buddaviylik dini haqida

PPTX 23 pages 19.1 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.1 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint mavzu. buddaviylik dini reja; buddaviylik dinining paydo bo‘lish tarixi, asosiy ta'limotlari, oqimlari va manbalari. kushonlar imperiyasida buddaviylik dinining davlat dini darajasiga ko’tarilishi. tripitakan va buddaviylikning muqaddas manbalari. o‘zbekistonda buddaviylik dinining tarixiy ildizlari (qaratepa, fayoztepa, dalvarzintepa) va hozirgi zamon. tayanch so`z va iboralar: sidxartxa, budda, shakyamuni, tripitaka, dzen buddizm, chan buddizm, qaratepa, dalvarzintepa. 1-reja bayoni. buddaviylik dinining paydo bo‘lish tarixi, asosiy ta'limotlari, oqimlari. buddaviy dini — jahonda keng tarqalgan dinlardan biri (xristian dini va islom dini bilan birga). unga eʼtiqod qiluvchilar taxminan 500 mln.dan ortiq. miloddan avvalgi 6—5-asrlarda hindistonda paydo boʻlgan. markaziy osiyo, jan.sharqiy osiyo mamlakatlarida va uzoq sharqda tarqalgan. hozirgi kunda buddaviylik shri lanka, myanma (birma), tailand, laos, kambodja, vyetnam, tibet, butan va yaponiya kabi davlatlarning asosiy dinidir. buddaviylik muayyan tarixiy davrlarda xitoy, hindiston, koreya va indoneziyada, deyarli butun osiyo xalqlari, yaʼni jahonning salkam 2/3 qismi aholisi maʼnaviy qadriyatlariga juda katta taʼsir koʻrsatgan. buddaviylikning asoschisi miloddan avvalgi 1-ming …

2 / 23

gautama hhind qabilasi xukmdorlaridan birining ug'li bo'lib, u befarzand bo'lgan; ammo uning xotini g'oyibdan xomilador bo'lib, 45 yoshida o'g'il tuqqan; bola tug'ilganda mo''jiza yuz bergan: tabiiy hodisalar – yer qimirlab, chaqmoq chaqib, momaqaldiroq gumbirlab turgan; uning ovozini koinotdagi ilohiy kuchlardan tashqari barcha tirik mavjudodlar ham eshitib turganlar; chaqaloqqa sidxartxa (topshiriqni bajaruvchi) deb nom qo'yganlar; u 7 kundan keyin yurib ketgan va gapira boshlagan. sidxartxaning otasi o'g'lini din yo`liga bag'ishlashga rozi bo'lmay, unga yaxshi ma'lumot bergan hamda yaxshi sharoitlarda tarbiyalagan va u hech qanday qiyinchilik ko'rmay o'sgan; o'spirinligidayoq o'zining donoligi, kuchliligi va epchilligi bilan hammani hayratga solar ekan. u bir cholga duch kelgan, kasal yotgan kishini, o'likni ko'rgandan so'ng hayotning mohiyati, maqsadi, og'irliklari, kasallik va o'lim haqida o'ylay boshlagan. binobarin, hayotning behudaligini anglab, tarki dunyo qilgan, darvesh yo'liga kirgan; bu bilan u kishilar boshiga tushadigan kulfatlar, azob-uqubatlar sabablarining mohiyatiga tezroq yetib, ulardan qutulish yo'lini topmoqchi bo'lgan. nihoyat, 36 yoshida «haqiqiy bilim»ni …

3 / 23

onning ko'chib yurishi, jannat va do'zax haqidagi aqidalarni saqlab qolgan. braxmanlikning jamiyatning kastalarga bo'linishi to'g'risidagi ta'limotiga qarshi chiqib, barcha kishilar e'tiqodda teng huquqli deb e'tirof etilgan. buddaviylikning diniy tenglik haqidagi g'oyasi odamlarning kastalarga bo'linib ketishiga qarshi kurashda ijobiy rol o'ynagan. ayni paytda buddaviylik kishilar «azob-uqubat» chekishda va undan xalos bo'lishda ham tengdirlar deb hisoblangan. buddaviylik ta’limotining asosini 4 haqiqat tashkil etadi: 1 haqiqat – azob uqubat mavjud 2 haqiqat – azob uqubat sababi - istak mavjud 3 haqiqat - azob uqubat tugashi - nirvana mavjud 4 haqiqat – azob uqubat tugashiga olib keluvchi 8 bosqichli yo'l mavjud buddizm taʼlimoti, asosan, uch qismdan iborat: 1) axloq; 2) meditatsiya; 3) donolik. 1. axloq normalari — "pancha shila" (buddaning besh nasihati): qotillikdan saqlanish; oʻgʻrilikdan saqlanish; gumrohlikdan saqlanish; yolgʻon, qalbaki narsalardan saqlanish; mast qiluvchi narsalardan saqlanish. 2. meditatsiya. toʻgʻri tushunish (toʻgʻri eʼtiqod qilish) — buddaning birinchi daʼvatida soʻz yuritilgan toʻrt haqiqatni bilish va unga …

4 / 23

an iborat. yuqorida koʻrsatilgan uch amaliyot bosqichini oʻtagan inson oxir-oqibat oliy saodatga, yaʼni nirvana holatiga erishadi. nirvana soʻzining lugʻaviy maʼnosi — "oʻchish, soʻnish". unda hayotning har qanday koʻrinishiga intilish yoʻqoladi. sangxa jamoasiga qabul etilgan shaxs quyidagi 10 farzni ado etishga qasamyod qiladi: 1) hech kim yoki hech narsani hayotdan judo qilmaslik; 2) yolgʻon soʻzlamaslik; 3) oʻgʻrilik qilmaslik; 4) jinsiy aloqaga kirmaslik; 5) mast qiluvchi ichimlik ichmaslik; 6) kunning ikkinchi yarmidan to ertangi sahargacha ovqat tanovul qilmaslik; 7) uch kiyimdan ortiq hech narsa bilan tanani bezamaslik; 8) ommaviy koʻngilxushliklarda ishtirok etmaslik va tomoshabin sifatida qatnashmaslik; 9) baland va yumshoq oʻrinda yotmaslik; 10) pul ishlatmaslik. buddaviylik ta'limotida har qanday borliq (moddiylik) barcha ko'rinish va shakllardagi har qanday hayot – hamma mavjudotlarga azob beruvchi yomonlikdir. yomonlik va azob-uqubatlarning sababi – insonning va barcha tirik mavjudotlarning bu dunyoga qayta tug'ilib kelish dunyosi (sansara)ga bog'langanligi, unga ko'ngil qo'yganligidir. uningcha har qanday insoniy tuyg'u, hissiyot, ehtiros …

5 / 23

ubatdan qutulish uchun kishilar o'zlarining istak va nafslarini tiyishlari, budda kashf etgan a-idalarga amal qilishlari zarur. buddaviylik azob-uqubat tushunchasini mutlaqlashtirgan, borliqning barcha shakllarini, uning mazmunini har qanda turmush tarzini azob-uqubat deb noto'g'ri hisoblagan. shuning uchun buddaviylik nirvanani borliqning intihosi, deb asossiz tushungan. buddaviylik ta'limoticha, jonli mavjudotlarning o'lishi uni tashkil etgan dxarma (element, zarracha)larning ajralib ketish jarayonidir. bularning yangidan birikishi ilgari qilingan «savob va gunoh»lar bilan bog'liq deyiladi. dxarma nirvana darajasiga yetgandagina qayta tug'ilishlarga barham berilib, azob-uqubatdan butunlay xalos etilar ekan. buddaviylik ta'limotiga ko'ra, azob-uqubatlardan xalos bo'lishning eng maqbul yuli rohiblik (monaxlik) jamiyati (sangxa)ga o'tish hisoblanadi. rohiblik boshqa dinlarga qaraganda buddaviylikda barvaqt vujudga kelgan bo'lib, hozirgi kunda buddaviylik mazhablaridan bo'lmish xinayana tarqalgan mamlakatlar xalqlarining ijtimoiy hayotida g'oyat salbiy rol o'ynamoqda. rohiblar buddaviylikka e'tiqod qiluvchilar orasida noo'rin tarzda juda katta obro' va hurmatga sazovor bo'lib, ularga itoat etish va aytganini bajarish zarur, deb hisoblanadi. buddaviylik ta'limotida olam uch bosqichli deb tavsiflangan. birinchisi …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylik dini haqida"

prezentatsiya powerpoint mavzu. buddaviylik dini reja; buddaviylik dinining paydo bo‘lish tarixi, asosiy ta'limotlari, oqimlari va manbalari. kushonlar imperiyasida buddaviylik dinining davlat dini darajasiga ko’tarilishi. tripitakan va buddaviylikning muqaddas manbalari. o‘zbekistonda buddaviylik dinining tarixiy ildizlari (qaratepa, fayoztepa, dalvarzintepa) va hozirgi zamon. tayanch so`z va iboralar: sidxartxa, budda, shakyamuni, tripitaka, dzen buddizm, chan buddizm, qaratepa, dalvarzintepa. 1-reja bayoni. buddaviylik dinining paydo bo‘lish tarixi, asosiy ta'limotlari, oqimlari. buddaviy dini — jahonda keng tarqalgan dinlardan biri (xristian dini va islom dini bilan birga). unga eʼtiqod qiluvchilar taxminan 500 mln.dan ortiq. miloddan avvalgi 6—5-asrlarda hindistonda paydo boʻlgan. mar...

This file contains 23 pages in PPTX format (19.1 MB). To download "buddaviylik dini haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylik dini haqida PPTX 23 pages Free download Telegram