratildi. hind, arab va turkiy xalqlar badiiy va ilmiy adabiyoti nodir yodgorliklari tarjimasiga ham katta eʼtibor berildi. xususan, geometriyaga doir "lilavatiy", "atharvaveda" asarlari, "mahabharata", "ramayana" xalq dostonlari (sanskritchadan), yoqut alhamaviynit jugʻrofiyaga oid "muʼjam ulbuldon" asari (arabchadan), kamoliddin dabiriyning "hayot ulhayvon" va boburning "boburnoma"si (eski oʻzbek tilidan fors tiliga) tarjima qilingan. xvi—xviii asrlar mobaynida boburiylar tomonidan bunyod etilgan qator monumental inshootlar, asosan movarounnahr va hindiston meʼmorlik uslublarining uygʻunlashuvi — yangi "hind-musulmon uslubi" …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boburiylar imperiyasining inqilobi"

boburiylar imperiyasining inqilobi reja: 1. boburiylar imperiyasining inqilobi 2. akbarning oʻgʻli jahongirshoh 2. xalqaro aloqalari 1477-yildan boshlab dehli sultonligida ichki nizolar avj olib, sultonlik inqirozga yuz tutdi, mahalliy hokimlar markaziy hukumatga boʻysunmay qoʻydi. lohurda davlatxon, dehlida ibrohim loʻdiy, mevarda rano sango mustaqillik eʼlon qildilar. bobur bundan foydalanib 1519 va 1524-yillarikobuldan panjobga yurish qildi va katta oʻljalar olib qaytdi. 1525-yil rano sango oʻz raqnbi ibrohim loʻdiyni yengish va shu tariqa shimoliy hindistonni qoʻlga kiritish maqsadida bobur bilan ittifoq tuzdi. bobur yana hindistonga yurib, 1525-yil kech kuzida panjobni boʻysundirdi. 1526-yilning aprel oyida esa panipat yonida boʻlgan jangda (qarang panipat janglari) ibrohim loʻdiyni y...

This file contains 22 pages in DOCX format (195.7 KB). To download "boburiylar imperiyasining inqilobi", click the Telegram button on the left.

Tags: boburiylar imperiyasining inqil… DOCX 22 pages Free download Telegram