til semiotikasi

DOCX 27 pages 47.3 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.3 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mundarija kirish…………………………………………………………………………..3 i bob. tilning belgi sifatida o’rganilishi va til ramzlar tizimi…………………………………………………………………………...5 1.1 tilning belgi sifatida o’rganilishi…………………………………………......5 1.2 til – ramzlar tizimi va semiotik maydondagi ramzlar……………………..…8 ii bob. semiotika. tilning semiotik nazariyasi……………...15 2.1 semiotika.til va madaniyat………………………………………………......15 2.2 tilning semiotik nazariyasining maqsadi va tuzilishi………………………...19 xulosa………………………………………………………………………....26 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………......27 kirish mavzuning dolzarbligi. tilning semiotik tabiati aloqa doirasidagi belgilar va belgilarni o’rganishni anglatadi. til - bu odamlarga so’zlar, imo-ishoralar va boshqa lingvistik elementlarning kombinatsiyasi orqali ma’noni etkazish imkonini beradigan ramziy tizim. semiotika bu belgilar va belgilar qanday tuzilganligini, talqin qilinishini va turli madaniy va ijtimoiy kontekstlarda ma’no yaratish va etkazish uchun ishlatilishini o’rganadi. mavzuning dolzarbligi uning tilshunoslik, antropologiya, sotsiologiya va kommunikatsion tadqiqotlar kabi turli sohalar bilan aloqadorligidadir. tilning semiotik tabiatini tushunish og’zaki va og’zaki bo’lmagan muloqot orqali ma’no qanday tuzilgan va almashinishini tushunish uchun juda muhimdir. shuningdek, u ijtimoiy va madaniy hodisa sifatida tilning murakkab tomonlarini yoritib beradi, kontekst, talqin va ramziy tasvirning insonlar …

2 / 27

belgilarning semiotik tuzilmalarini o’rganish orqali biz aloqaning fundamental darajada qanday ishlashi haqida tushunchaga ega bo’lamiz. bu tushuncha shaxslararo muloqotni, madaniyatlararo muloqotni va g’oyalar va ma’lumotlarni uzatishni yaxshilashga yordam beradi. 2. madaniy tahlil: til va ramzlar madaniyat bilan chuqur bog’langan. tilning semiotik tabiatini o’rganish turli madaniy kontekstlarda ma’no qanday yaratilishi, bo’linishi va talqin qilinishini tushunishga yordam beradi. bu madaniy tahlil, antropologiya va odamlar atrofidagi dunyoni anglashning turli usullarini tushunish uchun qimmatlidir. 3. adabiy-badiiy tahlil: adabiyot, kino, san’at va boshqa ifoda shakllari sohasida tilning semiotik tabiati muhim ahamiyatga ega. bu olimlar va ishqibozlarga ijodiy asarlar ichidagi ma’no, ramziylik va vakillikning chuqurroq qatlamlarini tahlil qilish imkonini beradi. kurs ishining predmeti. tilning semiotik tabiati va til belgilari tizimining kengroq kontekstidagi aniq mavzu yoki diqqat markaziga tegishli bo’lishi mumkin. shu nuqtai nazardan, u til va uning ma’lum bir tadqiqot jihati yoki sohasiga tegishli bo’lishi mumkin. masalan, mavzu mavzusi turli xil mavzularni o’z ichiga olishi mumkin, …

3 / 27

. i bob. tilning belgi sifatida o’rganilishi va til ramzlar tizimi. 1.1 tilning belgi sifatida o’rganilishi. til eng muhim aloqa vositasi va tafakkur qurolimi, u qanday paydo bo’ldi, so’z, buyum va narsa munosabati qanday, so’zning mazmuni, belgisi nima, tildagi boshqa kommunikativ vositalar nimalardan iborat, hayvon tiliga ega bo’lishi mumkinmi, degan savollar ko’plab tadqiqotchilarni qiziqtirib keladi. bu xil savollarga javob qaytarish uchun tilning tabiiy o’ziga xos tovush belgisini bilish lozim bo’ladi. tilning belgilar tizimi ekanligi haqidagi fikrlar antik davrlardagi stoiklar falsafasiga, demokritning so’z va predmet munosabati haqidagi munozaralariga borib taqaladi. d. lokk, g. gegel, v. gumboldt, f.f. fortunatov, f. de sossyur belgilar tizimining kelajagini izohlab berdilar. f. de sossyur o’zining «umumiy lingvistika kursi» asarida belgilar haqida fikr yuritadigan sohani semiologiya deb atadi va tilning belgilar xususiyatini shunday ta’riflaydi: «til - belgilar tizimidir. bunda birdan–bir muhim narsa mazmun bilan akustik obrazning birikishi hisoblanadi. shu bilan birga, belgining bu ikki elementi teng mohiyatli …

4 / 27

ri faqat predmetni ko’rsatmaydi, balki ma’noning o’zini ko’rsatadi; 2) belgi shartli, ixtiyoriy, mazmuni esa shartli emas, u haqiqatni aks ettirishda aniqlanadi; 3)ma’no bilim fakti, miyada saqlanadi, belgi hamma vaqt undan tashqaridadir, deb ko’rsatadi. m.n.steblin-kamenskiy esa ma’noning mavjudligi til uchungina emas, balki har qanday belgilar tizimi uchun ham, har qanday metatil (metayazik) uchun ham xarakterli ekanligini ko’rsatadi. uning bu fikriga amal qilinsa, shaklni birinchi, mazmunni esa ikkinchi planga qo’yishga to’g’ri keladi sigmatik aspektda belgi predmet bilan aloqada bo’ladi. sintaktik aspektda belgining boshqa belgi bilan aloqasidan qat’i nazar predmetning ma’no va funksiyasi bilan aloqada bo’ladi. semantik aspektda belgi interpretatsiyasi (o’tkazuvchi) va uning fikr ifodalash vositalari birga qo’shib olib boriladi. pragmatik aspektda inson va ishoraning o’zaro munosabatidan foydalaniladi. belgining lisoniy va nolisoniy xususiyatlari. belgi tizimi haqida fikr yuritganda uning lisoniy va nolisoniy belgilarini farqlash lozim. til belgisida tilning predmetga bo’lgan munosabati haqida fikr yuritiladi. til belgisi - kommunikativ va informativ belgilar tildagi so’zlar …

5 / 27

ning belgisi, ya’ni til belgisi haqida signal beruvchidir. boshqacha aytganda, u umumiy belgi emas, balki xususiy belgilardir. mazmuni ko’rgazmali, obrazli ravishda asoslangan belgi simvol sanaladi. simvol vaziyat bilan shartlanishdan ma’lum darajada ozod. simvollar o’z xarakteriga ko’ra murakkab (gerb, bayroq) va oddiy (nishonlar, orden, medallar) simvol belgilarga bo’linadi. signal va simvollarning asosiy qismi tilda taqlidiy so’zlar xarakteriga egadir. lekin tilda taqlidiy so’zlar sanoqli darajadadir. til belgisi haqiqiy bo’lib, u birlamchidir. nolisoniy belgi yordamchi va sun’iy til belgisi esa ikkilamchi hisoblanadi. ikkilamchi belgi substitut nomli atama bilan yuritiladi. substitutlar birlamchi belgilarni ko’rsatishga xizmat qiladi. masalan, fonema belgi bo’lsa, harf uning substitutidir. gap kommunikativ belgi bo’lsa, uning matematik modeli substitut sanaladi. substitut belgilar axborot tizimida keng tarqalgan. uning ko’p qo’llaniladigani matematik belgilardir. substitutlar metatil (metoyazik) ni ifodalovchi vositadir. belgilar tizimini o’rganish, uni sistemalashtirish bilan bog’liq muammolarning paydo bo’lishi semiotika degan maxsus fanni yuzaga keltirdi. semiotika va uning yo’nalishlari. turli-tuman belgilar (ramzlar) tizimining umumiy …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til semiotikasi"

mundarija kirish…………………………………………………………………………..3 i bob. tilning belgi sifatida o’rganilishi va til ramzlar tizimi…………………………………………………………………………...5 1.1 tilning belgi sifatida o’rganilishi…………………………………………......5 1.2 til – ramzlar tizimi va semiotik maydondagi ramzlar……………………..…8 ii bob. semiotika. tilning semiotik nazariyasi……………...15 2.1 semiotika.til va madaniyat………………………………………………......15 2.2 tilning semiotik nazariyasining maqsadi va tuzilishi………………………...19 xulosa………………………………………………………………………....26 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………......27 kirish mavzuning dolzarbligi. tilning semiotik tabiati aloqa doirasidagi belgilar va belgilarni o’rganishni anglatadi. til - bu odamlarga so’zlar, imo-ishoralar va boshqa lingvistik elementlarning kombinatsiyasi orqali ma’noni etkazish imkonini beradi...

This file contains 27 pages in DOCX format (47.3 KB). To download "til semiotikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: til semiotikasi DOCX 27 pages Free download Telegram