qizamiq

PPTX 42 pages 26.9 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.9 MB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

qizamiq qizamiq. qizilcha. skarlatina. suvchechak qizamiq - o'tkir yuqumli kasallik bo'lib, yuqori harorat, intoksikatsiya yuqori nafas yo'llari va ko'z shilliq qavatining shikastlanishi, dog'li – papulez toshma bilan kechuvchi kasallik. muammoni dolzarbligi qizamiq bolalar havo-tomchi infektsiyalari ichida ko'plab rivojlangan mamlakatlarda uchraydigan infektsiya hisoblanadi. jahonda har yili qizamiq bilan 60 min axoli kasallanadi, ulardan 3 mln.i o'ladi, asosan erta yoshdagi bolalar. qizamiqqa qarshi birdan bir chora emlash. 1954 yilda endersnning virusni xujayra kulturasida ajratishning yangi usulini kashf etishi tirik qizamiq vaktsinasini yaratilishiga asos soldi. bu usul yordamida 1959 yilda qizamiq virusini attenuatsiya yo'li orqali vaktsina shtammlari olindi. etiologiyasi qizamiq virusi paramiksoviruslar oilasiga mansub, tashqi muhitga chidamsiz, odam organizmidan tashqarida tez halok bo'ladi. tashqi qobig'idagi lipoproteid membrana antigen tuzilishi o'zgarishidan saqlaydi, bu esa vaktsina olish uchun zarur. to'qima kulturasida o'stiriladi. yuqori nafas yo'llari va asab tizimi epitelial xujayralarini, limfoid xujayralarni va retinuloendotelial to'qimalarni shikastlaydi. epidemiologiyasi qizamiq er yuzida eng ko'p tarqalgan infektsiya. yilning …

2 / 42

payyadi. 2- faza: regionar limfa tugunlarida virus kuchli darajada ko'payadi, va ularni giperplaziyasini chaqiradi, limfa tugunlari kattalashadi. inkubatsiyaning 3 kunida virus qonga o'tadi va virusemiya rivojlanadi. 3- faza: birlamchi virusemiya va limfatsitar tizimini markazlashgan shikastlanishi. virus barcha azo va tizimlarga tarqaladi va limfoid hamda retikulogistiotsitar to'qimalarga kiradi. 4 - faza: virusemiyaning o'sishi va allergik reaktsiya. immunotsitlar va maxsus antitanachalar tasirida virus saqlovchi xujayralarning tsitolizi kuzatiladi. ajralgan virus yaqinda joylashgan epitelial xujayralarga kiradi, ularni shikastlaydi va yana qonga o'tadi. parallel ravishda organizmda virusning oqsil komponenti hisobiga allergik jarayon rivojla-nadi, yana gistamin va gistaminsimon moddalar ta'sir kursatib, to'qimani sensibilizatsiyasiga olib keladi. bunda mayda qon tomir devorlari keskin shikast-lanadi, ularni o'tkazuvchanligi oshadi, shish va ekksudatsiya rivojlanadi, bu ayniqsa yuqori nafas yo'llari to'qimalarida yaqqol nomoyon bo'lib, kataral-nekrotik yalliglanishiga olib keladi. har bir toshma elementi qon tomir atrofidagi yalliglanish uchog'idan dalolat beradi. qizamiqda toshmaning etapli toshishi qon tomirga boy bo'lgan infektsiya kirish darvozasida virusning maksimal …

3 / 42

'lanish kuzatiladi, belskiy-filatov-koplik dog'lari (bu epiteliyning yuzaki nekrozi). klinikasi qizamiqda inkubatsion davr o'rtacha 8-10 kundan 17 kungacha cho'zilishi mumkin. profilaktik maqsada immunoglabulin olgan bolalarda inkubatsion davr 21 kungacha cho'ziladi. tipik va atinik qizamiq farqlanadi. tipik qizamiqda barcha simptomlar xarakterli yaqqol namoyon bo'ladi. tipik qizamiq og'irligiga qarab: engil, o'rtacha og'ir, og'ir. atipik qizamiqda asosiy belgilar yashirin yoki umuman bo'lmaydi. emlanganlarda ba'zi davrlari davomiligi buzilgan bo'lishi mumkin, toshma davri qisqari, kataral davrning bo'lmasligi, toshma etapli toshishi buziladi. mitigirlangan qizamiq inkubatsion davrida immunoglobulin olgan bemorlarda kuzataladi. ba'zan bunday bemorlarda filatov-belskiy-koplik dog'lari bo'lmaydi, toshma rangpar, mayda va kam bo'ladi, toshma toshish etapliligi buzuladi, kataral belgilar juda sust nomoyon bo'lgan yoki umuman bo'lmaydi. mitigirlangan qizamiqda asoratlar kuzatilmaydi. 6 oygacha bo'lgan bolalarda qizamiqning yashirin shakli uchraydi, ularda kasallik onasidan o'tgan passiv imunitet fonida kechadi. qizamiq klinik ko'rinishda 3 da davr farqlanadi: prodromal (kataral), toshmali, pigmentatsiya. prodromal davr: 3-5 kungacha kataral belgilar bilan xarakterlanadi: konyunktivit, rinit, yo'tal, …

4 / 42

n 5-7 kungacha chuziladi. bu davr uchun patognomonik belgi og'iz shilliq qavatida o'ziga xos o'zgarishlar bo'lishidir. til ildizi sohasida, lunj, milk va lab shilliq qavatida chetlari qizil bo'lgan kul rang-oqish nuqtalarni bo'lishi bilan xarakterlanadi. bunda shilliq qavat gulsimon, g'adir-budir qizargan, noziklashgan (filatov-belskiy-koplik simptomi). toshma toshish davri: kasallikning 4-5 kunidan boshlanadi va dog'li-papulez toshmalar paydo bo'lishi bilan xarakterlanadi. toshmaning birinchi elementlari quloq orqasida, burunda mayda pushti dog'lar shaklida paydo bo'ladi. tezda o'lchamlari kattalashadi, bir-birlari bilan ba'zan qo'shiladi, noto'g'ri shaklga ega bo'ladi. toshma elementlari miqdori juda tez ko'payadi, birinchi sutka oxirida butun yuz va bo'yinni qoplaydi, ko'krak va tana yuqori qismida aloxida elementlar shaklida bo'ladi. ikkinchi sutkada butun tanani va qo'lni yuqori qismini toshma qoplaydi, uchinchi kunida oyoq va qo'llarda tarqaladi. tananing ichki va tashqi yuzasini bir tekisda qoplaydi. toshmaning birinchi kunida tana harorati kataral davridagiga nisbatan yuqori. toshma toshishidan 1-2 kun oldin u bir qancha tushadi va toshmaning birinchi kuni yangi …

5 / 42

uzoq muddat asteniya va anergiya (immunitetning susayishi) holati ushlanib turadi. qizamiqqa gumon qilganda shifokor taktikasi bemorga dastlab «qizamiq» tashxisini qo'yish; og'irlik mezonini aniqlash va kasalxonaga yotkizishga ko'rsatmani belgilash; bemorni uyda davolash ko'rsatmalarini belgilash; muloqotdagilarni aniqlash va kerak bo'lgan hollarda spetsifik profilaktikani o'tkazish. skarlatina toshkent tibbiet akademiyasi urganch filiali yukumli kasalliklar kafedrasi dotsent yusupov sh. r. skarlatina - o'tkir yuqumli kasallik bo'lib umumiy intoksikatsiya, bodomcha bezlarining yallig'lanishi (angina) hamda teriga toshmalar toshishi bilan xarakterlanadi etologiyasi kasallik qo'zg'atuvchisi a gruppaga kiruvchi v gemolitik streptokokk hisoblanadi. skarlatinani chaqmiruvchi saramas, angina va boshqa har xil kasalliklarni chaqiruvchi streptokokklardan deyarli farq qilmaydi. skarlatinani o'tkazgan bemor organizmda orttirilgan turg'un immunitet hosil bo'ladi. bu kasallikda immunitet antitoksik xarakterga ega bo'lib, immunitet kuchli bo'lganlarda skarlatina emas boshqa streptokokkli kasalliklar (angina), traxiet va boshqalar bo'lishi mumkin. skarlatina o'zida streptokokkli immunitet hosil bo'lganda streptokokklar chaqiradigan kasalliklarni bir ko'rinishida namayon bo'ladi. bu kasallik boshqa xil kasalliklardan kuchli toksik kopilement hosil bo'lishi …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qizamiq"

qizamiq qizamiq. qizilcha. skarlatina. suvchechak qizamiq - o'tkir yuqumli kasallik bo'lib, yuqori harorat, intoksikatsiya yuqori nafas yo'llari va ko'z shilliq qavatining shikastlanishi, dog'li – papulez toshma bilan kechuvchi kasallik. muammoni dolzarbligi qizamiq bolalar havo-tomchi infektsiyalari ichida ko'plab rivojlangan mamlakatlarda uchraydigan infektsiya hisoblanadi. jahonda har yili qizamiq bilan 60 min axoli kasallanadi, ulardan 3 mln.i o'ladi, asosan erta yoshdagi bolalar. qizamiqqa qarshi birdan bir chora emlash. 1954 yilda endersnning virusni xujayra kulturasida ajratishning yangi usulini kashf etishi tirik qizamiq vaktsinasini yaratilishiga asos soldi. bu usul yordamida 1959 yilda qizamiq virusini attenuatsiya yo'li orqali vaktsina shtammlari olindi. etiologiyasi qizamiq vir...

This file contains 42 pages in PPTX format (26.9 MB). To download "qizamiq", click the Telegram button on the left.

Tags: qizamiq PPTX 42 pages Free download Telegram