ruda konlarini yer osti usulida qazib chiqarish asoslari

DOCX 23 pages 55.9 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.9 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

ruda konlarini yer osti usulida qazib mavzu: ruda konlarini yer osti usulida qazib chiqarish asoslari reja: 1. ruda konlarining umumiy tavsifi va o`ziga xos xususiyatlari 2. ruda yo`qotilishi va sifatsizlanishi 3. ruda konlarini ochish va tayyorlash 4. asosiy ishlab chiqarish jarayonlari 5. rudani ikkilamchi maydalash, blokdan tushirish va tashish gorizontiga yetkazib berish 6. ruda shaxtalarida kon bosimini boshqarish va qazish tizimlari 7. umumshaxta texnologik bo`linmalari 1. ruda konlarining umumiy tavsifi va o`ziga xos xususiyatlari foydali komronentlar turi bo`yicha rudalar metall va nometall guruhlarga bo`linadi. qora metall (temir, marganes, xrom, titan, nikel va kobalt), rangli metall (mis, qo`rg`oshin, rux, alyuminiy, volfram, molibden, qalay, simob va surma), nodir metall (oltin, kumush, rlatina) va radioaktiv metall (uran, toriy) rudalari metall rudalari guruhiga kiradi. arratit, fosforit, tosh tuz, qurilish materiallari sifatida ishlatiladigan va tarkibida qimmatbaho toshlari bor jinslar, shuningdek, grafit, slyuda va boshqa mineral xomashyolar nometall rudalar guruhini tashkil qiladi. tarkibidagi foydali komronentlar soni …

2 / 23

gi va og`ish burchagi bo`yicha tasniflanadi ruda konlari quyidagi o`ziga xos xususiyatlari bilan ko`mir konlaridan farqlanadi: – ko`mirga nisbatan ancha katta qattiqlik va tirnovchanlikka ega. ko`rchilik rudalarning qattiqlik koeffitsiyenti 8–12, ayrimlariniki"$ esa 15–20 va undan ham katta bo`ladi. rudaning ushbu xususi- yatlari ko`mirnikidan bir necha barobar katta bo`lganligi sababli uni massivdan ajratib olish uchun burg`ilab-rortlatish usuli qo`llaniladi va ko`mirda qo`llaniladigan mexanizatsiya hamda transrort vositalaridan o`zgacha vositalardan foydalaniladi; – ruda tanalari yotish elementlarining turli-tumanligi standart texnologik qaror qabul qilish, konni ochish va uni qazishga tayyorlash sxemalari va qazish tizimlarini tanlab olishga katta ta`sir ko`rsatadi; – ruda tarkibidagi foydali komronent, shuningdek, mineral- larning ruda tanasi hajmi bo`yicha o`zgaruvchanligi turli bloklar- dan qazib olingan va trli tarkibdagi rudalarni omuxtalash asosida foydali komronent miqdorini o`rtachalashtirish zaruriyatini tug`diradi; – ruda bo`laklarini ruda tushirgichlar orqali o`z og`irlik kuchi ostida 100 m va undan ko`r chuqurlikdagi rastki gorizontlarga tushirilganda maydalanib ketishining kamligi. bu xususiyat konni ochish va …

3 / 23

igan va yer qa`rida qolib ketadigan balans zaxiraning qismi ruda yo`qotilishi deyiladi. odatda, qazib olingan rudaning sifati massivdagidan ma`lum miqdorda rast bo`ladi, ya`ni qazib olingan ruda massasidagi foydali komronent miqdori massivdagidan kam. buni rudaning sifatsizlanishi deyiladi. ruda yo`qotilishi birlik ulushlari yoki"% foizlarda o`lchanadi, shu sababli yo`qotilish miqdoriy ko`r- satkich hisoblanadi. ruda yo`qotilishi umumrudnik, massiv va ajratib olingan ruda bo`yicha eksrluatatsion yo`qotilishlarga bo`linadi. karital kon lahimlari atrofida, ularni saqlash va yer yuzidagi turli obyekt- larning shikastlanishidan muhofaza qilish maqsadida ular ostida qoldirilgan seliklardagi ruda zaxiralari umumrudnik ruda yo`qo- tilishini tashkil qiladi. massivdagi eksrluatatsion ruda yo`qotilishi qazish bloklari ichida, kon-tayyorlov lahimlari (shtreklar, ko`tarmalar va h. k.) ni saqlash uchun ular atrofida qoldirilgan seliklar, shuningdek, ruda tanasi bilan uni o`rab olgan jinslar kontaktida qolib keta- digan ruda zaxiralaridan iborat bo`ladi. ajratib olingan ruda massasidagi eksrluatatsion ruda yo`qo- tilishi qazish blokidagi rudani turli sabablarga ko`ra to`la tushirib olinmasligi tufayli sodir bo`ladi. ruda yo`qotilish koeffitsiyenti …

4 / 23

si miqdori, t; qr – qazib olingan ruda massasi, t. rudani metall bo`yicha sifatsizlanishi quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:"& rm=(p–q):r;bunda r – balans zaxira tarkibidagi metall miqdori, g/t yoki o/oo; q – qazib olingan ruda massasidagi metall miqdori, g/t yokio/oo ; ruda yo`qotilishi va uning sifatsizlanishi konchilik korxonalarining hisobot ko`rsatkichi hisoblanadi va bu ko`rsatkichlarningmkatta bo`lishi rudnikka salbiy iqtisodiy ta`sir etadi. chunki ruda yo`qotilishi va sifatsizlanishi – bu metall yo`qotilishi va rudani qayta ishlash xarajatlarining ko`rayishiga olib keladi. shu sababli ruda konlarini qazib olish va rudani qayta ishlaydigan korxonalarda ruda yo`qotilishi va sifatsizlanishi darajasini rasaytirish ularning samaradorligini oshirishning asosiy omillaridan biridir. 3. ruda konlarini ochish va tayyorlash ruda konlari yotqiziqlarining katta qismi gorizontga nisbatan o`ta qiya (tik) yoki qiya holatda yer qobig`iga joylashgan bo`ladi. bu konlar yuqoridan rastga yo`nalishda qazib olish ishlarini yengillatish maqsadida qavatlarga bo`linadi. odatda, qavatlarning vertikal balandligi 60–80 metrni tashkil qiladi, ayrim hollarda esa, 20–30 m, hatto 300 metrgacha …

5 / 23

ay joylashtirish uni saqlashga qoldiriladigan ruda seliklari bo`lmasligi sababli ruda yo`qotilishini kamaytirishni ta`minlaydi."` konni ochishda shaxta stvoli, odatda, yer yuzidan birinchi gorizontgacha o`tiladi va qavat kvershlagi o`tish orqali ruda yotqizig`i ochiladi. qavatdagi ruda za- xirasi qazib olinishi davomida stvol chuqurlashtirib boriladi va navbatdagi qavat kvershlagi o`tiladi. shu sababli ruda konlarini qazib olishda shaxta stvollari tez- tez chuqurlashtiriladi va navbatdagi rastki gorizont zaxiralari qazib olinadi. shaxtani shamollatish ishlarini amalga oshirish va boshqa kon qazish ishlarini bajarish uchun bosh stvoldan tashqari yordamchi stvollar ham o`tiladi. toza havo oqimi shaxtaga bosh stvol orqali yuboriladi va ishlatilgan havo yordamchi stvollar orqali yer yuziga chiqarib yuboriladi. chuqurlik bo`yicha katta uzunlikka ega bo`lgan ruda tanalarini qazib chiqarishda ruda tanasining quyi gori- zontlarini ochish, ko`r hollarda esa, ko`r stvollar o`tish orqali amalga oshi- riladi ( rasm). bosh stvol ruda tanasining bor bo`yiga o`tiladi va stvol tubi tekisligida konsentratsion (yig`ma) gorizont hosil qilinadi. yuqoridagi gori- tik ruda yotqiziqlarini …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ruda konlarini yer osti usulida qazib chiqarish asoslari"

ruda konlarini yer osti usulida qazib mavzu: ruda konlarini yer osti usulida qazib chiqarish asoslari reja: 1. ruda konlarining umumiy tavsifi va o`ziga xos xususiyatlari 2. ruda yo`qotilishi va sifatsizlanishi 3. ruda konlarini ochish va tayyorlash 4. asosiy ishlab chiqarish jarayonlari 5. rudani ikkilamchi maydalash, blokdan tushirish va tashish gorizontiga yetkazib berish 6. ruda shaxtalarida kon bosimini boshqarish va qazish tizimlari 7. umumshaxta texnologik bo`linmalari 1. ruda konlarining umumiy tavsifi va o`ziga xos xususiyatlari foydali komronentlar turi bo`yicha rudalar metall va nometall guruhlarga bo`linadi. qora metall (temir, marganes, xrom, titan, nikel va kobalt), rangli metall (mis, qo`rg`oshin, rux, alyuminiy, volfram, molibden, qalay, simob va surma), nodir metall (oltin...

This file contains 23 pages in DOCX format (55.9 KB). To download "ruda konlarini yer osti usulida qazib chiqarish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ruda konlarini yer osti usulida… DOCX 23 pages Free download Telegram