xvii–xviii asrlarda xitoy madanyati

DOCX 18 pages 8.2 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.2 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

xvii–xviii asrlarda xitoy madanyati reja kirish 1. asosiy qism 1. xvii–xviii asrlarda xitoyda siyosiy va ijtimoiy hayot 1. xitoy falsafasi va diniy qarashlarining rivoji 1. adabiyot va san’at sohasidagi yutuqlar 1. xitoy ilm-fani va texnik taraqqiyoti 1. xitoy madaniyatining markaziy osiyo va yevropa bilan aloqalari 1. xulosa · foydalanilgan adabiyotlar kirish xvii–xviii asrlarda xitoy madaniyati mavzusi jahon tarixida muhim o’rin tutadi, chunki bu davrda xitoyning madaniy rivojlanishi nafaqat sharqiy osiyoni, balki butun dunyo sivilizatsiyasini ta’sir qilgan. ushbu kirish qismida xitoy madaniyatining jahon sivilizatsiyasidagi o’rni, xvii–xviii asrlarning tarixiy-siyosiy xususiyatlari hamda mavzuning dolzarbligi va maqsadini muhokama qilamiz. bu mavzu orqali xitoyning o’sha davrdagi madaniy yutuqlari va ularning zamonaviy dunyoga ta’sirini tushunish mumkin. xitoy madaniyatining jahon sivilizatsiyasidagi o’rni xitoy madaniyati jahon sivilizatsiyasining asosiy ustunlaridan biri bo’lib, ming yillik an’analari bilan dunyo madaniyatiga chuqur ta’sir ko’rsatgan. xvii–xviii asrlarda xitoy, qing sulolasi hukmronligi ostida, madaniy gullab-yashnash davrini boshdan kechirdi. konfutsiy falsafasi, san’at, adabiyot va texnologiya …

2 / 18

1644–1912) o’rnatildi. bu o’zgarish katta siyosiy va ijtimoiy ziddiyatlarga olib keldi: manjur hokimiyati xitoyliklar tomonidan qarshilik bilan qarshi olindi, ammo sulola markazlashgan hokimiyatni mustahkamladi. xviii asrda imperatorlar kangxi (1661–1722), yongzheng (1722–1735) va qianlong (1735–1796) davrida xitoy o’zining eng gullab-yashnash cho’qqisiga chiqdi. siyosiy jihatdan, imperiya hududini kengaytirdi (tibet, mongoliya va shinjonni qo’shib oldi), iqtisodiy qudrati o’sdi va savdo rivojlandi. tarixiy xususiyatlar orasida feodal tuzumning mustahkamlanishi, konfutsiy ta’limotiga asoslangan byurokratiya va xorijiy ta’sirlarga qarshilik (masalan, yevropa savdogarlari bilan cheklangan aloqalar) bor. ammo bu davr oxirida ichki korruptsiya va xorijiy bosqinlar (masalan, britaniya bilan afyun urushlari boshlanishi) kelajakdagi inqirozlarni ko’rsatdi. madaniy jihatdan, bu davrda adabiyot (masalan, «qizil xona orzusi» romani), rasm va arxitektura rivojlandi, ammo siyosiy nazorat ostida bo’ldi. xvii–xviii asrlarda xitoy madaniyati xvii–xviii asrlar xitoy tarixida muhim o’zgarishlar davri bo’lib, bu vaqtda mamlakat siyosiy, ijtimoiy va madaniy jihatdan jiddiy transformatsiyalardan o’tdi. ushbu davr min sulolasining inqirozi va sin (qing) sulolasining hukmronligi bilan …

3 / 18

di. min sulolasining inqirozi va sin sulolasining o’rnatilishi xitoyning siyosiy landshaftini tubdan o’zgartirdi, ammo jamiyatning ijtimoiy tabaqalanishi va davlat boshqaruvi tizimi an’anaviy xususiyatlarini saqlab qoldi. bu jarayonlar madaniyatning rivojlanishiga ta’sir ko’rsatdi, chunki siyosiy hokimiyat madaniy qadriyatlarni mustahkamlash vositasi sifatida ishlatildi. min sulolasi inqirozi va sin (qing) sulolasining hukmronligi min sulolasi (1368–1644) xitoyning so’nggi etnik xan sulolasi bo’lib, uning inqirozi xvii asrning birinchi yarmida sodir bo’ldi. bu sulola dastlab iqtisodiy va madaniy gullab-yashnash davrini boshdan kechirdi, ammo vaqt o’tishi bilan ichki muammolar kuchaydi. asosiy sabablar orasida iqtisodiy tanglik, qishloq xo’jaligi inqirozi, soliq yukining ortishi va korruptsiya mavjud edi. xvii asrning 30-yillarida xitoy shimoliy va shimoli-g’arbiy hududlarida kuchli qurg’oqchilik va ocharchilik sodir bo’ldi, bu esa dehqonlarning ommaviy noroziligiga olib keldi. bunday sharoitda dehqon ko’zg’olonlari paydo bo’ldi, ulardan eng kattasi li zicheng rahbarligidagi isyon edi. li zicheng, sobiq min amaldori, 1644-yilda pekinni egallab oldi va min sulolasining oxirgi imperatori chongzhen o’z joniga qasd …

4 / 18

barqarorlashtirish va kengaytirish siyosatini olib bordilar. kangxi imperatori davrida sin sulolasi mongoliya, tibet va shinjonni egallab oldi, bu esa xitoyning hududiy kengayishiga olib keldi. 1790-yillarga kelib, sin imperiyasi jahon tarixidagi eng katta imperiyalardan biri bo’ldi. siyosiy jihatdan sin sulolasi min tizimini saqlab qoldi, ammo manju elementlarini kiritdi. masalan, imperatorlar xan madaniyatini hurmat qilishni talab qildilar, lekin manju urf-odatlarini ham joriy etdilar. erkaklar uchun «qozon» soch turmagini majburiy qilish – bu manju hukmronligining ramzi edi. bu siyosat xan aholisida norozilik tug’dirdi, ammo sulola bosqinchilikni bostirish orqali hokimiyatni saqlab qoldi. masalan, 1645–1650-yillarda janubiy xitoyda min tarafdorlari ko’zg’olonlari sodir bo’ldi, lekin ular bostirildi. ijtimoiy jihatdan inqiroz va yangi sulola o’rnatilishi jamiyatni silkitdi. dehqonlar ocharchilik va urushlardan aziyat chekdi, bu esa aholining keskin kamayishiga olib keldi – xvii asr o’rtalarida xitoy aholisi 150 milliondan 100 milliongacha tushdi. ammo sin sulolasi iqtisodiy tiklanishni ta’minladi: yangi ekinlar (kartoshka, makkajo’xori) kiritildi, bu qishloq xo’jaligini rivojlantirdi. xviii asrda …

5 / 18

iy tabaqalanishga ega edi, bu an’anaviy «to’rt kasb» tizimiga asoslangan: olimlar (shi), dehqonlar (nong), hunarmandlar (gong) va savdogarlar (shang). bu tabaqalanish konfutsiylik falsafasiga asoslangan bo’lib, olimlar eng yuqori mavqega ega edilar, chunki ular davlat boshqaruvida asosiy rol o’ynaganlar.yuqori tabaqa – imperator oilasi va manju zodagonlari edi. sin sulolasi manju va xan elitasini birlashtirdi: «sakkiz bayroq» tizimi orqali armiya va boshqaruv manju qabilalariga asoslangan edi. xan olimlari imtihonlar orqali yuqori lavozimlarga chiqishlari mumkin edi, ammo manju vakillari ustunlikka ega edilar. masalan, imperator sudida manju va xan maslahatchilari teng bo’lib ishlagan.o’rta tabaqa olimlar va zodagonlardan iborat edi. davlat imtihonlari (keju) tizimi orqali olimlar lavozimlarga tayinlanardi. bu imtihonlar konfutsiylik klassikalariga asoslangan bo’lib, xvii–xviii asrlarda mustahkamlandi. qianlong imperatori davrida imtihonlar yanada qat’iy bo’ldi, bu esa korruptsiyani kamaytirdi. amaliy misol: fan zhongyan kabi olimlarning hayoti, garchi oldingi davrga oid bo’lsa-da, bu tizimning davomiyligini ko’rsatadi – olimlar jamiyatni boshqarishda asosiy rol o’ynagan.dehqonlar jamiyatning asosiy qismi bo’lib, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvii–xviii asrlarda xitoy madanyati"

xvii–xviii asrlarda xitoy madanyati reja kirish 1. asosiy qism 1. xvii–xviii asrlarda xitoyda siyosiy va ijtimoiy hayot 1. xitoy falsafasi va diniy qarashlarining rivoji 1. adabiyot va san’at sohasidagi yutuqlar 1. xitoy ilm-fani va texnik taraqqiyoti 1. xitoy madaniyatining markaziy osiyo va yevropa bilan aloqalari 1. xulosa · foydalanilgan adabiyotlar kirish xvii–xviii asrlarda xitoy madaniyati mavzusi jahon tarixida muhim o’rin tutadi, chunki bu davrda xitoyning madaniy rivojlanishi nafaqat sharqiy osiyoni, balki butun dunyo sivilizatsiyasini ta’sir qilgan. ushbu kirish qismida xitoy madaniyatining jahon sivilizatsiyasidagi o’rni, xvii–xviii asrlarning tarixiy-siyosiy xususiyatlari hamda mavzuning dolzarbligi va maqsadini muhokama qilamiz. bu mavzu orqali xitoyning o’sha davrdagi madani...

This file contains 18 pages in DOCX format (8.2 MB). To download "xvii–xviii asrlarda xitoy madanyati", click the Telegram button on the left.

Tags: xvii–xviii asrlarda xitoy madan… DOCX 18 pages Free download Telegram